Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12401 K.2024/13576

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili ile davalılar Eti Toprak End. A.Ş. ve ... San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 26.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri, davanın belirsiz alacak davası değil, ... davası olarak açılması gerektiği, iş kazası olayında kusurlarının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.12.2015 tarihli ve 2013/550 E. 2015/809 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 197.323,37 TL gelirlerin onay masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılar ... San. Tic. A.Ş. ve Eti Toprak End. Tic. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 17.10.2018 tarihli ve 2018/5110 E. 2018/8187 K. sayılı ilamında; Mahkemece dosyada alınan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş ise de kesinleşen tazminat ceza davası dosyalarında kusur oranlarının farklı tespit edildiği görüldüğünden raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden ihlal edilen mevzuat hükümlerini, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçları irdeleyen, bu bağlamda işverenlerin, sigortalının ve 3. kişilerin kusur aidiyet ve oranlarını gerekçeleriyle belirleyen, denetime elverişli kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 08.07.2020 tarihli ve 2018/374 E. 2020/185 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 197.323,37 TL gelirlerin onay masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davalılar Eti Toprak End. Tic. A.Ş. ve ... San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 22.03.2021 tarihli, 2020/9302 E. 2021/3679 K. sayılı ilamında; davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi, dosyada bozma ilamından önce ve sonra alınan raporlar ile ceza dosyasında alınan raporların birlikte irdelenip, çelişkileri gideren, ..., ... ve ...'nın şahsi kusurları olup olmadığını inceleyen, olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden denetime elverişli kusur raporu alınması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 03.11.2023 tarihli ve 2021/207 E. 2023/737 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, 156.475,53 TL alacağın gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacı Kurum, davalı ..., davalılar Eti Toprak End. Tic. A.Ş. ve ... San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 07.03.2024 tarihli, 2024/1805 E. 2024/2457 K. sayılı ilamında; kararın gerekçe kısmında davalılar ... ile ... San. Tic. A.Ş.'nin müşterek ve müteselsilen 84.256.06 TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları belirtildiği halde hüküm kısmında; 156.475.53 TL alacağın gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmesi, bu şekilde gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulması yerinde olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Davanın kısmen kabulüne, 156.475,53 TL alacağın (davalı ...'ın sorumluluk miktarının 84.256,06 TL ile sınırlı olmak ve bu miktarı aşmamak kaydıyla) gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihi itibariyle işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı Kurum vekili, davalılar Eti Toprak End. A.Ş. ve ... San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum, bozmadan sonra alınan raporların yerinde olmadığı, davalılar Eti Toprak End. A.Ş. ve ... San. Tic. A.Ş. vekilleri raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, kaza olayında kusurlarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 26.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 2. fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi, 438. maddesinin 7, 8, 9. fıkraları ile 439. maddesinin 2. fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 21. maddeleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı Kurum ve davalılar Eti Toprak ..A.Ş., .....A.Ş. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR