Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13032 K.2025/328

Taraflar arasında görülen rücu davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı ve davalılardan ... İnş. Ltd. Şti. vekilleri ile ... ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Kurum sigortalısı ...'ın 14.11.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, olayla ilgili olarak Konya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/1271 E. sayılı dosyasında görülen davada davalı gerçek kişilerden ...'in, Konya 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/845 E. sayılı dosyasında görülen davada davalı gerçek kişilerden ...'ın kusurlu olduklarının tespit edildiğini, Kurum müfettişince düzenlenen raporda olayın iş kazası olduğunun belirtildiğini, Kurumca ... sigortalıya 2.045,60 TL tedavi masrafı yapıldığını, hak sahiplerine 78.446,81 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığını,

sigortalı için yapılan ödemelerden kusur oranına göre kurumun talep edebileceği miktarın tespitine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.049,24 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, davalı ... İnş. Ltd. Şti. aleyhine aynı konuda dava açmış ve Mahkemece birleştirme kararı verilmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Daire kararında özetle; "1-Somut olayda; 14.11.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat eden ...'ın işe giriş bildirgesi 27.11.2008 tarihinde süresi geçirilerek verildiği, Mahkemece 5510 sayılı Kanun'un 23. maddesi koşullarının varlığı ve iş yerinin yeni tescil durumu olup olmadığı hususunda yeterli irdelemenin yapılmadan karar verilmesi isabetsizdir.

2-Olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 12. maddesi hükmüne göre alt işveren, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir. Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverinin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl iş yeri ya da iş yerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatını haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da, işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır. Mahkemece, açıklanan hususlar çerçevesinde öncelikle davalı ... Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı ile ... İnş. Tur. Gıda Orman Ürünleri Ltd.

Şti. ve ... arasındaki hukuki ilişki ve asıl işverenlik-alt işverenlik sıfatları irdelenip, belirlenmesi halinde, bu doğrultuda yeniden bir kusur raporu alınmalı, yine tazminat ve ceza dosyalarında hükme esas alınan kusur raporları ile eldeki davada hükme esas alınan kusur raporu arasında çelişki ortaya çıkmakla, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak,

ortaya çıkan çelişki de giderilmeli ve hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." denilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili, dava dilekçesi doğrultusunda karar verilmesini talep ederek kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili, kararın bozulmasını talep etmiştir. 3.Davalılar ... ve ..., davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre tarafların sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Eldeki davada, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının tek hak sahibi bulunup, hak sahibinin de evlenmesi sonucu, bağlanan gelirin kesildiği ve fiili ödemeye dönüştüğü anlaşılmakdır. Buna göre, dosya kapsamında alınan hesap raporunda gerçek zarar tutarının, ilk peşin sermaye değerli gelire göre daha az miktarda hesaplandığı görülmekle, Mahkemece öncelikle, davacı Kurumdan fiili ödeme tutarı sorulmalı ve gerçek zarar miktarı ile karşılaştırılarak daha az olan tutarın kusur karşılığına hükmedilmelidir. Ayrıca hükmü temyiz etmeyen davalı yönünden davacı Kurum lehine oluşan usulü kazanılmış hak gözetilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VII. KARAR