Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13097 K.2024/13783

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili ile davalı MEB vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili ile davalı MEB vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde, davalı MEB bünyesinde bulunan Adaklı(Bingöl) Halk Eğitim Merkezinde usta öğretici olarak 01.11.1990 tarihinde işe girdiğini, girişinin bildirildiği fakat herhangi bir prim ödemesi yapılmadığını, 01.11.1990 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacının çalıştığını iddia ettiği Halk Eğitim Merkezinin olduğu il (Bingöl) ve Bakanlık tarafından müvekkil kuruma gönderilen müzekkerede davacı ile ilgili herhangi bir veriye ulaşılamadığına dair cevaplar geldiğini, davacının iddiaları somut ve inandırıcı delillere dayanmadığını, davacının hizmet iddiasının hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde ispatlanmış olması gerektiğini, Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerektiğini, davanın hak düşürücü süre yönünden de reddi gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davanın kabulü ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.11.1990 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı MEB vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı MEB vekili, davacının çalışmasının fiili olduğunun net olarak ispatlanmadığını, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı SGK Başkanlığı vekili, tanık beyanlarının samimiyetinin dikkate alınmadığını, tanık beyanlarını doğrular belgelerin olmadığını, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dinlenen tanıkların davacının fiili çalışma iddiasını doğrulayan, aydınlatıcı ve net anlatımları ile birlikte.

1993 yılında yaşanan terör baskını sonucu usta öğreticilere ait sigorta işlemleri, maaş bordrosu, işe giriş bildirgesi gibi evrakların baskında yakıldığına dair Adaklı Kaymakamlığı tarafından gönderilen tutanak da gözetildiğinde, anılan tarihin sigortalılık başlangıcı olduğuna yönelik tespit içeren mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varılmıştır.Sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine yönelik davaların Kurum işleminin iptali sonucunu da doğurması nedeniyle SGK Başkanlığı'na davalı konumunda husumet yöneltilmesi yerleşik Yargıtay içtihatlarının gereği olup;

dava dilekçesinde de davalı olarak gösterilen ve son oturuma dahi davalı olarak katılan SGK Başkanlığı'nın karar verildikten sonra fer'i müdahil olarak gerekçeli karar başlığına yazılması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

6100 sayılı Kanun'un 355. maddesinde yer alan incelemenin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, yargılamada eksiklik bulunmamakla birlikte, değinilen konuda kanunun olaya uygulanmasındaki hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Kurum'un sıfatının UYAP sisteminde ve kararda ''davalı'' olarak düzeltilmesine karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak SGK'nın sıfatı davalı olarak düzeltilmek suretiyle " davanın kabulü ile davacı ...’ın, Adaklı Halk Eğitim Müdürlüğü adına 12434004077 sicil numarasıyla tescilli işyerinde, 01.11.1990 tarihinde 1 gün süreyle 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında hizmet akdine dayalı ve tüm sigorta kollarına tabi olarak asgari ücretle çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.11.1990 tarihi olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri, istinaf dilekçe içeriklerini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 01.11.1990 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2, 9, 79, 108. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR