Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12172 K.2025/711

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... plaka sayılı ticari minübüste 01.05.1995 tarihinden itibaren işten çıkarıldığı 15.03.2005 tarihine kadar devamlı çalıştığını,sigortalı yapılması gerekirken sigorta ettirilmediğini çıkışında da kıdem ve ihbar tazminatı ödenmediği gibi diğer yasal işçilik haklarının da ödenmemiş olduğunu, müvekkilinin davalı işveren nezdinde ve işverene ait ... plaka sayılı araçta geçen ve Kuruma bildirilmeyen 01.05.1995-15.03.2005 tarihleri arası hizmetlerinin aylık 900.000.000 TL net ücret ve diğer haklar ile birlikte ayda 30 gün esası ile tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde: yetki yönünden itiraz ettiği gibi görev yönünden de itirazda bulunduğunu,esas bakımından da müvekkilinin yalnız başına yıllarca zaman zaman oğlu çalışarak ticari aracından sağladığı kazanç ile geçimini sağladığını,

iddianın haksız ve kötü niyetli ve çıkar amaçlı olduğunu,hiçbir zaman davacının müvekkilinin müdavim çalışanı olmadığını,olsa olsa tüm ticari araçlarda olduğu gibi pazar günlerinde veya bayram tatillerinin belirli günlerinde ticari araçlarında olduğu gibi pazar günlerinde veya bayram tatillerinin belirli günlerinde ticari araçların bu duraklarda gündelikçi ve çalıştığı gün kazancından günlüğünü kendisi belirleyip kendisi alan yevmiyeli pazar şoförü diye adlandırılan geçici çalışmalarının olduğunu ve çalışmanın kesinlikle hizmet akdine dayalı İş Kanunu kapsamında bir çalışma olmadığını beyan ederek davanın yetki görev ve esas bakımından

reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum Kadıköy Sigorta Müdürlüğünün tüm iş yeri kayıtlarının incelendiğinde davalı adına bir işyeri kaydına rastlanmadığını iş yeri hakkında bir tutanak ve müfettişlikçe düzenlenmiş bir rapor mevcut olmadığını, hizmet akdi ile davalı işverene bağlı olarak fiilen çalışmadığının ispatlanması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.11.2021 tarihli kararı ile davanın kabulüne, davacı ... nun davalı ...'a ait iş verenlikte 01.05.1995.... 15.03.2005 arası 75 gün 16.290.000 TL ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 19.11.2021 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, eksik inceleme nedeniyle bozma ilamı içeriğinde belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılması gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacı ...'nun davalılar murisi ...'a ait işverenlikte; 01.05.1995-14.11.1995 arası 195 gün 46.387 TL..... 01.01.2005-15.03.2005 arası 75 gün 16.290.000 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde: a.Tanık anlatımlarının yetersiz olduğunu, b.Eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı işverene ait ... plakalı araçta 01.05.1995-15.03.2005 tarihleri arasında 900,00 TL net ücretle geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece verilen kararda, davacının asgari ücret üzerinde bir ücret ile çalıştığının ispatlanamamasına rağmen davada asgari ücrete hükmedilmemesi bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 1. maddesinin silinerek yerine "1-Davanın kısmen kabulüne, davacı ...'nun davalılar murisi ...'a ait işverenlikte; 01.05.1995-15.03.2005 arası asgari ücretle çalıştığının tespitine" yazılmasına,

3.Hüküm fıkrasının 4. maddesinin silinerek yerine "Davacı tarafından sarfedilen 899,68 TL yargılama giderinden kısmen kabule göre hesaplanan 449,84 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

4.Hüküm fıkrasının 5. maddesinin sonuna eklenmek üzere "Reddedilen kısım üzerinden AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı davalı ... Başkanlığına ödenmesine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,