Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13307 K.2024/10867

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait Mithat Paşa Caddesi No: 197/C ... adresinde bulunan ... Kuyumculuk isimli işyerinde 16.06.2008 tarihinden 25.11.2014 tarihine kadar aralıksız çalıştığı, hizmet sürelerinin eksik olduğunu öğrendiği, işe giriş tarihinde bildirim yapılmadığı, farklı yerlerden sigortalı gösterildiği iddiasıyla ... Kuyumculuk isimli işyerinde 16.06.2008 - 25.11.2014 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun gereği taraf sıfatlarının bulunmadığı, Kurum kayıtlarında yapılan incelemede, davacının iddia ettiği dönemlere dair çalışmalarına ilişkin bilgi ve belge bulunamadığı, davanın hak düşürücü süreye uğradığı, fiili veya gerçek bir biçimde çalışmanın varlığı tespit edilmedikçe sigortalılıktan söz edilemeyeceği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı yanında 20.07.2011 tarihinde çalışmaya başladığı, çalıştığı dönemler sigortalarının eksiksiz olarak yatırıldığı, davalının ailesi ile birlikte yardımlaşarak çalıştığı, kuyumculuk işi ile iştigal ederken dükkanı tek başına idare ettiği, evlilik ve çocuğunun olmasını takiben kuyumcu dükkanını davacıya teslim ettiği, ancak davalı işi başına döndüğü dönemlerde de davacının çalışmasını başkaca firmalarda yine davalıya ait işyerinde sürdürdüğü, zira davalının yaptığı işin iki çalışan için fazla olduğu,

kardeşlerine ait olan ...Limited Şirketinin ve ...'ın para alış verişi kasasının kendisine ait kuyumcuda bulunduğu, davacının hazırda beklemesi karşılığı olarak sigortalarının hizmet verdiği firmalarca yapıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME İLK KARARI

Mahkeme tarafından 16.06.2016 tarihli ve 2015/108 Esas, 2016/284 Karar sayılı kararla tüm deliller, ilgili mevzuat, bilirkişi raporu ve Yargıtay kararları birlikte değerlendirildiğinde, bilhassa dosyada dinlenen tanıkların söylemleri dikkate alındığında davacının 16.06.2008 – 25.11.2014 tarihleri arasında tüm çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumunda 1419643 035 sicil sayılı dosyada işlem gören “Mithatpaşa Cad. N:197 Narlıdere /İzmir” adresinde kurulu davalı ...’a ait ...

Kuyumculuk adlı işyerinde geçtiğinin kabulü mümkün görüldüğü gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ... sicil nolu işyerinde 16.06.2008 - 25.11.2014 tarihleri arasında 2320 gün çalıştığı, 299 gün (20.07.2011 - 06.01.2012 tarihleri arasında 168 gün, 20.11.2012 - 31.03.2013 tarihleri arasında 131 gün) çalışmasının Kuruma bildirildiği,

... sicil nolu işyerinden Kuruma bildirilen 07.09.2010 - 18.10.2010 tarihleri arasında toplam 42 günlük, ... sicil nolu işyerinden Kuruma bildirilen 07.01.2012 - 31.01.2012 tarihleri arasında 25 günlük ve 01.02.2012 - 18.03.2012 tarihleri arasında toplam 48 günlük, 1442381.035 sicil nolu işyerinden Kuruma bildirilen 19.03.2012 - 19.11.2012 tarihleri arasında toplam 242 günlük, sicil nolu işyerinden Kuruma bildirilen 01.04.2013 - 01.04.2014 tarihleri arasında toplam 361 günlük, 1512163.035 sicil nolu işyerinden 02.04.2014 - 22.08.2014 tarihleri arasında toplam 141 günlük,

1522842.035 sicil nolu işyerinden Kuruma bildirilen 23.08.2014 - 25.11.2014 tarihleri arasında toplam 94 günlük çalışmalarının davalı işveren ... nezdinde geçtiği ve bu çalışmalarının anılan işyerine ait ... sicil nolu dosyaya aktarılması gerektiğinin tespitine, davacının çalışmalarının günün cari asgari ücreti üzerinden olduğunun tespitine, davacının 1413829, 1442381, 1512163, 1522842, 1366630 ve 1275289 sicil nolu işyerlerinde fiili olarak çalışmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 16.06.2016 tarihli ve 2015/108 Esas, 2016/284 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 15.01.2019 tarihli ve 2016/15072 Esas, 2019/72 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Somut olayda, davacı; davalıya ait kuyumculuk işyerinde 16.06.2008 - 25.11.2014 tarihleri arasında kesintisiz ve hizmet akdine dayalı olarak çalıştığından Kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespiti ile uyuşmazlık konusu dönemde dava dışı farklı işyerlerinden yapılan bildirimlerin davalı nezdinde geçtiğinin tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın kabulüne, davacının ... sicil nolu işyerinde 16.06.2008 - 25.11.2014 tarihleri arasında 2320 gün çalıştığı, 299 gün (20.07.2011 - 06.01.2012 tarihleri arasında 168 gün, 20.11.2012 - 31.03.2013 tarihleri arasında 131 gün) çalışmasının Kuruma bildirildiği,

... sicil nolu işyerinden kuruma bildirilen 07.09.2010 - 18.10.2010 tarihleri arasında toplam 42 günlük, ... sicil nolu işyerinden kuruma bildirilen 07.01.2012 - 31.01.2012 tarihleri arasında 25 günlük ve 01.02.2012 - 18.03.2012 tarihleri arasında toplam 48 günlük, 1442381.035 sicil nolu işyerinden kuruma bildirilen 19.03.2012 - 19.11.2012 tarihleri arasında toplam 242 günlük, 1275289.035 sicil nolu işyerinden kuruma bildirilen 01.04.2013 - 01.04.2014 tarihleri arasında toplam 361 günlük, 1512163.035 sicil nolu işyerinden 02.04.2014 - 22.08.2014 tarihleri arasında toplam 141 günlük,

1522842.035 sicil nolu işyerinden kuruma bildirilen 23.08.2014 - 25.11.2014 tarihleri arasında toplam 94 günlük çalışmalarının davalı işveren ... nezdinde geçtiği ve bu çalışmalarının anılan işyerine ait ... sicil nolu dosyaya aktarılması gerektiğinin tespitine, davacının çalışmalarının günün cari asgari ücreti üzerinden olduğunun tespitine, davacının 1413829, 1442381, 1512163, 1522842, 1366630 ve 1275289 sicil nolu işyerlerinde fiili olarak çalışmadığının tespitine, karar verilmiştir.

Eldeki davada, davacının hizmet cetvelinde davalı ve dava dışı işyerlerinden muhtelif dönemlerde bildirimlerin bulunduğu, davacının ise bu işyerlerinden yapılan bildirimlerin gerçek dışı olduğunu iddia ettiği anlaşılmış olup, mahkemece, davacının bildirimlerinin yapıldığı bu işyerlerinin hangi işverenler adına kayıtlı oldukları tespit edilerek bu işverenlere HMK’nun 124. maddesi gereğince, husumetin yöneltilmesi için davacıya süre verilmeli davacının ve davalıların göstereceği tüm deliller de toplanmak suretiyle, elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Kabule göre de, dava tarihi itibariyle feri müdahil sıfatına haiz ... Başkanlığı’nın karar başlığında ihbar olunan olarak gösterilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..."

2.Mahkeme tarafından bozma ilamına uyularak 25.11.2021 tarihli ve 2019/270 Esas, 2021/446 Karar sayılı kararla davacının “Kıymetli Taş ve Metal İşleri” meslek dalı “Vitrin Kuyumculuğu” branşı için düzenlenmiş kalfalık belgesinin ve ustalık belgesinin bulunduğu, bozma sonrası dinlenen tanıkların da, davacının kuyumculuk işyerinde çalıştığını, inşaat işlerinde çalışan işçilerin ücretlerinin kuyumculuk işyerinde bulunan kasadan ödendiğini beyan ettikleri, davacının Kuruma verdiği ve imzası ile teyit ettiği 27.02.2015 ve 29.01.2016 tarihli dilekçelerinde ...’a ait Mithatpaşa Cad.

No:197/C Narlıdere adresindeki ... Kuyumculuk işyerinde 16.06.2008 - 08.11.2014 tarihleri arasında çalıştığını beyan ettiği, yapılan yargılama sonunda, toplanan deliller, tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının 16.06.2008 – 08.11.2014 tarihleri arasında Kurumda 1419643 035 sicil sayılı dosyada işlem gören “Mithatpaşa Cad. N:197 Narlıdere /İzmir” adresinde kurulu davalı ...’a ait ...

Kuyumculuk adlı işyerinde çalıştığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı işveren ...'a ait 1419643.35 sicil numaralı işyerinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 16.06.2008 - 08.11.2014 tarihleri arasında 2303 gün çalıştığının, 299 günlük çalışmanın Kuruma bildirildiğinin, ... sicil numaralı işyerinden 07.09.2010 - 18.10.2010 tarihleri arasında bildirilen 42 gün, ... sicil numaralı işyerinden 07.01.2012 - 31.01.2012 tarihleri arasında bildirilen 25 gün ve 01.02.2012 - 18.03.2012 tarihleri arasında bildirilen 48 gün,

... sicil numaralı işyerinden 19.03.2012 - 19.11.2012 tarihleri arasında bildirilen 242 gün, ... sicil numaralı işyerinden 01.04.2013 - 01.04.2014 tarihleri arasında bildirilen 361gün, 1512163.35 sicil numaralı işyerinden 02.04.2014 - 22.08.2014 tarihleri arasında bildirilen 141 gün, 1522842.35 sicil numaralı işyerinden 23.08.2014 - 08.11.2014 tarihleri arasında bildirilen 77 günlük çalışmaların davalı işveren ...'a ait 1419643.35 sicil numaralı işyerinde geçtiğinin ve bu işyerine aktarılması gerektiğinin tespitine, davacının 1413829.35, 1442381.35, 1275289.35, 1512163.35, 1522842.35,

1366630.35 sicil numaralı işyerlerinde fiili olarak çalışmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 25.11.2021 tarihli ve 2019/270 Esas, 2021/446 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 14.06.2022 tarihli ve 2022/5067 Esas, 2022/9028 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Mahkemece, davacının çalıştığını iddia ettiği davalı ...’a ait 1419643 035 sicil sayılı dosyada işlem gören “Mithatpaşa cad. n:197 Narlıdere /İzmir” adresinde kurulu kuyumcu işyerinin 20.07.2011 tarihinde kanun kapsamına alınması karşısında, davacının çalıştığını iddia ettiği kuyumcu işyerinin açılış tarihi ve vergi kaydı araştırılmalı, bu hususa yönelik emniyet araştırması yapılmalı, bu işyerine komşu işyerleri ile komşu işyerlerinde hizmetleri kayıtlara geçmiş çalışanlar tanık sıfatıyla dinlenmeli, kuyumcu işyerinin dava konusu edilen 16.06.2008 tarihinden sonraki bir tarihte açıldığının anlaşılması halinde,

kuyumcu işyerinin açılış tarihinden önce davacının diğer davalılara ait inşaat işyerlerinde çalışması olup olmadığı üzerinde durularak tüm deliller toplanıp birlikte değerlendirilmek suretiyle, elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..."

4.Mahkeme tarafından bozma ilamına uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

tüm dosya kapsamı, Yargıtay Bozma ilamı önce ve sonrası toplanan deliller hepsi birlikte değerlendirildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı işveren ...'a ait 1419643.35 sicil numaralı işyerinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 16.06.2008 - 08.11.2014 tarihleri arasında 2303 gün çalıştığının, 299 günlük çalışmanın Kuruma bildirildiğinin, 1366630.35 sicil numaralı işyerinden 07.09.2010 - 18.10.2010 tarihleri arasında bildirilen 42 gün, 1413829.35 sicil numaralı işyerinden 07.01.2012 - 31.01.2012 tarihleri arasında bildirilen 25 gün ve 01.02.2012 - 18.03.2012 tarihleri arasında bildirilen 48 gün,

1442381.35 sicil numaralı işyerinden 19.03.2012 - 19.11.2012 tarihleri arasında bildirilen 242 gün, 1275289.35 sicil numaralı işyerinden 01.04.2013 - 01.04.2014 tarihleri arasında bildirilen 361gün, 1512163.35 sicil numaralı işyerinden 02.04.2014 - 22.08.2014 tarihleri arasında bildirilen 141 gün, 1522842.35 sicil numaralı işyerinden 23.08.2014 - 08.11.2014 tarihleri arasında bildirilen 77 günlük çalışmaların davalı işveren ...'a ait 1419643.35 sicil numaralı işyerinde geçtiğinin ve bu işyerine aktarılması gerektiğinin tespitine, davacının 1413829.35, 1442381.35, 1275289.35,1512163.35, 1522842.35,

1366630.35 sicil numaralı işyerlerinde fiili olarak çalışmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davalı nezdinde fiili çalışması bulunmadığı, davalı şirketin merkez ofisinin fiziki yetersizliği nedeniyle şirket kasasının ... Kuyumculuk adlı işyerine taşındığı, davacının şirket ön muhasebesini yürüttüğü, davacının davalı ile tek bağlantısının adresin aynı olması olduğu, ek raporun hükme yeterli olmadığı, bozma gerekçelerine uyulmadığı, davanın ispat edilemediği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyanın bilirkişi gönderilmediği, davalıların ön muhasebe yaptığına dair imzalı bilgi ve belgelerin denetlenmediği, davacının beyanlarının kendi içinde çeliştiği, davacının bordrolarını kendisinin takip ettiği, davacının geçmişte kuyumcu işinde çalıştığına dair delil bulunmadığı, bozma gerekçelerinin nazara alınmadığı, tanıkların beyanlarının nazara alınmadığı, davacının iddiasının doğru olmadığının sabit olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrar ederek tanık beyanlarının yeterli olmadığı ve çelişkilerin giderilmediği, Kurum işlemlerinde usulsüzlük bulunmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının ... Kuyumculuk adlı işyerinde 16.06.2008 - 25.11.2014 tarihleri arasında hizmet akdi tabi olarak tam ve kesintisiz çalıştığının tespitine ilişkindir.

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin ve fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,