Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1218 K.2024/2867

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 04.10.1987 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının başladığını, 09.04.1996 tarihinde limited şirket ortağı olarak Bağ-Kur sigortalılığının başladığını, 02.12.2004 tarihinde ise bir başka şirkette 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının başladığını, müvekkilinin tüm geçimini hizmet sözleşmesi kapsamındaki çalışmasından sağladığını, Kurumun 02.12.2004 - 28.02.2011 tarihleri arası bildirilen 4/a sigortalılığını önce başlayan sigortalılığın 4/b sigortalılığı olduğundan bahisle iptal ettiğini ve 4/a primlerinin 4/b sigortalılığına aktarıldığını,

Kurum işleminin usul ve kanuna aykırı olduğunu, baskın sigortalılığa itibar edilmesi gerektiğini ileri sürerek 02.12.2004 - 28.02.2011 tarihleri arasında Bağ-Kur hizmetleri ile çakışan baskın çalışma teşkil eden ve primleri tavandan ödenen SSK hizmetlerinin geçerliliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Bağ-Kur’lulukta SSK'ya tabi sigortalılardan farklı olarak prim ödeme yükümlüsü sigortalının kendisi olduğunu, bu sebeple Bağ-Kur sigortalılığı bakımından tespit davası 1479 sayılı, 2926 sayılı ve 5510 sayılı Kanunlar'da düzenlenmediğini, sigortalı üzerine düşen yükümlülüğü yapmadığı için daha sonra tespit davası açarak bu ihmalden kurtulamayacağını beyanla, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının 02.12.2004 - 31.01.2010 tarihleri arasında ... Ticaret Taah. ve Fış Tic. A.Ş.’nin değişik sicil numaralı işyerlerinde kesintisiz olarak çalıştığı, tanık beyanları ile de uyumlu olarak banka kayıtlarında da görüldüğü üzere ücretlerinin banka aracılığı ile ödendiği, banka kayıtlarında aylık harcamalarının bu maaş ödemeleri ile yapıldığı,

ortağı olduğu limited şirketlerden herhangi gelir aldığına ilişkin bir kayıt bulunmadığı göz önüne alınarak davacının geçimini hizmet akdi ile çalıştığı işyerlerinden elde ettiği gelir ile sağladığından baskın çalışmanın 506 sayılı Kanun kapsamında çalışma olduğu kanaatine varılmış ve davacının 01.10.2008 tarihi öncesinde çakışan sigortalılıklarından 4/a sigortalılığına itibar edilmesi ve 01.10.2008 tarihi öncesinde 02.12.2004 - 30.09.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsmında sigortalı olduğunun kabulü ile davacının 02.12.2004 - 28.02.2011 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/I-a bendi kapsamında sigortalı olduğu kanaatine

varılmış" gerekçesi ile davanın kabulü ile davacının 02.12.2004 - 28.02.2011 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde.

"Birden fazla Sosyal Güvenlik Kurumuna aynı anda tabi olan sigortalıların geçerli sigortalılık statüsü devredilen SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tarafından 18.09.1998 tarihinde imzalanan 2829 sayılı Kanun'un uygulamasından doğan işlemlere ilişkin "Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesiyle Bu Kurumlar Arasında Diğer İşlemlere İlişkin Protokol"ün "Hizmet Çakışmaları" başlıklı 10 uncu maddesi doğrultusunda yapılmakta, bu maddede emekli sandığına tabi olarak geçen hizmetlerin Bağ-Kur veya SSK hizmetleri ile çakışması halinde, emekli sandığında geçen hizmetler geçerli sayılmakta,

SSK ile Bağ-Kur arasındaki hizmet çakışmalarında ise ilgili kanunlarda aksine bir hüküm olmadığı takdirde önce başlayan hizmetin geçtiği kurumdaki sigortalılık sona ermedikçe diğer kurumdaki sigortalılık geçerli sayılmamaktadır.

(2014/28 s. Genelge md. 1) gerek 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'u ve gerekse 1479 sayılı Bağ-Kur Kanun'u birbirlerine paralel düzenlemeler ile bir sigortalının aynı anda birden fazla Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi olmasını yasaklayıp, sigortalının önceden başlayıp devam edegelen sigortalılığına, geçerlik tanıyarak çözüme ulaştırmaya çalışmışlardır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.10.2001 gün ve E:2001/21-627, K:2001/659 sayılı kararı).

Kanun sistemimize göre bir kimsenin 506 sayılı Kanun kapsamına girebilmesi için hizmet akdine tabi bir işte çalışması yanında başka bir ... kapsamında bulunmaması gerekir.

Anılan Kanun'un 3 üncü maddesinin I inci (F) bendinde "Kanunla kurulu emekli sandıklarına aidat ödemekte olanların" (K) bendinde ise "Herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanların" sigortalı sayılmayacağı belirtilmiştir.1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu'nun 24 üncü maddesinin I ve II nci fıkralarında da bir kimsenin 1479 sayılı Kanun kapsamına girebilmesi için kendi adına bağımsız çalışıp kazanç sağlaması yanında başkaca ... kapsamında bulunmaması koşulu getirilmiştir.

(Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2014/17518 E., 2014/27478 K. sayılı ve 16.12.2014 tarihli kararı). Böylelikle her iki Kanun'da da önceden başlayıp devam eden çalışmanın başka sigorta koluna tabi geçmesi ve devam etmesi halinde diğer sigorta koluna geçişin söz konusu olmayacağı açıkça belirtilmiştir." gerekçesiyle kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul 36. İş Mahkemesinin 28.01.2021 tarih, 2019/213 Esas - 2021/39 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle ticaret sicil kayıtları ile dosyada bulunan deliller kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,