Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13336 K.2025/1163

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasında Tütün Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu bünyesinde özel güvenlik hizmeti faaliyeti yürüttüğünü, anılan işler nedeniyle sigortalılara ödenen yol ve yemek yardımlarının davalı Kurum tarafından sigorta primine esas kazanca dahil edilmiş olup bu yardımlarla ilgili olarak davacı şirketten prim tahsili yoluna gidildiğini belirterek işçilere ödenen yol - yemek yardımlarının 506 sayılı Kanun'un 77/2. ve 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi uyarınca prime esas kazanç olmadığının tespitine,

anılan tarihler arasında davacı şirket tarafından sigortalılara ödenen yol-yemek yardımları tutarları üzerinden davalı Kuruma ödenmiş sigorta ve işsizlik sigortası primlerinin reeskont faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde “Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları,

prime esas kazanca tabi tutulmaz.” hükmü ile prime esas kazanca dahil edilmeyecek ödemeler belirtildikten sonra (c) bendinde “(b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. …” hükmüne yer verilerek, (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında yapılan tüm ödemelerin prime esas kazanca dahil olduğu hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda; dava konusu olan dönemde davacı tarafından yapılan yol yardımı ödemelerinin anılan istisnalar kapsamında bulunmadığı ve prime esas kazanca dahil olduğu; alınan bilirkişi raporunda, davacı şirkete ait ücret bordrolarından sigortalılara ödenen yemek yardımlarının, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenen muafiyet miktarları ödenen yemek yardımı miktarlarından düşülerek hesaplandığı ve işveren tarafından işçilere ödenen yemek yardımlarında fazladan kesilen sigorta primi ile işsizlik sigortası primi bulunmadığı" gerekçesiyle davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle, uygulamada yerleşik görüşe göre ücretin, görülen bir iş karşılığında işveren tarafından sağlanan ve nakden ödenen meblağ olduğunu, davacı şirketçe sigortalılara ödenen yol-yemek yardımlarının görülen bir işin karşılığı olarak değil, mülga 506 sayılı Kanun'un 77/2. ve 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinde ifade edilen ücrete dahil edilemeyecek ayni ödemelerden olduğunu, aksinin kabulünün yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ödenen yol ve yemek yardımlarının sigorta primine esas kazanca dahil edilmemesi gerektiğinin tespiti ile yersiz ödenen prim ve işsizlik sigortası primlerinin faizleriyle tahsili talebine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR