Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13707 K.2025/42

Taraflar arasındaki Sosyal Güvenlik Kanunu kapsamında sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin 10.09.1987 tarihinde ...

Ekmek Fabrikası isimli iş yerinde sigortalı olarak 3 ay süreyle çalıştığını ve bu hizmetinden dolayı davalı Kurum tarafından 11924950 sigorta sicil numarası verildiğini, müvekkilinin bütün sigortalı hizmetlerinin bu sicil numarası üzerinden Kuruma bildirildiğini, müvekkilinin davalı Kuruma sigorta hizmetlerinin durumu ile ilgili başvurusu üzerine davalı Kurum tarafından 10.09.1987 tarihinde işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmiş olduğunu, ancak hizmet bordrolarının verilmediğini, bu nedenlerle bu hizmetin geçerli olmadığının kendisine bildirildiğini,

müvekkilinin tekrar davalı Kuruma başvurarak çalışmasının gerçek ve fiili olduğunu ve emeklilik talebinde bulunduğunu, ancak 3 ay geçmesine rağmen taraflarına bir cevap verilmediğini belirterek, bu nedenlerle müvekkilinin 10.09.1987 tarihinde ...

Ekmek Fabrikası iş yerinde bir gün asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığının tespitine ve 24.03.2021 tarihli emekli dilekçesine istinaden kendisine 01.04.2021 tarihinden itibaren emekli maaşı bağlanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasını yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini, davanın beş yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını ve davacının dava açmadan önce Kuruma başvuru şartını yerine getirmediğini savunarak, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile “…Ayrıca davacı vekilince dava dilekçesinde talep edildiği halde yargılama devam ederken feragat ettiği "01.04.2021 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine" ilişkin istemi yönünden kısa kararda feragat nedeniyle ret yönünde hüküm kurulması gerekirken, sehven bu husus gözden kaçırılmış olup, kısa karar ile gerekçeli karar birbiriyle çelişkili olamayacağından bu hususta düzeltme yapılmayarak sadece bu hususa değinilmekle yetinilmiştir.

-Davanın KABULÜNE,

Davacı ...'un dava dışı ... Fırını unvanlı işverene ait ... sicil sayılı işyerinde 10.09.1987 tarihinde bir gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak ve asgari ücret karşılığında çalıştığının TESPİTİNE, …” karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Sebepleri Davalı vekili, Kurum tarafından yapılan işlemin mevzuata uygun olduğunu savunmuş, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça Kuruma başvuruda bulunulduğu, Kurumun davacının başvurusunu dönem bordrosu verilmediği gerekçesiyle reddedildiği, işyerinin 01.10.1983-31.03.2001 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, 22.09.1987 varide tarihli işe giriş bildirgesine göre davacının 10.09.1987 tarihinde ... iş yeri sicil numaralı ...

Fırını unvanlı işyerinde çalışmaya başladığının Kuruma bildirildiği, bordro tanıklarının davacının çalışmasını doğruladıkları anlaşıldığından, Mahkemece hizmet tespitine dair kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ancak davacının hizmet cetveline göre 506 sayılı Kanun kapsamında ilk hizmetlerinin 09.06.1994 tarihinde başladığı,

eldeki davanın sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemli olarak açılmış olduğunun kabulü ile Mahkemece sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine ilişkin de bir hüküm kurulması gerekir iken yazılı şekilde kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olduğu, yine davacı taraf dava dilekçesi ile yaşlılık aylığı talebinde bulunup yargılama sırasında bu talepten feragat etmiş olmasına rağmen buna dair hüküm kurulmaması da isabetsiz olduğundan İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırarak yeniden hüküm kurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta başlangıç tarihinin tespiti talebiyle başlatılan davada, davacının davasının reddedilmesinin yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, diğer ilgili maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; ...

T.C. numaralı ...‘un ilgi yazınıza istinaden dosyasında yapılan tetkik neticesi şahsen Kurumumuza vermiş olduğu herhangi bir tahsis talebi bulunmadığı Av. ... tarafından verilen ve sigortalının emeklilik şartları oluştuğu için maaşının bağlanması talep edilen bir dilekçe mevcut olup dilekçe ekinde verilmiş olan vekalette sigortalının ilgili avukata emeklilik konusunda yetki vermediği sadece dava yetkisi verdiği ve emekli olduktan sonra çalışma imkanı olmayan bir kamu kurumunda (Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü ) halen aktif olarak çalıştığı bu sebeple verilmiş olan dilekçeye istinaden yapılacak işlem bulunmadığı ilgili avukata

07.05.2021 tarih 24779691 sayılı yazı ile bildirildiği anlaşılmış olup sigortalının ilk işe girişi 10.09.1987 olarak kabul edilse bile emekli maaşı bağlanmasına imkan bulunmamaktadır.

Ayrıca sigortalı vekilinin belirtmiş olduğu 10.09.1987 tarihli işe giriş bildirgesi Kuruma verilmiş ise de sigortalı hakkında herhangi bir bordro verilmediği için ilk sigorta başlangıcı 09.06.1994 olarak alınmıştır bu başlangıca göre emeklilik koşulları 25 yıl 5750 gün ve 55 yaş olarak belirlendiği, müvekkil Kurum bir kamu kurumu olup mevzuata aykırı, denetimsiz işlem yapması mümkün olmadığı, Mahkemenin tesis ettiği karar usul ve yasaya aykırı bulunduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Sosyal Güvenlik Kanunu kapsamında çalışmaların tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,