Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13894 K.2026/1121

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin . ... sicil nosu ile davalı Kurumda işlem gördüğü, davalı tarafından ...-.../721946 sayılı idari para cezası içeriğinde davacıya ait işletmede Fransa'da sosyal güvenlik primleri ödenen ...adına 2013/ 01... /11 aylarına ilişkin asıl veya ek nitelikte ki aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde SGK'ya verilmediği gerekçesi ile bu dönemlere ilişkin idari para cezası uygulandığının belirtildiği, söz konusu 2013/ 01... /11 aylarına ilişkin tahakkuk eden 4/a prim borcu olan 74.168,72 TL'nin şirketin mağduriyetine mahal verilmemesi açısından ihtirazı kayıtla ödendiği,

akabinde davacının 10.02.2016 tarihinde davacının SGK ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ...

Sosyal Güvenlik Merkezine müracaat edip idarenin yanlış işlem yaptığını ve bunun düzenlenmesini istediğine ilişkin dilekçenin işleme alınmasına ve hukuki dayanaktan yoksun idari işlemin kaldırılmasını talep ettiği, davalı Kurumun davacının başvurusuna 06.04.2016 tarihli cevabi yazı ile "...Yabancı kimlik numaralı ...isimli sigortalının kendi ülkesi mevzuat hükümlerince sosyal güvenliklerinin sağlandığını gösteren SE-208-01-FT Formünel belgesinin temin edilerek kurumumuza ibraz edilmesi halinde 11.02.2016 tarihli dilekçenizin değerlendirileceği hususunu arz ederim." denilmek suretiyle forminel belgelerin teminin istenildiği,

davacının bu yazıya 29.04.2016 tarihinde cevap vererek SE-208-01-FT formüllerinin istenilmesinin üst normlara aykırı olduğunu belirterek Kuruma itiraz dilekçesi verdikleri, buna rağmen 10.05.2016 tarihli cevap ile yine SE-208-01-FT formüler belgesinin temin edilerek Kuruma ulaştırılması şartı ile şirketin dilekçelerinin işleme alınacağının beyan edilmesi üzerine huzurda ki davayı ikame etme gereği hasıl olduğu iddiasıyla davalı ... ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ...

SGM tarafından gönderilmiş olan ... sayılı işyerinden tahakkuk ettirilen primlerin iptali, ödenmiş olunan primlerin iadesine karar verilmesine ve teşvik iptalinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili aşamalarda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ İLK KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından 23.12.2021 tarihli ve 2021/409 Esas, 2021/95 Karar sayılı kararla dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 23.12.2021 tarihli ve 2021/409 Esas, 2021/95 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 14.06.2022 tarihli ve 2022/530 Esas, 2022/1335 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 14.06.2022 tarihli ve 2022/530 Esas, 2022/1335 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 11.07.2023 tarihli ve 2023/4781 Esas, 2023/7089 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur:

"...Eldeki davada ise, dairemizin geri çevirme kararı üzerine davalı ...

Kurumun 06.04.2023 tarihli ve 69818911 sayılı cevabi yazısında belirtildiği üzere, davacı hakkında yapılan işlemlerin davacı şirketin bildirgesinin süresi dışında ve geriye yönelik olarak verilmesinden kaynaklandığı, davacı şirketin dönem bordrosunun 26.11.2014 tarihinde ve süresi dışında verilmesi nedeniyle geriye yönelik olarak 2013/01-2014-11 dönemleri arasında kalan dönem bakımından yersiz faydalandırılan 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin (ı) bendindeki teşvik indirimi nedeniyle fark primlerin tahakkuk ettirildiği,

davacı tarafından ödenmesi üzerine de sonraki dönemler bakımından pirm borcunun bulunmaması nedeniyle teşvikten faydalandırılmaya devam ettirildiği, davalı Kurumca verilen 07.12.2021 tarihli cevabi yazı içeriğinde geçen belgelerin işleme alındığı ve onaylandığına ilişkin ibarenin dava konusu ile ilgisinin bulunmayıp 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesi hükümlerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, dava konusu bakımından davacının isteminin tam olarak davalı Kurumca karşılanıp karşılanmadığının yeniden irdelenmesi ile oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir

2.İlk Derece Mahkemesi tarafından bozma ilamına uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Sosyal Güvenlik Merkezinin ...-../... sayılı işleminin ve bu işlem ile tahakkuk ettirilen primlerin iptaline, ödenmiş olan primlerin davacıya iadesine ve teşvik iptali işleminin kaldırılmasına, karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin yerinde olduğu ve davaya neden olmadıkları iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine ilişkindir. 1.Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın, bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR