Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12255 K.2024/11316

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen sigorta başlangıç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.08.1983 olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalılık başlangıcının 27.10.1985 günü olduğunu, Bağ-Kur dahil toplam prim ödeme gün sayısının 5316 gün olduğunu, başvuru tarihi itibariyle davacının 25 yıl-49 yaş ve 5300 prim ödeme gün sayısın şartlarına haiz olmadığını, bu nedenle yaşlılık aylığına hak kazanamayacağını, söz konusu davada Kurumun bir kusurunun olmadığını ve Kurum yönünden açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.07.2020 tarih, 2020/159 E., 2020/324 K. sayılı kararıyla; davacının dava açmadan önce Kuruma müracaat etmediği, bu nedenle henüz taraflar arasında bir uyuşmazlığın oluşmadığı, dava açmada hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.04.2023 tarihli ve 2023/3477 Esas, 2023/4094 Karar sayılı bozma kararında; belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, Mahkemece Kuruma başvuru şartının, tamamlanabilir bir dava şartı olduğu gözetilerek, davacı tarafa 6100 sayılı HMK'nın 115/2 nci maddesi uyarınca, davaya konu istemi hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca Kurumun ret iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi için kesin, ihtaratlı önel verilmeli;

bu süre içerisinde dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması halinde, dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmeli. Kuruma müracaat ve müracaatın reddine dair Kurum işlem veya eylemine ilişkin dava şartının tamamlanması halinde ise davanın esasına girilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozlumuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davacıyı tanıyan ve onu iş yerinde çalışırken gören tanık anlatımlarından davacının davalı işyerinde çalıştığının anlaşıldığı, özellikle davacı ile aynı tarihte davalı işyerinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesi bulunan ve 01.08.1983-08.11.1984 tarihleri arasında işyerinde çalıştığı görülen tanık ...'ın davacının çalışma iddiasını doğruladığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacının hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, 18 yaşını doldurduğu 27.10.1985 tarihinden önce, 01.07.1985 tarihinde, tüm sigorta kollarına tabi prim ödemesi mevcut ise de, davacının talebi kabul edildiği takdirde, 18 yaşını doldurduğu tarihten önce, tespitini istediği tarihteki bir günlük çalışması için ödenecek olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edileceğinden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.

(Emsal mahiyetteki Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 02.03.2023 tarih, 2023/2592 Esas, 2023/1956 Karar sayılı ilamı nazar alınmıştır.) Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin genel görüşü işe giriş bildirgesinin verilip bunun dışında bordroların verilmemiş olması gibi durumlarda "işe giriş bildirgesinin verilmiş olması nedeni ile en az bir günlük yani o günkü çalışmasının var olduğu kabul etmek gerektiği" yönünde kararı da gözetilerek, davacının ...

Sigorta Sicil Numarası ile ... işyeri sigorta sicil numaralı dava dışı iş yerinde. 01.08.1983 tarihinde 1 gün asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığı; ancak işbu tarihte davacının 18 yaşını doldurmadığı anlaşılmakla.

506 sayılı Kanun'un 5510 sayılı Kanunla Mülga 60'ıncı maddesinin (G) fıkrası gereğince; sigorta başlangıç tarihinin; davacının 18 yaşını doldurduğu tarih olan 27.10.1985 olduğunun tespitine, 01.08.1983 tarihinde davacının 18 yaşını doldurmadığı anlaşılmakla; söz konusu tarihteki çalışmasının Kanun gereği prim gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar vermek gerektiği kanaati hasıl olmuştur.

Böylece davacı iddiaları, dinlenen tanık anlatımları, getirtilen SGK kayıtları doğrultusunda iddia kanıtlandığından, aynı zamanda bildirgeyi alan Kurumun çalışmanın gerçekliğini zamanında araştırmayıp bordro verilmemiş olmasına rağmen durumu zamanında tespit etmeyip yıllar sonra bu çalışmayı geçerli saymaması anayasal sosyal güvenlik hakkının ihlali olarak değerlendirilmekle açılan davanın kabulü ile davacının ...

Sigorta Sicil Numarası ile ... işyeri sigorta sicil numaralı dava dışı iş yerinde. 01.08.1983 tarihinde 1 gün asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığı; ancak işbu tarihte davacının 18 yaşını doldurmadığı anlaşılmakla.

506 sayılı Kanun'un 5510 sayılı Kanunla Mülga 60 ıncı maddesinin (G) fıkrası gereğince; sigorta başlangıç tarihinin; davacının 18 yaşını doldurduğu tarih olan 27.10.1985 olduğunun tespitine, 01.08.1983 tarihinde davacının 18 yaşını doldurmadığı anlaşılmakla; söz konusu tarihteki çalışmasının Kanun gereği prim gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu ve yazılı delil ile ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.08.1983 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayıl Kanunun 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,