Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/123 K.2024/910

Taraflar arasındaki tespit ve aidiyet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 22.10.1995 - 01.01.2005 tarihleri arasında her yıl adına prim tevkifatı yapıldığını, müstahsil makbuzlarının halk arasında bilinen adı olan ... adına kesilmiş olduğundan Bağ-Kur tescilinin yapılmadığını, bu tarihler arasındaki prim tevkifatları nedeniyle 01.11.1995-01.01.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile ödenecek primler bakımından yapılandırmadan yararlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtları incelendiğinde, davacının talebine istinaden yapılan araştırmada tevkifat servisinde ... firması 1998 Nisan döneminde isim bölümünde ... yazılı olup, davacının kimlik bilgileri ile örtüşen tevkifat listesinde bulunduğunu, ancak isim farklılığı nedeniyle bu kesintinin davacıya aidiyeti hususunda bir tespit yapılamadığını, Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının davasının KABULÜNE,

22/10/1995 tarihli ... tarafından davacı ... adına tanzim edilen 22.10.1995 tarihli müstahsil makbuzundaki Bağ-Kur kesintisi ile ... tarafından Kurum kayıtlarında görünen kasım/1997 ile kasım/2002 arasındaki İsmet oğlu 1965 doğumlu ... adına yapılan kesintilerin ve ekim/2002 ile aralık/2004 arasında İsmet oğlu 1965 doğumlu ... adına yapılan tüm kesintilerin davacı ....TC No lu ...’e ait olduğunun TESPİTİNE,

Davacının ilk tevkifatın yapıldığı 22.10.1995 tarihini takip eden aybaşı 01.11.1995 ile 1997,1998,2000,2001,2002,2003, 2004 yıllarındaki tevkifatlara göre Kurumca tescilinin yapıldığı 01.01.2005 arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun TESPİTİNE, yapılan kesintilerin davacı adına prim ödeme gün sayısı olarak kabul edilmesi gerektiğinin TESPİTİNE" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu karar tesis edilirken Yargıtay'ın kararlılık kazanan son uygulamalarının ışığında, gerekli kanıtlar toplanılmaksızın ve eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inceleme konusu davayla ilgili olarak toplanan kanıtlar değerlendirildiğinde; davacı, .../Tire adına Sebze Meyve Komisyoncusu / ...'e teslim edilen ürün nedeniyle düzenlenen 22.10.1995 tarihli müstahsil makbuzu ile Baba adı İsmet, doğum tarihi 1965, ...

B.Kemerdere Köyü/ Tire adına Peynir İmalatı/ M. ... 'a teslim edilen inek sütü nedeniyle düzenlenen 30.04.1998 tarihli müstahsil makbuzlarına dayanmış olup, yapılan araştırma incelemeler sonucunda her iki müstahsil makbuzunda ismi geçen ...'in davacı ... olduğuna dair tespit yerinde ise de, mahkemece 1999, 2000, 2001 yıllarına ait kesinti bulunmadığı halde, bu yönde "...YHGK'nın 22.9.2010 gün ve 2010/10-380-420 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, ilk kesintinin kurum hesabına intikalinden makul süreyi aşacak şekilde bir sürenin geçmesi halinde,

tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının kabulü ve yeniden sigortalılık iradesinin ortaya konulması ve bu kapsamda başvuru/prim ödemesi/ prim tevkifatının intikali arandığından..." (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 24.11.2015 t., 2015/11079 E., 2015/22819 K.) makul sürenin gözetilmeyerek, bu yıllar ile ilgili olarak da sigortalılığına karar verilmiş olmasının hatalı olduğu, 2002/10,11,12, 2003/1-12, 2004/1-12 aylarına ait kesintiler de gözetildiğinde, davacının 01.11.1995 - 31.12.1998 ve 01.11.2002 - 31.12.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu kabul edilmek suretiyle,

"A-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; İzmir 9. İş Mahkemesi'nin 19.01.2023 tarih, 2021/165 Esas ve 2023/16 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-Davanın kısmen kabulü ile;

- ... tarafından ... adına tanzim edilen 22.10.1995 tarihli müstahsil makbuzundaki Bağ-Kur kesintisi ile ... tarafından ... adına tanzim edilen 30.04.1998 tarihli müstahsil makbuzundaki Bağ-Kur kesintisinin davacı ...’e ait olduğunun tespitine,

-Davacının ilk tevkifatın yapıldığı 22.10.1995 tarihini takip eden aybaşı 01.11.1995 ile 31.12.1998 ve 2002/10,11,12, 2003/1-12, 2004/1-12 yıllarındaki tevkifatlara göre 01.11.2002-31.12.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davanın ispatlanmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının davasını ispatlayamadığını, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9, ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

Davacının, ... adına yapılan tevkifatların kendisine aidiyeti ile 01.11.1995 - 01.01.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep ettiği eldeki davada, Mahkemenin .../Tire adına Sebze Meyve Komisyoncusu / ...'e teslim edilen ürün nedeniyle düzenlenen 22.10.1995 tarihli müstahsil makbuzu ile baba adı İsmet, doğum tarihi 1965, ...

B.Kemerdere Köyü/ Tire adına Peynir İmalatı/ M. ... 'a teslim edilen inek sütü nedeniyle düzenlenen 30.04.1998 tarihli müstahsil makbuzlarında ismi geçen ...'in davacı ... olduğuna dair tespit yerinde ise de 22.10.1995 tarihini takip eden aybaşı olan 01.11.1995 ile 31.12.1998 tarihleri arasındaki dönemin tamamında, makul sürenin geçtiği gözetilmeden sigortalı sayılması hatalı bulunmuştur.

Bu kapsamda, davacıya aidiyeti tespit edilen 22.10.1995 ve 30.04.1998 tarihli müstahsil makbuzları ile davacı adına yer alan 2002/10,11,12, 2003/01-12, 2004/01-12 dönemlerine ait tevkifat kesinti listeleri dikkate alındığında, Mahkemece her tevkifat tarihini takip eden aybaşından yıl sonuna kadar tespit kararı verilmesi gerekirken, YHGK kararları doğrultusunda belirlenen makul süreyi aşacak şekilde, yazılı şekilde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,