Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11824 K.2025/689

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2001 yılı Temmuz ayından 26.08.2013 tarihine kadar geçen süre içinde davalı ...'un işletmeliğini yaptığı Mikro Elektroteknik adlı işyerinde sigortalı olarak çalıştığına ve sigorta başlangıç tarihinin 2001 Temmuz ayı olarak tespitine, çalıştığı dönemde (askerlik hizmetini yaptığı dönem hariç) sigorta yapılmayan dönemlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.12.2019 tarih, 2016/36 E., 2019/429 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalıya ait 1006269 sicil sayılı işyerinde 19.07.2004 - 18.12.2006 ve 23.03.2010-06.07.2010 tarihleri arasında hizmet akdine tabii olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Daire kararında; dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

Mahkemece, talep edilen 2001/7 - 19.12.2006 tarihleri arasında Mahkemece tespitine karar verilen 19.07.2004 - 18.12.2006 arası dönem yönünden yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Hükmüne uyulan bozma ilamı çerçevesinde, davacının Gaziantep Yardım Vakfı Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğünde öğrenci olduğu 01.10.2001 - 30.09.2004 dönemi yönünden yapılan araştırmaya matuf Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğünün verdiği cevabi yazılarda davacının öğrenci olduğu dönemde çalışmaya engel bir durumun olmadığı ve haftada bir gün okula devam mecburiyeti bulunduğunun belirtilmesi hususu ile 2001 – 2013 dönemine ilişkin bordro tanığı olduğu anlaşılan ...’nun, davacının 2001 - 2002 yıllarında iki üç yıl çalışıp ayrıldıktan sonra tekrar işyerinde çalışmaya başladığına dair beyanı,

keza Mahkemece kabule başlangıç dayanağı sayılan 19.07.2004 tarihli yetkili servis hizmet raporu ve dosyada mevcut deliller ile ibraz edilecek ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek 19.12.2006 tarihi öncesine ilişkin çalışma iddiası irdelenip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece bozma ilamı sonrasında dinlenen tanıklar ..., ...'nın bordrolu tanıklar oldukları, ...'nun ikinci defa alınan beyanında davacının 2001 ve 2004 yılları arasında çırak olarak çalıştığını ifade ettiği, davacının sadece çırakların yapabileceği işleri yaptığını söylediği,

dosya kapsamında davacının 03.05.1985 doğumlu olduğu 2001 yılında 15 yaşın içerisinde olduğu ve halen öğrencilik yaptığı, davacının yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı 19.04.2004 - 18.12.2006 tarihleri arasında üretime yönelik çalıştığını ispatlayamadığı bu dönemde sadece çırak olarak mesleği öğrenmek amacıyla çalıştığı davalı işyerinin klima bakım servis işyeri olduğu,

bu nedenle üretime yönelik çalışabilmesi bakımından çıraklık ve kalfalık dönemini tamamlamış olması gerektiği, dosyada bu konuda bilgi belge bulunmadığı anlaşılmış olup, bozma ilamı sonrası dönem yönünden davada ispat olmadığından 19.04.2004 - 18.12.2006 tarihleri arası dönem yönünden davanın reddine karar verilmiş, bozma ilamı dışında kalan dönemler yönünden Mahkemece önceki gerekçeye iştirak edilerek davacının 19.12.2006 - 05.12.2008 tarihindeki çalışmaların Kuruma bildirilmiş olması nedeniyle tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, davacının 15.12.2008 tarihinde askere sevk olduğu ve 15.03.2010 tarihinde de askerden terhis olduğu,

yine kamu tanığı ...'nın davacının askerden döndükten sonra davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığına dair beyanı karşısında davacının askerden döndükten 1 hafta sonra 23.03.2010 tarihinde yeniden davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığı, bu çalışmasının 02.01.2013 tarihine kadar devam ettiği, yine 07.07.2010- 02.01.2013 tarihleri arasındaki çalışmaların Kuruma bildirilmiş olması nedeniyle tespitinde hukuki yarar bulunmadığı,

davacı tarafından her ne kadar 26.08.2013 tarihine kadar davalıya ait işyerinde çalıştığı iddia edilmiş ise de beyanları ile kayıtları uyumlu olan kamu tanığı ...'nın en son davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığında davacının işyerinde çalışmadığını beyan ettiği, ...'ya ait SGK hizmet cetvelinin incelenmesinde tanığın en son 12.01.2013 tarihinde davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığı, bu nedenle davacının Kuruma bildirilen 02.01.2013 tarihinden sonra davalıya ait işyerinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığı,

davacı tarafından her ne kadar aylık 900,00 TL ücretle çalıştığı iddia edilmiş ise de davanın niteliği gereği çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli serbestlik söz konusu olmaması, ücretin ispatında 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 288. maddesinde ve istisnaları dışında 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 200. maddesinde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının, yazılı delille kanıtlanması gerekmesi, davacının 01.10.2011 tarihi öncesine ilişkin herhangi bir yazılı belge ibraz edememesi,

01.10.2011 tarihi sonra ise bozma öncesi dinlenilen davacı tanıklarının dahi davacının ücretine ilişkin herhangi bir beyanda bulunamamaları, bu nedenle davacı tarafından ücrete ilişkin iddiasının ispatlanamaması karşısında davacının prime esas kazancın alt sınırından çalıştığı değerlendirilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının davalıya ait 1006269 sicil sayılı işyerinde 23.03.2010-06.07.2010 tarihleri arasında hizmet akdine tabii olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırındaki ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tam kabul verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davanın tümden reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin atfı ile HUMK'un 428, 429. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 10. fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 9. fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,