Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12667 K.2025/395

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; evkifata konu 1999, 2000 ve 2002 yıllarına ilişkin tarımsal faaliyetinin tespit ve tesciline, tahhakkuk edecek pirim borcundan 6552 sayılı Torba Kanun kapsamında yararlanacağının tespitine, müvekkilin bu konudaki talebinin reddine dair davalı Kurumun 4.40.00.00-44441928 sayı ve 26.03.2015 tarihli Kararının iptali talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine; yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.03.2016 tarihli ilamı ile davanın kabulü ile 26.03.2015 tarihli 4.40.00.00-4441928 sayılı Kurum işleminin iptaline, davacının 1999 yılındaki ilk tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden ay başından geçerli olmak üzere Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başladığının tespitine, tevkifata konu 1991, 2001, 2002 tarihleri arasındaki devrede 2926 sayılı Kanun’a tâbi sigortalı sayılmasına ve 6552 sayılı Kanun’dan yararlanması gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 29.03.2016 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; "..Yukarıdaki açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, davacı adına 1999, 2000, 2001 yıllarında yapılan prim tevkifatlarının davacıya iade edilip edilmediğinin usulünce araştırılması, iade edilmediğinin anlaşılması halinde davacının talebi doğrultusunda 1999-2000 yılları arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilebileceği, 2002 yılına ilişkin talebine yönelik ise davacının sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi,

ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı yapılması koşuluyla olabileceği gözetilmek suretiyle yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu ... "dair karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 1.Davalı Kurumun 26.03.2015 tarih 4.40.0000-4441928 sayılı Kurum işleminin kısmen iptali ile 2.Davacının 01.05.2002-31.12.2002 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olması gerektiğinin tespitine ve bu dönem için 6552 sayılı Kanun kapsamında borçlanma hakkına sahip olduğunun tespitine, 3.-Fazlaya ilişkin taleplerin reddine, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davanın tümden kabulü gerektiğini beyan etmektedir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde, taleplerinde haksız olan davacının davasının reddi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti, Kurum işlemi iptali istemine ilişkindir.

Eldeki davanın yasal dayanağı olan, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Kanun'da, bildirimsiz kalan sigortalılar için 506 sayılı Kanun'un 79. ve 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde öngörülen "hizmet tespiti" davasına koşut bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Anılan düzenlemede, kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takiben başlayacağının hükme bağlanmış olması karşısında, kayıt ve tescil, yada tescil yerine geçen iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı öncesine isabet eden tarımsal faaliyet ve buna dayalı "Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti" söz konusu olamayacaktır.

Davaya konu somut olayda; bozmaya uyulmuş olmasına karşın, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bu kapsamda, davacının 1999, 2000 yıllarında ürün tevkifatının bulunduğu, 2002 yılında ise ürün teslimi olmadığı açık olup; 2000 ve 2001 yıllarına dair primleri geri alma nedeni ile ret kararı verilmiş olması doğru ise de 2002 yılı bakımından da sigortalılık şartları oluşmaması nedeni ile ret kararı verilmesi gerekirken kabule dair karar tesisi yerinde değildir.

VI. KARAR