Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13048 K.2025/4316

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Bağ-Kur sigortalılığının ve aylık bağlanması gerektiğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 05.07.1993 tarihinden itibaren vergi mükellefi olduğunu, Esnaf ve Sanatkarlar Odası kayıtlarında gerekli kayıtların var olmasına ve ifa ettiği mesleki faaliyeti nedeniyle yükümlü bulunduğu vergileri ödemesine rağmen, Bağ-Kur tarafından tescil edilmeyen hizmetlerinin tespit ve tescili için, işbu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek, talep sonucunda, işe başlangıç tarihinin 05.07.1993 tarihinde başlaması gerektiği Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 22.10.2021 tarihli tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.11.2021 tarihi itibari ile davacıya aylık bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.11.2022 tarihli ve 2022/193 Esas, 2022/199 Karar sayılı kararıyla, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.07.2023 tarihli ve 2023/2034 Esas, 2023/2544 Karar sayılı kararıyla; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esasdan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 27.11.2023 tarihli, 2023/12360 E., 2023/11905 K. kararında; davacı vekilinin dava dilekçesi ve açıklama dilekçesi içeriğinden ve dosya kapsamındaki diğer belgelerden istemin sigortalılık başlangıcının tespitine yönelik olmayıp, davacının Bağ-Kur sigortalılığının 05.07.1993 tarihinden itibaren devam ettiğinin tespitine ilişkin olduğu gözetilip 05.07.1993 ile 30.04.2014 arası döneme ilişkin olarak Bağ-Kur sigortalılık niteliği bulunup bulunmadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının 05.07.1993-03.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıya 23.12.2021 tarihli tahsis talebini takip eden aybaşından itibaren 4/a statüsünde yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Bağ-Kur sigortalılığının ve aylığa hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un 24, 25, geçici 10, 506 sayılı Kanun'un geçici 81, 2829 sayılı Kanun'un 8. maddesidir.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, bilgi ve belgelere göre davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İnceleme konusu dosyada; davacı 05.07.1993-04.10.2000 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 01.11.2021 tarihi itibariyle aylık bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının 05.07.1993-03.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıya 23.12.2021 tarihli tahsis talebini takip eden aybaşından itibaren 4/a statüsünde yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Somut dosyada, davacının Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine dair hüküm yerinde ise de, 4/a kapsamında aylığa hak kazandığının tespiti eksik incelemeye dayalıdır. Davacının hizmet cetvelinde 04.10.2000-31.12.2012, 29.01.2014-30.04.2014 tarihleri arasında 4/b, 02.10.2017-31.10.2021 tarihleri arasında 4/a kapsamında hizmet bildirimi bulunmaktadır. Davacının 23.12.2021 tarihli tahsis talebi değerlendirildiğinde 2829 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre son yedi yılda 1260 gün prim ödeme gün sayısının bulunmadığı ( 1042 gün 4/a sigortalılığı var) görülmekte olup buna göre 4/a kapsamında aylık bağlanması mümkün değildir.

Davacının aylık bağlanmasına ilişkin istemi hakkında tespitine hükmedilen 05.07.1993-03.10.2000 tarihleri arasındaki Bağ-Kur sigortalılığından dolayı primlerinin ödenmesi ve prim borcunun bulunmaması halinde 4/b kapsamında aylık koşulları irdelenmeli, yargılama sırasında hak kazanılması halinde aylık bağlanabileceği gözetilmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR