Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1299 K.2024/2613

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının, babasından dolayı ölüm aylığı almakta iken boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı iddiası ile aylığının iptal edildiği, denetim raporuna istinaden toplam 123.840,99 TL borç çıkarıldığı, 07.03.2019 tarihinde Kuruma başvurularak yeniden değerlendirme yapılmasının istenmesine karşın olumlu cevap verilmediği,

12.11.2001 tarihinde boşanmış olup önce Beşikdüzü Bakır Köyündeki baba evinde, sonra Trabzon'da oğlunun yanında ikamet ettiği, oğlunun Boztepe Mahallesindeki eve taşınınca onunla oturmaya devam etmiş ise de ikametini taşımayı unutmaları sebebiyle ikamet olarak önceki oturduğu baba evinin görüldüğü, oğlu ile oturup zaman zaman baba evinde de kaldığı, boşandığı eşinin ise Yoros'ta kendi evinde ikamet ettiği ileri sürerek kesilen aylıkların, kesildikleri tarihten yeniden bağlanmasına, borçlu bulunmadığının tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının boşandığı eşi ... ile birlikte yaşadığının araştırma inceleme raporunda belirlendiği, boşanma olayının annesinin vefat ettiği 25.10.2001 tarihinin hemen sonrasında olduğu, Çarşıbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararının 12.11.2001 tarihinde kesinleştiği, boşanmanın annesinin vefatından hemen akabinde olduğu, TÜİK tarafından adrese gidilerek yapılan sayım sisteminde boşanma olayından 5-6 yıl sonra davacının ve eski eşinin beraber kaydedildiği, aynı adreste yapılan soruşturmada farklı kişiler tarafından birlikte yaşadıklarına dair beyanda bulunulduğu,

Mahalle Muhtarı ... ve muhtar azası ...'nun da bu beyanları doğrulayarak diğer beyanlara katıldıkları, ayrıca MEDULA hastane sisteminde de eski eşin adresi olan Fenerköy Çarşıbaşı Trabzon adresinin verildiği, bu bilgilerden fiilen birlikte yaşadıklarının anlaşıldığı savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekilinin istinaf sebepleri; davacının cahil bir kadın olduğunu, boşandıktan sonra, adres, üzerindeki telefonu devretmesi vs gibi konularda ne yapacağını bilecek kültürde ve düzeyde bir kişi olmadığını, bu konuları ya çocukları veya boşandığı kocası davacıya bildirecek yaptıklarını, boşandığı kocası bu konuda da tanık ifadelerinden anlaşıldığı gibi, geçimini balıkçılık ile sağlayan ilgisiz bir kişi olduğunu, adres değişikliği vs ile ilgilenmediğinin gelen yazılardan anlaşıldığını, ayrıca davacının saf cahil bir kadın olduğu konusunda Mahkemeye gelip ifade vermediğinden,

Mahkemece de bu durum fark edilemediğini, işbu davalarda önemli olan konunun, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşayıp yaşamadığı hususu olduğunu, bu konu ile ilgili toplanan belge ve bilgilere göre değerlendirme yapılırken fiilen ayrı ayrı yaşayıp yaşamadıkları konusunun irdelenmesi gerektiğini, yalnızda ikamet kaydının ve telefondaki adresin gerçekleri yansıtmasının mümkün olmadığını, nitekim gerekçe olarak gösterilen konuları yapacak kişinin davacının kendisinin olduğunu ancak cahil bir kişi olup başkalarının gayreti ile bu konuların düzeltilebileceği göz önüne alındığında,

işbu düzeltmelerin yapılmaması neden ile birlikte yaşadığı değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, dava dilekçesinde belirtildiği üzere davacının 12.11.2001 yılında boşandığı ve önce Beşikdüzü Bayır Köyündeki baba evinde, daha sonra Trabzon’da kuran kursunun bulunduğu mahalledeki oğlunun yanında oturmaya başladığı,

oğlu Boztepe Mahallesindeki evine taşınınca, onun ile birlikte oturmaya devam ettiğini, tanık ifadelerinden görüldüğü üzere, davacının oğlu ile birlikte zaman zaman geçimini temin amacıyla eşinin de yaşadığı köye giderek bağ bahçe işi ile uğraştığını ancak eşi ile birlikte yaşamadığını, davacının bahçe ile uğraşması nedeni ile yazın oğlu ile birlikte Fener Köyüne gitmesinin eşi ile birlikte olması anlamına gelmeyeceğinin göz önüne alınmadığını belirterek Mahkemece verilen kararı istinaf etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, davacının denetmene verdiği beyan, MERNİS kayıtları, telefon abonelik bilgileri, MEDULA kayıtları ve denetim raporu bir arada değerlendirildiğinde davalı ile boşandığı eşinin uyuşmazlık konusu dönemde boşandıkları halde birlikte yaşadıklarına ilişkin Kurum tespitinin aksinin ispat edilemediği anlaşıldığından, davacının istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı iddiasıyla kesilen yetim aylığının yeniden bağlanmasına ve Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ve 59 uncu maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,