Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12010 K.2025/1935

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı şirket vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı nezdinde 10.06.2004 - 25.12.2012 tarihleri arasında prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı şirket vekili; davacının çalışmaya başladığı tarihten itibaren tüm çalışmalarının Kuruma bildirildiğini ve primlerinin de eksiksiz olarak yatırıldığını, davacıya tüm ödemelerin banka kanalı ile yapıldığını, davacının çalışmalarını ofisten yürüttüğü iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının sağlık ürünleri pazarlayan bir şirkette çalışmakta olduğunu ve avans olarak yapılan ödemelerin iddia edildiği gibi maaşa ilişkin ek ödemeler olmadığını, davacıya çalışmaları sebebi ile yapmış olduğu otel, seyahat, müşteri ağırlaması vs. gibi harcamaları sebebi ile ödenen avanslar olduğunu, bunun dışında maaş adı altında herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

2- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2021 tarihli kararı ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 406. maddesinde “Aksine adet olmadıkça, işçiye ücreti her ayın sonunda ödenir.

Ancak hizmet sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha kısa ödeme süreleri belirlenebilir.” şeklinde hüküm altına alındığı, İş Kanunu'nun “Ücretin Gününde Ödenmemesi” başlığını taşıyan 34. maddesiyle birlikte uygulandığı, bu madde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. ... ” hükmünün bulunduğu, davacının banka hesaplarına davalı .... Sağlık Sistemleri San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından yatırılan maaş ve diğer tutarları, iş kanunu gereğince ilgili aya mal edilerek aylık olarak net ödenen ücret tutarları ile brüt tutarların, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi gereken kazanç tutarları ve eksik ödenen kazanç tutarlarının ayrıntılı dökümünün bilirkişi raporunda hesaplandığı, davacının sigorta primine esas kazanç tutarlarının hesaplamasında; davacının il adı belirtilerek yatırılan avans (Yolluk) tutarları aylık kazanç maaş hesaplamasında dikkate alınmadığı,

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mülga 32. maddesi gereğince 01.01.2008 tarihinden itibaren davacının almış olduğu net ücretlerden ... çalışan için geçerli olan asgari geçim indirimi tutarları indirilmek suretiyle brüt maaş hesaplaması yapıldığı, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi gereken tavan kazanç tutarını aşan brüt tutarlarda tavan kazanç tutarları esas alındığı, aylar arasındaki ücret farklılığının davacının asgari ücretin yanında prim esasına çalışmasından kaynaklandığı,

banka hesap ekstrelerinde 2004 yılına ilişkin kayıt bulunmadığından ve 2012 Aralık ayına ilişkin herhangi bir ödeme tespit edilmediğinden bu süreler için hesaplama yapılamadığı, davacının eksik bildirilen primlerinin 2005 yılı Ocak ayı ile 2008 yılı Kasım ayları arası olduğu,

raporda yapılan hesaplama doğrultusunda karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile davacının 01.05.2005 ile 30.11.2012 tarihleri arasındaki sigorta prime esas kazançlarının 2005 yılının 1. ayında eksik bildirilen kazanç 2.474,34, 2005 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 646,01, 2005 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 2.683,69, 2005 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 3.663,00, 2005 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 2.182,74, 2005 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 3.663,00, 2005 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 2.984,85,

2005 yılının 8. ayında eksik bildirilen kazanç 3.811,50, 2005 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 1.536,54, 2005 yılının 10. ayında eksik bildirilen kazanç 3.811,50, 2005 yılının 11. ayında eksik bildirilen kazanç 3.811,50, 2005 yılının 12. ayında eksik bildirilen kazanç 1.975,92, 2006 yılının 1. ayında eksik bildirilen kazanç 1.429,57, 2006 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 2.714,66, 2006 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 4.009,50, 2006 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 2.516,20, 2006 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 2.159,80, 2006 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 2.570,50,

2006 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 4.183,00, 2006 yılının 8. ayında eksik bildirilen kazanç 4.183,00, 2006 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 1.433,48, 2006 yılının 10. ayında eksik bildirilen kazanç 1.437,65, 2006 yılının 11. ayında eksik bildirilen kazanç 2.001,06, 2006 yılının 12. ayında eksik bildirilen kazanç 1.838,36, 2007 yılının 1. ayında eksik bildirilen kazanç 2.195,83, 2007 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 2.332,72, 2007 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 2.193,04, 2007 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 2.193,04, 2007 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 2.975,72,

2007 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 1.299,22, 2007 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 3.974,73, 2007 yılının 8. ayında eksik bildirilen kazanç 1.711,64, 2007 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 2.098,40, 2007 yılının 10. ayında eksik bildirilen kazanç 2.162,20, 2007 yılının 11. ayında eksik bildirilen kazanç 2.158,93, 2007 yılının 12. ayında eksik bildirilen kazanç 1.836,42, 2008 yılının 1. ayında eksik bildirilen kazanç 3.302,13, 2008 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 1.536,52, 2008 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 1.535,12, 2008 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 1.535,12,

2008 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 4.875,90, 2008 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 1.687,96, 2008 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 1.471,58, 2008 yılının 8. ayında eksik bildirilen kazanç 1.388,43, 2008 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 3.485,84, 2008 yılının 10. ayında eksik bildirilen kazanç 1.882,93, 2008 yılının 11. ayında eksik bildirilen kazanç 1.695,60 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 21.06.2023 tarihli kararıyla; davacı adına davalı tarafından Haziran/2004-Aralık/2012 arası asgari ücret üzerinden bildirim yapıldığı, davacının satış bölge müdürü olarak çalıştığının belirtildiği, banka kayıtlarında davacıya Şubat/2005-Nisan/2011 arası maaş seyahat ücreti, avans, kongre ücreti şartname, teminat, yakıt bedeli adlarında hemen hemen her ay ödeme kayıtlarının bulunduğu,

davacı tarafından gösterilen tanıklar davacının satış müdürü olduğunu, işyerinde şeker ölçüm cihazı satıldığını, ücretin asgari kısmının bankaya yatırıldığını, kalan kısmının elden ya da hesaba masraf adı altında yatırıldığını belirttikleri davalı tarafından gösterilen tanıkların ise işyerinde asgari ücret ödemesi yapıldığını elden ödeme usulünün bulunmadığını belirttikleri, alınan bilirkişi raporunda bankaya yatırılan ücretler üzerinden hesaplama yapıldığı, somut olayda, davacı adına bankaya yatırılan ücretler esas alınarak mahkemece verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.06.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...dava prime esas kazanç tespiti davası olup davacının prime esas kazancının bankalarca ödenen net ödemelerin brüte çevrilmek suretiyle belirlenmesi isabetli ise de Mahkemece bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalardaki ait olduğu aya ilişkin sütunlar karıştırılmak suretiyle yanlış miktarların hüküm altına alınması hatalı olup bilirkişi raporundaki her ay için belirlenen prime esas kazançların doğru tespit edilmek suretiyle hükmü davacı tarafın da temyiz etmediği gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı olarak karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden,davacı taraf Haziran/2004-Aralık/2012 tarihleri arası davalı nezdinde çalıştığı dönem itibariyle sigorta primine esas kazancın eksik bildirildiğini belirttiği, davacı adına davalı tarafından Haziran/2004-Aralık/2012 arası asgari ücret üzerinden bildirim yapıldığı, davacının satış bölge müdürü olarak çalıştığının belirtildiği, banka kayıtlarında davacıya Şubat/2005-Nisan/2011 arası maaş seyahat ücreti, avans, kongre ücreti şartname, teminat, yakıt bedeli adlarında hemen hemen her ay ödeme kayıtlarının bulunduğu,

davacı tarafından gösterilen tanıklar davacının satış müdürü olduğunu, işyerinde şeker ölçüm cihazı satıldığını, ücretin asgari kısmının bankaya yatırıldığını, kalan kısmının elden yada hesaba masraf adı altında yatırıldığını belirttikleri davalı tarafından gösterilen tanıklar ise işyerinde asgari ücret ödemesi yapıldığını elden ödeme usulünün bulunmadığını belirttikleri,

alınan bilirkişi raporunda bankaya yatırılan ücretler üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmakla davacının davasının kımen kabulü ile davacının 01.05.2005 ile 30.11.2012 tarihleri arasındaki sigorta prime esas kazançlarının 2005 yılının 1. ayında eksik bildirilen kazanç 1.046,54 TL, 2005 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 767,41 TL, 2005 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 906,97 TL, 2005 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 906,97 TL , 2005 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 209,14 TL, 2005 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 697,62 TL, 2005 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 382,73 TL,

2005 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 638,89 TL, 2005 yılının 12. ayında eksik bildirilen kazanç 30,59 TL, 2006 yılının 1. ayında eksik bildirilen kazanç 1.702,08 TL, 2006 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 376,19 TL, 2006 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 2.920,50 TL, 2006 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 27,27 TL, 2006 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 530,54 TL, 2006 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 3.203,70 TL, 2006 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 1.694,52 TL, 2006 yılının 8. ayında eksik bildirilen kazanç 574,34 TL, 2006 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 2.920,50 TL,

2006 yılının 10. ayında eksik bildirilen kazanç 295,12 TL, 2006 yılının 11. ayında eksik bildirilen kazanç 1.991,37 TL, 2006 yılının 12. ayında eksik bildirilen kazanç 1.421,81 TL, 2007 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 554,04 TL, 2007 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 1.740,36 TL, 2007 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 2.019,49 TL, 2007 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 3.093,90 TL, 2007 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 2.924,14 TL, 2007 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 1.603,42 TL, 2007 yılının 8. ayında eksik bildirilen kazanç 2.159,81 TL,

2007 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 1.269,60 TL, 2007 yılının 10. ayında eksik bildirilen kazanç 2.199,08 TL, 2008 yılının 1. ayında eksik bildirilen kazanç 967,83 TL, 2008 yılının 2. ayında eksik bildirilen kazanç 1.588,91 TL, 2008 yılının 3. ayında eksik bildirilen kazanç 1.072,50 TL, 2008 yılının 4. ayında eksik bildirilen kazanç 3.346,20 TL, 2008 yılının 5. ayında eksik bildirilen kazanç 3.346,20 TL 2008 yılının 6. ayında eksik bildirilen kazanç 1.133,99 TL, 2008 yılının 7. ayında eksik bildirilen kazanç 2.372,24 TL, 2008 yılının 8. ayında eksik bildirilen kazanç 3.512,85 TL,

2008 yılının 9. ayında eksik bildirilen kazanç 1.972,16 TL, 2008 yılının 10. ayında eksik bildirilen kazanç 1.256,11 TL, 2008 yılının 11. ayında eksik bildirilen kazanç 3.512,85 TL, 2008 yılının 12. ayında eksik bildirilen kazanç 1.402,60 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davalı şirket vekili temyizinde; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, gerekli araştırma yapılamadan hüküm kurulduğunu, hak düşürücü ve zamanaşımı süre dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. 2-Davalı Kurum vekili temyizinde; Kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını, Kurumun yazılı kayıtları ile çelişen tanık beyanlarının hükme esas alınmaması gerektiğini, Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı nezdinde 10.06.2004 - 25.12.2012 tarihleri arasında prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı şirket vekili ile davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,