Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13383 K.2025/959

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılar ... A.Ş. ile ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kurumca sigortalı ... 28.10.2009 tarihli iş kazasında vefat etmesinden dolayı hak sahiplerinden ... 25.10.2013 tarihinde 23.429,15 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, yine hak sahiplerinden ...

08.11.2013 tarihinde 289,00 TL cenaze masrafı ödemesi ile 28.10.2009 tarihinde 15,92 TL tedavi gideri yapıldığını, tüm bu ödeme ve masraflardan dolayı Kurumun toplam 23.734,07 TL Kurum zararı meydana geldiğini, kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 23734,07 TL Kurum zararından fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 23734,07 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Kuruma ödenmesine karar verilmesini talep etmiş.

20.04.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle Kurum zararının %75 inin onay ve ödeme tarihlerinden yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.07.2016 tarih, 2013/174 E., 2016/164 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile 17.571,86 TL olan ilk peşin sermaye değerli gelirin, davalıların % 75 olan kusuruna denk gelen kısmı olarak kabul edilen belirtilen miktarın, gelir bağlama onay tarihi olan 25.10.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

216,75 TL cenaze yardım masrafının, davalıların % 75 olan kusuruna denk gelen kısmı kabul edilen miktarın ödeme tarihi olan 08.11.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 11,94 TL tedavi masrafının davalıların % 75 olan kusuruna denk gelen kısmı kabul edilen miktarın ödeme tarihi olan 28.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; dosya kapsamından, baraj inşaatı ihalesinin kimden alındığı, ... Enerji A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taah. ve Tic. A.Ş. arasında bir sözleşme olup olmadığı, ... Endüstri İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taah. ve Tic. A.Ş. arasında bir irtibat bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır. Bu nedenle davalıların sorumluluklarının ne şekilde belirlendiği denetlenememektedir. Bu nedenle Mahkemece, baraj inşaatını yapan ... Enerji San. Tic.

A.Ş.’nin (eski unvanı ... Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş.) ihaleyi kimden aldığı, ... Enerji A.Ş. veya ... Endüstri İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taah. ve Tic. A.Ş. arasında bir sözleşme olup olmadığı, varsa içeriğinin ne olduğu, aksi halde ... Endüstri İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taah. ve Tic. A.Ş. arasında ortak girişim ilişkisi olup olmadığı ve kazalı işçinin de ... Endüstri İnş. ve Tic.

A.Ş. çalışanı olduğu dikkate alınarak, ihale veren dahil davalılar arasındaki ilişki açık ve net bir biçimde belirlenip ve bu kapsamda kusurları tespit edilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; iş sahibi olarak ... Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. tarafından iş ve işlemlerin yürütülmesi, imalatın yapılması, çalışanlara emir ve talimat verilmesi, çalışanların işe giriş ve işten çıkışlarına müdahale edilmesi gibi uygulamaların yapılmadığı, ... Elektrik Üretim ve Tic.

A.Ş. ait malzeme, ekipman ve çalışan da bulundurulmadığı, ayrıca olayın meydana geldiği mekanik atölyenin çatı sökümünün yapılmasıyla ilgili olarak işi sahibi ... Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş.nin malzeme ve ekipman sağlamadığı, işçisi olmadığı ve herhangi bir emir veya talimat vermediği anlaşılmakla davalı ... Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. ile diğer davalılar arasındaki ilişki anahtar teslim inşaat sözleşmesi niteliğinde olup davalı ... Elektrik Üretim ve Tic.

A.Ş.'nin dava konusu tazminat ve alacaklardan sorumlu tutulmayarak davalı ... Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş.'ye karşı açılan davaların husumet yönünden reddine; işin sahibi ... Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. tarafından ... Sani Bey Barajı ve HES İnşaatının; ... Sani Bey Barajı ve HES Projesi Enerji Su Alma Yapısı-Dolusavak Yapısı (Başından Km 04060'a Kadar)-Cebri Boru Mesnet Temelleri İnşaatı” ile “...

Barajı HES Projesi Mekanik-Hidroelektrik Teçhizatı İmalat, Montaj, Test ve Devreye Alınması,Emin ve Güvenilir Olarak Çalışacak Şekilde ... Elektriğe Teslim Edilmesi İşleri ile Teknik Şartnamelerde Yer Alan Yedek Parçaların Temin ve Teslimi İşleri” nin yapılması işleri, ihale ile anahtar teslimi olarak yüklenici firma (müteahhit) ... Endüstri İnşual Tic. AŞ. ye 09.01.2009 ve 28.01.2009 tarihli imzalanan sözleşmelerle verildiği, ... Endüstri İnşaat Tic. A.Ş.ile ...

Karabük Çelik Yapı San. Taahhüt ve Tic. A.Ş. Arasında Taşeron Sözleşmesi imzalanarak işleri ... Karabük Çelik Yapı San. Taahhüt ve Tic. A.Ş.'nin yüklendiği anlaşılmakla; asıl işin bir bölümü olan ve işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerin verilmiş olması gerekçesiyle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin kurulduğu ... Endüstri İnşaat Tic. A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taahhüt ve Tic.

A.Ş. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin olduğu kabul edilerek, toplanan deliller, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden alınan ve kusur oran ve aidiyeti hususundaki çelişkiyi gideren 05.09.2021 tarihli bilirkişi kusur raporu denetlenmiş ve rapordaki değerlendirmeler oluşa uygun bulunarak ve Mahkemece kabul görerek,

05.09.2021 tarihli bilirkişi kusur raporu doğrultusunda, gerçek zarar tavan hesabı 30.09.2021 tarihli bilirkişi raporu ile yaptırılmış, bilirkişi raporunun Yargıtayın ve Mahkemenin denetimine açık, hükme elverişli olduğu ve hükme esas alınması gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabul kısmen reddine, davalı ... Enerji San. Tic. A.Ş'ye (eski unvanı ... Elektrik Üretim ve Tic.

A.Ş.) karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddine, 16.613,85 TL Kurum alacağından, davacı Kurum tarafından sigortalıya bağlanan ilk peşin sermaye değeri için 16.400,41 TL'nin tahsis ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Endüstri İnşaat ve Tic. A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taah. ve Tic.

A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, yapılan tedavi gideri nedeniyle 11,14 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Endüstri İnşaat ve Tic. A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taah. ve Tic.

A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, yapılan cenaze masrafı nedeniyle 202,30 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Endüstri İnşaat ve Tic. A.Ş. ile ... Karabük Çelik Yapı San. Taah. ve Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ... A.Ş. ile ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin atfı ile HUMK'un 428, 439. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 21 ve 76. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili ve davalılar ... A.Ş. ile ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR