Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13718 K.2025/9352

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların oğlu ...’ın 10.11.2014 tarihli iş kazası sonucu vefatı nedeniyle, babası ... için 277.086,97 TL maddi tazminatın, annesi ... için 631.503,69 TL maddi tazminatın kaza tarihinden faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, dosyanın Bursa 8. İş Mahkemesi 2022/107 E. dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Enerji A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; TEİAŞ'tan sözleşme ile enerji nakli hatlarının bakım ve onarı işinin üstlenildiğini, iş yerinde iş güvenliği eğitimleri ile malzemelerin verildiğini, kazanın ölü akım nedeni ile meydana geldiğini, davalı işveren kusurunun bulunmadığını, iş kazasında müteveffanın kusurlu olduğunu, taleplerin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, ... ...'ın diğer davalı ... Enerji A.Ş'nin çalışanı olduğunu, davalının ihale şartnamesi gereğince sorumluluklarını, denetim ve gözetim görevini yerine getirdiğini, müvekkilinin kusurlu olmadığını, iş kazasının oluşumunda müteveffanın kusurlu olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin 2022/107 Esas sayılı dosyasındaki davada, davacıların belirsiz alacak davası şeklinde davayı açarak iş kazasına bağlı alacakları talep ettiği, Mahkeme dosyası ile birleşen Bursa 16. İş Mahkemesinin 2023/391 Esas sayılı dosyasındaki talepler ile hali hazırda yargılaması devam eden Mahkemenin 2022/107 Esas sayılı dosyasındaki taleplerin ek dava niteliğinde olduğu,

belirsiz alacak davası şeklinde açılan dava sonrası aynı uyuşmazlıkla ilgili olarak birleşen Bursa 16. İş Mahkemesinin 2023/391 Esas sayılı dosyası ile de ek dava açılmasının aynı olaya ilişkin ikinci bir derdest dava olduğu, birleşen Bursa 16. İş Mahkemesinin 2023/391 Esas sayılı davasının derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle derdestlik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile belirsiz alacak davasında, kısmî dava niteliğinde bir ek dava açılması mümkün olmadığı gibi yargılama devam ederken aynı dava konusuna ilişkin açılacak ikinci bir davanın açılması durumunda derdestlik, açılmış bulunan belirsiz alacak davası niteliğindeki ilk davanın kesinleşmesi durumunda kesin hüküm engeli karşılaşılacağı, ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107/2. maddesi uyarınca davacı vekiline talep artırımı dilekçesi sunması için aynı celse süre verildiği gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın 10 yıldır nihayete erdirilememesi, davanın belirsiz mi kısmi mi olduğuna dair tespitte bulunulmaması ve diğer yandan her bilirkişi raporunda zarar tutarlarının artması ve bu artışın tahsil anına kadar devam edecek olması ve talepte bulunulma yolunda hukuki riskin artması karşısında, halihazırda ıslah imkanı da kullanılmış olduğundan, ek dava açılma zorunluluğu doğduğu, bir yanda müteveffanın eşinin açtığı ana dava ve ek dava birleştirilerek karar verilir iken, diğer yanda müteveffanın anne ve babası için açılan ana dava ve ek dava birleştirilerek karar verilmediği,

derdestlik iddiası ile reddedilmek suretiyle hukuk, akıl, mantık ilkeleri ile çelişen bir durum meydana getirildiği, saklı tutulan kısımlar için ek dava açılmasının hukuken mümkün olduğunu, keza talep tutarları farklı iken derdestlikten söz edilemeyeceğini, bilirkişi raporlarıyla meydana gelen fark tutarlar için ek dava açılması noktasında davacıların hukuki yararı bulunduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. Bursa 8. İş Mahkemesinin 2014/394 Esas sayılı dosyasında, iş kazasında vefat eden ...'ın eşi ve çocukları tarafından davalılar ...A.Ş., ... Enerji Üretim A.Ş. ve ... Elektrik Dağıtım A.Ş. aleyhine maddi ve manevi tazminat istemiyle 03.12.2014 tarihinde dava açıldığı, bilahare Orhangazi 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2016/137 Esas sayılı dosyasında işbu dosyanın davacıları ölenin annesi ... ve babası ... tarafından davalılar ...A.Ş., ...

Enerji Üretim İnş.Taah Tur. San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 07.03.2016 tarihinde açılan dava ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000’er TL maddi ve 30.000’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle tahsilinin talep edildiği, Orhangazi 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2016/137 Esas dosyasında 14.11.2018 tarihli celsede dosyanın Bursa 8. İş Mahkemesinin 2014/934 Esas sayılı dosyası ile HMK.

166/2 maddesi anlamında hukuki ve fiili bağlantı olduğu gözetilmekle ve taraf vekillerinin talepleri bulunmakla birleştirilmesine ,yargılamanın Bursa 8. İş Mahkemesinin 2014/934 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Eş ve çocuklar tarafından açılan dava ile anne ve baba tarafından açılan davaların birleştirilmesinden sonra alınan 30.09.2019 tarihli hesap raporu ile anne için 120.945,47 TL, baba için 80.042,47 TL maddi zarar hesaplandığı, davacılar vekilinin 30.09.2019 tarihli bilirkişi raporuna itiraz etmekle birlikte 29.11.2019 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava değerini anne ... açısından 120.945,47 TL baba ... açısından 80.042,47 TL olarak arttırdığı, 06.05.2020 tarihli ek raporun alındığı ve bu raporla maddi zararın anne ... için 136.322.16 TL, baba Meh... için 89.260,33 TL olarak hesaplandığı,

davacı vekilinin davanın ıslah tutarları doğrultusunda kabulüne karar verilmesini talep etmesi üzerine Mahkemece 08.07.2020 tarihli kararla eş ve çocuklar tarafından açılan asıl dava ile anne ve baba tarafından açılan dava yönünden ayrı ayrı hüküm kurulduğu,

davacı anne ... ve baba Meh... tarafından açılan birleşen Orhangazi 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/137 Esas sayılı dosyası yönünden 06.05.2020 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek taleple bağlılık ilkesi gereği 120.945,47 TL maddi tazminatın ve 20.000,00 manevi tazminatın davacı ...'a, 80.042,48 TL maddi tazminatın ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davacı ...'a verilmesine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı anne ve baba vekilinin anılan karara karşı kusur ve manevi tazminatın kısmen reddedilmesi yönünden istinaf yoluna başvurduğu, davalılar TEİAŞ ve ... Enerji..A.Ş.'nin de istinaf yoluna başvurması ile Bölge Adliye Mahkemesinin 20.12.2022 tarihli kararı ile davacı anne ve babaya oğlunun iş kazasından dolayı ölümü nedeniyle gelir bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yapmak üzere süre vermek, farazi desteğin karine olduğunu kabul ederek,

Türk Borçlar Kanunu'nun 50. ve 51. maddeleri uyarınca hakkaniyete uygun makul bir maddi tazminata hük...mek, başvuru üzerine veya kesinleşen tespit davası sonucuna göre Kurum tarafından davacı anne ve babaya gelir bağlanması halinde ise bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmının maddi tazminat miktarından tenzili ile davalı tarafından yapılan ödemenin doğru şekilde mahsubu sonucunda belirlenen miktara göre usuli kazanılmış hakları da dikkate alarak bir karar vermek gerektiği belirtilerek sair hususlar incelenmeksizin İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak mahkemesine gönderilmiştir.

Bu aşamadan sonra güncel asgari ücret değişikliklerine göre hesaplama yapılması taleplerine istinaden ek hesap raporları alınarak, 29.9.2023 tarihli ek raporda maddi zararın baba için 357.129,44 TL, anne için 752.449,16 TL olarak hesaplanması sonrasında, davacı anne ve baba vekili şu anda temyiz incelemesine konu edilen birleşen davayı açmış ve 29.9.2023 tarihli hesap raporu ile tespit edilen tutarlardan 29.11.2019 tarihli ıslah dilekçesinde talep ettiği tutarı düşmek suretiyle baba için 277.086,97 TL anne için 631.503,69 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş ve bu dosyanın yargılaması devam eden 2022/107 Esas sayılı asıl dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Birleştirme kararından sonra asgari ücret değişikliği nedeniyle alınan 01.05.2024 tarihli ek raporla davacı anne ... için 1.170.699,09 TL, davacı baba..... için 498.986,47 TL maddi tazminat hesaplanmıştır. Mahkemece 05.06.2024 tarihli celsede birleşen (Orhangazi Asliye Hukuk Mahkemesi 2016/137 Esas-2018/682 Karar sayılı) dosya davacıları ... ve ... vekiline bedel artırım dilekçesini sunmak üzere süre verilmiş ve temyiz incelemesine konu olan birleşen dosya aynı celsede tefrik edilmiştir.

Davacı anne ve baba vekili asıl dosyada 07.06.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 01.05.2024 tarihli hesap raporunda belirlenen zarardan tefrik edilen birleşen davada talep ettiği tutarları düşerek ... için 221.899,50 TL ... için 539.195,40 TL talep etmiş, Mahkemece tefrik edilen birleşen dosyanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, asıl dosyada ise 07.08.2024 tarihli kararla 29.09.2023 tarihli hesap raporunun hükme esas alındığı gerekçede belirtildikten sonra,

taleple bağlı kalınarak müteveffanın annesi davacı ... yönünden 539.195,40 TL maddi tazminatın ve müteveffanın babası davacı ... yönünden 221.899,50 TL maddi tazminatın ve 20.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.11.2014'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalılar ... Enerji Üretim İnş. Taah. Tur. San. Tic. A.Ş. ve ...A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine hükmedilmiştir.

Asıl dava dosyası ile ilgili yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.

Birleşen davanın tefrik edilmesine ve hakkında hüküm kurulan talepler yönünden talep arttırımlarının birleşen davada ileri sürülmesine ve İlk Derece Mahkemesi karar tarihi itibariyle anılan dosyanın tefrik edilmiş olup ayrı bir esasta derdest bulunmasına rağmen birleştirme kararı verilmeksizin ve asıl davada anne ve babanın taleplerinin 1000'er TL ile sınırlı olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde anne ve babanın arttırılan taleplerinin asıl davada hüküm altına alınması hatalıdır.

HMK 107 kapsamında açılan davalarda ek dava açılması ve görülmesi mümkün olup tarafları ve sebepleri aynı olmakla birlikte konularının farklı olduğu gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile derdest olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece asıl ve birleşen davalar yönünden talepler irdelenerek ve usuli kazanılmış haklar gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR