Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13434 K.2025/8080

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen Nisan 2005 – 21.02.2007 tarihleri arasındaki hizmetlerinin ve 21.02.2007 – 09.12.2010 tarihleri arasındaki prime esas gerçek ücretlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışma olgusunun yöntemince ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.11.2013 tarih ve 2013/162 - 2013/586 E. K. sayılı kararıyla, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Daire kararı ile "İncelenen dava dosyasında ücret tespiti istemine ilişkin talebinin reddine dair karar yerinde görülmesine karşılık hizmet tespiti açısından dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu bakımdan; davacının davalı işyerinde sırasıyla şoför, satış temsilcisi ve ofis müdürü olması iddiaları karşısında, davacının, ihtilaflı dönemler açısından davalı Şirketle alakalı varsa trafik ceza kayıtları getirtilmeli, yapılan satışlara ilişkin varsa fatura, makbuz vb. belgeler ikmal edilmeli, uyuşmazlık konusu tarihlerde bildirimleri yapılan sigortalıların kanaat edinmeye yetecek kadarının hizmet cetvelleri getirtilerek bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli,

belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." şeklindeki gerekçeyle eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 2. Karar

Mahkemenin 05.04.2018 tarih ve 2014/302 - 2018/202 E. K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 1-Davacının 01.04.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 274 gün, günlük 16,29 TL/brüt ücretle, 01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün, günlük 17,70 TL/brüt ücretle, 01.04.2007-21.02.2007 tarihleri arasında 51 gün, günlük 18,75 TL/brüt ücretle davalı şirket nezdinde çalıştığının tespitine,

2-Davacının 21.02.2007-09.12.2010 tarihleri arasındaki prime esas kazançlarının tespitine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

C. 2. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Daire kararı ile ".. Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Davalı Şirkete ait birden fazla iş yerinin bulunduğu, davacının 21.02.2007-09.12.2010 tarihleri arasında 12.06.2006 tarihinden itibaren kapsamda olan ... sicil no.lu davalı iş yerinden bildiriminin bulunduğu, çalışmayı doğrulayan tanık ... ve ...’ın davalı Şirkete ait ... sicil no.lu iş yerinden sırasıyla 02.08.2006 ve 26.05.2007 tarihinden bildirimlerinin bulunduğu,

diğer bordrolu tanıkların davacıyı tanımadığına dair beyanlarının bulunması karşısında, Mahkemece özellikle davalı iş yerlerinden ihtilaflı dönemde çalışması bulunan bordrolu tanıkların (davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan davalı iş yerlerinden) yeteri kadarının (hizmet döküm cetvelleri ikmal edilerek) beyanına başvurulmalı, çalışmanın geçtiği iş yeri/iş yerlerinin kapsama alınma tarihleri irdelenmeli, gerektiğinde vergi kayıtları getirtilerek denetim sağlanılmalı,

... sicil no.lu iş yerinin 1998 yılından itibaren kapsamda olduğu ile fazlaca çalışanının bulunması ve tanık ... ile ...’ın bu iş yerinden bildirimlerinin bulunmasına karşılık, bildiriminin yapıldığı iş yerinin farklı bir adreste bulunduğu gözetilmeli, davalı Şirkete ait diğer iş yerleri ile davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerleri arasındaki bağlantı da irdelenerek varsa çalışmanın geçtiği iş yeri/iş yerleri net olarak tespit edilerek bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." şeklindeki gerekçeyle eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 3. Karar

Mahkemenin 20.11.2023 tarih ve 2021/622 - 2023/815 E.K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile

Davacının; 01.04.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 274 gün, günlük 16,29 TL/brüt ücretle,

01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün, günlük 17,70 TL/brüt ücretle,

01.04.2007-21.02.2007 tarihleri arasında 51 gün, günlük 18,75 TL/brüt ücretle,

21.02.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 129 gün, günlük 22,02 TL/brüt ücretle,

01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 183 gün, günlük 22,90 TL/brüt ücretle,

01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arasında 181 gün, günlük 23,82 TL/brüt ücretle,

01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 183 gün, günlük 25,00 TL/brüt ücretle,

01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 181 gün, günlük 26,07 TL/brüt ücretle,

01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 183 gün, günlük 27,13 TL/brüt ücretle,

01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında 181 gün, günlük 28,54 TL/brüt ücretle,

01.07.2010-22.11.2010 tarihleri arasında 144 gün, günlük 29,77 TL/brüt ücretle, davalı Şirket nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kabul kararı verilemeyeceğini, iddianın Kurum resmi kayıtlarına eşdeğer yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini, çalışma olgusunun yöntemince ispatlanamadığını, Kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespitine ilişkindir.

İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda davacı ile aynı işi yapan tanıkların maaş + prim usulü çalıştıklarına yönelik beyanları ve yine tanıkların bildirim tarihlerindeki ücretleri esas alınarak hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda hükümde belirtilen gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmiş ise de davacının hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde 21.02.2007 tarihinden itibaren çalışmalarının davalı Şirkete ait ... sicil sayılı işyerinden bildirilmesi karşısında, davacının bir önceki kararı da temyiz etmediği gözetildiğinde, bildirimi yapılan ve temyize konu edilmeyen dönemler yönünden tespit hükmü kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ayrıca davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde, kendisine vekille temsil ettiren davalı Kurum yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi ve yargılama giderlerinden sadece davalıların sorumlu tutulması hatalıdır.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme hükmünün tamamen silinerek yerine,

"Hüküm: - Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.04.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 274 gün, günlük 16,29 TL/brüt ücretle, 01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün, günlük 17,70 TL/brüt ücretle, 01.04.2007-21.02.2007 tarihleri arasında 51 gün, günlük 18,75 TL/brüt ücretle davalı Şirket nezdinde çalıştığının tespitine,

- Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 17,15 TL'nin mahsubu ile bakiye 252,70 TL harcın davalı Kurum harçtan muaf olduğundan, diğer davalı ... Pazarlama Dağıtım ve Ticaret Anonim Şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,

- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

- Davalı Kurum kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine,

- Davacı tarafça yapılan 2.162,50 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 1.081,25 TL'sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

- Davalı Kurum tarafından yapılan 421,35 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 210,67 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı Kuruma verilmesine, bakiye kısmın davalı Kurum üzerinde bırakılmasına,

- Yargılama gideri mahiyetindeki 17,15 TL peşin harç, 17,15 TL başvuru harcı toplamı olan 34,30 TL'nin davalı Kurum harçtan muaf olduğundan, diğer davalı ... Pazarlama Dağıtım ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

- Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine" yazılmak suretiyle hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,