Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13137 K.2025/7270

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının davalı Muğla Orman Fidanlık Müdürlüğüne bağlı olan Gökova Orman Fidanlık Şefliğinin Karabörtlen’de yer alan işletmesinde 03.05.2010 – 01.06.2020 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak işçi sıfatıyla çalıştığını, ancak bir kısım çalışmalarının fer’i müdahil Kuruma bildirilmediğini, davacının davalı iş yerinde geçen çalışmasına yılın 12 ayı sürekli ve kesintisiz olarak,

işyeri değiştirmeden kendisiyle aynı konumda bulunan diğer kayıt dışı (sigortasız) ve kadrolu işçilerle birlikte devam ettiğini, bu çalışmaların Gökova Orman Fidanlık Şefliğinin yönetiminde yer alan memur, şef, müdür yardımcısı, müdür veya bu kişiler tarafından görevlendirilen kadrolu işçi gözetiminde ve onların emir ve talimatlarına bağımlı olarak, 08:00 - 17:00 (veya 08:30 - 17:30) saatleri arasında haftanın 6 günü (iş yoğunluğuna göre hafta tatili kullanmaksızın) sürdürdüğünü, davacının davalıya ait iş yerinde geçen çalışması boyunca;

kış aylarında fidan tüpü doldurma, kamyonlara çeşitli fidanları yükleme, dağlara dikime götürülmek üzere araziden sökülen fidanların paketleme, ... aylarında tohum ekme, fidan dikme, büyüyen fidanları tüpe veya torbaya alma, yaz aylarında fidan torbasından veya araziden yabancı ot temizleme, kozalaklardan tohum alma, seralarda çiçek yetiştirme ve bakımı yapma gibi fidan bakımı ve yetiştirilmesi kapsamında işler yaptığını beyanla davacının, 03.05.2010 – 01.06.2020 tarihleri arasında, fer’i müdahil Kuruma bildirimi yapılan süreler haricinde,

kesintisiz ve sürekli biçimde asgari ücret ile davalı iş yerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının muhtelif zamanlarda zaman zaman Gökova Orman Fidanlığında 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 40. maddesi, ilgili yönetmelik ve 6852 sayılı tamim esasları kapsamında muhtelif zamanlarda parça başı işlerde birim fiyat esasları ile çalıştığını, davacının SS Örnekköy ve Çörüş köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifine 01.08.2012 tarihinde ortak olduktan sonrada kendisiyle herhangi bir parça başı iş teslimi yapılmadığından köylülerinin kurmuş olduğu SS Örnekköy ve Çörüş Köyleri Kalkınma Kooperaitfince,

Kurumdan almış olduğu ve sözleşmelerle yapmayı taahhüt ettiği parça başı işlerde birim fiyat esaslarına göre ortağı olan davacı ...'a ne kadar parça başı iş yaptırdığı ve bu parça başı işi kaç günlük sürede yaptırdığı, Fidanlık Müdürlüğünce tam olarak bilinmediğini, bu tarihten önceki çalışmalar Bakanlık bünyesinde yapılmış olduğundan sorumluluğun da Bakanlığa (Orman ve Su İşleri Bakanlığına) ait olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Orman İşletme Müdürlüğü ve Gökova Orman Fidanlığına yazılan müzekkere cevaplarında davacının çalışmasına dair hiç bir bilgi ve belge olmadığı belirtilmiş ise de dinlenen kadrolu ve bordro tanıkları ile Kuruma bildirilen çalışma süreleri dikkate alındığında en azından İş-Kur bünyesindeki çalışmalara dair bilgi belge olması gerektiğinden davalı tarafın bu yöndeki beyanlarına itibar etmek mümkün olmamış, Orman İşletmenin sunduğu belgelerden 2012 yılı sonrasında Kooperatife ödemelerin yapıldığı görülmüş,

Yine Çörüş Örnekköy Orman Kalkındırma Kooperatifinin gönderdiği belgeler ve ödeme makbuzları incelendiğinde davacının 01.03.2018 tarihinde kooperatife ortak olduğu, Nisan 2018 - 31 Ekim 2020 tarihleri arasında çalışmaları karşılığında tanık beyanlarıyla doğrulandığı üzere iki üç ayda bir ödeme yapıldığı tespit edilmiş bu haliyle taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak davacının talepteki gibi 01.06.2020 tarihine kadar kesintisiz çalıştığı kabul edilmiş,

çalışmanın başlangıcının da gerek davacı gerekse kamu tanıkları tarafından da doğrulandığı üzere 03.05.2010 tarihli İş-Kur giriş kaydı olduğu davacının bu süreden sonra kesintisiz olarak çalıştığının tüm tanıklar tarafından da doğrulandığı tespit edilmekle, davanın kabulü ile Orman İşletme, Kooperatif, Gökova Fidanlık kayıtları ve tanık beyanları birlikte değerlendirilerek yukarıda ayrıntısı açıklandığı üzere Kurum kayıtlarında bildirim yapılan tarihler ayrık tutulmak üzere 03.05.2010-01.06.2020 tarihleri arasında hizmet akdiyle ve asgari ücretle kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan incelemede dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle;

dosya kapsamı ile tanık beyanlarından davacının Orman İdaresinin denetim ve gözetimi altında işverene bağımlı olarak çalıştığının belirgin olduğu ve bu itibarla taraflar arasında hizmet akdinin koşullarının oluştuğu, ücretin vahidi fiyatla ödenmiş olmasının da bu durumu etkilemeyeceği, davalı ...

İdaresi kayıtları, tanık beyanları, davacının imzasının bulunduğu şartnameler, ölçü tespit tutanakları, imzalı bordrolar, banka kayıtları, Çörüş ve Örnekköy Tarımsal Kalkınma Kooperatifi kayıtları ile fer'i müdahil Kurum kayıtları kapsamında da davacının talep edilen dönemdeki çalışmalarının aralıksız olduğu, emsal mahiyetteki Dairemizin 14.01.2021 tarih ve 2020/165 E., 2021/45 K. sayılı kararının da Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 09.12.2021 tarih ve 2021/4151 E., 2021/15771 K. sayılı kararı ile onandığı anlaşılmakla.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın yerinde olduğu, davalı ... İdaresi vekili ile fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf dilekçelerinde yer verdikleri itirazların sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurularının esastan reddine reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının 6831 sayılı Kanun'un 40. maddesi ve Borçlar Kanunu’nun 470. maddesi kapsamında çalıştırıldığını, davacının 2012 yılından sonra Kooperatifin emir ve talimatı altında çalışıp parça başı iş kadar ücretini de Kooperatif vasıtasıyla aldığını, Gökova Orman Fidanlık Şefliğinde yürütülen fidan ve tohum üretim faaliyetlerinin öncelikle kadrolu işçilere yaptırıldığını, kadrolu işçilerin yeterli olmadığı durumlarda 6831 sayılı Kanun'un 40. maddesine dayanılarak fidanlık civarında bulunan orman köylülerine veya SS Örnek Köy ve Çörüş Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifine yaptırıldığını,

davacı ile davalı arasında hizmet akdi bulunmadığını, davacının kendi nam ve hesabına çalıştığını, Gökova Orman Fidanlığının 16.11.2011 tarihinde kurulduğunu, bu tarihten önce Orman Genel Müdürlüğünün sorumluluğunun bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum temyizinde; davacı ile davalı ... arasında hizmet akdi kurulmadığını, davalı ile Örnek Köy Orman Kalkındırma Kooperatifi arasında hizmet akdi kurulduğunu, Kooperatife üye olan davacıya ödemelerin Kooperatif aracılığı ile yapıldığını, davacının çalışmalarının sürekli olmadığını beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının, davalı ... İdaresine ait iş yerinde 03.05.2010 - 01.06.2020 tarihleri arasında, fer'i müdahil Kuruma bildirilen süreler dışında, ağaçlandırma, çapa, bakım, teraslama, tüp doldurma, fidan yükleme, dikim işlerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR