Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1243 K.2024/2662

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının ilk sigortalılığa girişinin askerlik borçlanması nedeniyle 02.09.1986-01.03.1988 tarihleri arasında Kurumca yapıldığını, borçlanılan dönemin davalı Kuruma ödenmek suretiyle hizmet süresine eklendiğini, sonra ki dönemde 12.06.1989 tarihinden itibaren çalışmalarını hiç bir şekilde ara vermeksizin, 5510 sayılı Kanun ve 1479 sayılı Kanun gereği, 4/a kapsamında (bodrolu) ve 4/b (vergi mükellefi) kapsamında olmak üzere kesintisiz ve aralıksız olarak çeşitli işverenlikler ve kendi iş yerinde sürdürdüğünü,

Kanun'un öngördüğü emeklilik şartlarını tamamlamasının ardından özlük dosyasının bulunduğu Ümraniye Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından Emeklilik İşlemleri Tahsisler Daire Başkanlığı ile yapılan Kurum içi yazışmalar ve işlemler tamamlandıktan sonra Kurumca emeklilik aylığının 07.01.2020 tarihinden itibaren bağlandığını, ... denetim raporuna istinaden 20203417208746 sayılı dosyası üzerinden 79.896,12 TL ana para ve 14.903,48 TL faizi üzerinden ödeme emri düzenlendiğini, borç kaynağı olarak emekli aylıklarının kesilmesinin gösterildiğini,

Kurum işleminin Anayasa ile güvence altına alınan doğal mülkiyet hakkına açıkça zarar verdiğini beyan ederek davalı Kurum tarafından yapılan yersiz ödeme adı altındaki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; Kurum işleminin usul ve Kanun'a uygun olduğunu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının Kuruma yaptığı başvurusunun neticesini beklemeden dava açtığını, Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini, aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, Kurum lehine yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davacının, denetim raporuna istinaden .... sicil numaralı iş yerinden bildirilen 2013 yılına ait 85 günün iptal edilmesi üzerine, ilgili servislerle Kurum içi yazışmalar tamamlanmadan davacıya bağlanan yaşlılık aylığının kesilerek yersiz ödeme tahakkuk edildiği ve tahsil edildiği, 4/1-b Hizmet Servisi'nin yazı cevabına istinaden davacının iptal edilen hizmet süresine rağmen yaşlılık aylığına tahsis tarihi itibariyle hak kazandığının anlaşılması üzerine geçmişe dönük olarak yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilerek,

tahsil edilen yersiz ödemelerin iadesine karar verildiği, yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasının dava tarihinden sonra olduğu, netice itibariyle iptal işleminin Kurum içi yazışma neticesinin beklenmemesinden kaynaklı olduğu, dava tarihi itibariyle davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğu gibi mevcut delil duruma göre haklı da olduğu göz önünde bulundurularak,

İlk Derece Mahkemesince yargılama giderlerinin davalı Kuruma yüklenmesinde ve konusuz kalan dava esası hakkında ön inceleme duruşmasından sonra karar verilmiş olması nedeniyle vekalet ücretine tam ve maktu ücret üzerinden hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, AAÜT nin 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava öncesi Kuruma başvurusu bulunmayan davacının, yargılama safhasında Kuruma başvurması sonucu uyuşmazlık giderildiğinden, davalı Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararındaki "Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince tayin ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin silinerek hükümden çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,