Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12905 K.2024/13506

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.08.1993 tarihinden itibaren ...

Apartmanı'nda apartman görevlisi olarak çalıştığını, ancak sigorta girişinin yapılmadığını ve primlerinin ödenmediğini, davacının çalışma edimi karşılığında kiracı olarak kapıcı konutunda kalmasının kararlaştırıldığını, davacıya en son aylık 200,00 TL ödeme yapılmasına karar verildiğini, ancak bu paradan elektrik ve su giderinin kesilerek eline 15 - 20,00 TL kadar bir paranın verildiğini, davalı apartmanın 14 bağımsız bölüm ve 4 dükkandan oluştuğunu, merkezi ısıtma sisteminin bulunduğunu, davacının kaloriferi yaktığını, çöpleri topladığını, servise çıktığını, apartman ve bahçe temizliği yaptığını,

4 dükkan nedeniyle oluşan çöp ve pisliği her akşam temizlediğini, onarım işlerini yaptığını ve davacının halen çalışmaya devam ettiğini beyan ederek, davacının 01.08.1993 tarihinden dava tarihine kadar davalıya ait apartman işyerinde 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesine tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1..... vekili cevap dilekçesinde; davacının apartman görevlisi olarak çalışmadığını, kocası ...'nın çalıştığını, apartman karar defterinde alınan tüm kararların davacının eşi ile ilgili olduğunu, ücretin davacıya değil eşine ödendiğini, davacının eşinin; tam zamanlı olarak başka işyerinde çalıştığını, kapıcı dairesinde kalma karşılığında akşamları apartmanın çöplerini atıp temizliğini yaptığını ve bu kişinin başka işyerinde çalışması nedeniyle SGK'ya bildirimde bulunulmadığını, kendisine hizmeti sebebi ile makbuz karşılığı ücret ödendiğini, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesiyle; davalı apartmanın Kurumda tescilinin bulunmadığını, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacı iddialarının ve çalışma olgusunun kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi, ücretinin tespiti ve çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığının ve ne zaman bu niteliğe kavuştuğunun açıklığa kavuşturulması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "Davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ve fer'i müdahil vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davacı ve fer'i müdahil vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece, “...İnceleme konusu davada, davacı, 01.08.1993 tarihinden dava tarihi olan 18.04.2016 tarihine kadar davalı işyerinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının davalı apartmana ait işyerinde 01.03.2012 tarihinden dava tarihi olan 18.04.2016 tarihine kadar kısmi süreli olarak ayda 12 gün olmak üzere 595 gün hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Dosya kapsamına göre söz konusu hizmet akdinin 01.09.1993 tarihinde davacının eşi ile kurulduğu, davalı apartmanın karar defterinde alınan kararlarda davacının eşinin isminin bulunduğu, yine gider makbuzlarında davacının eşinin isminin bulunduğu veya davacının eşi adına ödemelerin davacıya yapıldığı anlaşılmakla mahkemece, hizmet akdinin davacının eşi ile devam edip etmediği belirlenerek, devam etmiş ise süresi ve niteliğinin ne şekilde olduğu araştırılmalı, ayrıca davacının apartmanda yapmış olduğu işlerin tam olarak neler olduğu,

hangi saatlerde yerine getirildiği ve kim tarafından yerine getirildiği belirlenmeli, şayet davalı apartmanda hizmet akdiyle asıl çalışan davacının eşi olduğu anlaşılırsa, bilhassa davacının hizmetlerinin eşine yardım niteliğinde olup olmadığı tüm talep konusu süre yönünden irdelenmeli, söz konusu hususlar araştırılırken komşu iş yerlerinde çalışan veya ikamet eden kişiler tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, ve bu beyanlar ile dosya kapsamındaki diğer beyanlar arasındaki çelişkiler giderilerek uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek,

davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.” gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; 1-Davacının davasının kısmen kabulü ile davacının davalı apartmana ait iş yerinde 01.03.2012 tarihinden dava tarihi olan 18.04.2016 tarihine kadar kısmi süreli olarak ayda 12 gün olmak üzere toplam 595 gün hizmet akdi ile ve asgari ücret ile çalıştığının tespitine, " dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR