Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13991 K.2025/585

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kızı anestezi uzmanı doktor ...'ın 02.05.2021 tarihinde vefat ettiği, vefat üzerine davacı tarafından 21.05.2021 tarihinde ölüm aylığının bağlanması için davalı Kuruma başvuruda bulunduğu, ancak davacıya tebliğ edilmeyen ve Kasım ayında Kurumun Ünye şubesinde giderek kendisinin edinebileceği 26.08.2021 tarihli cevabi yazıyla davalı Kurum tarafından ölüm aylığı bağlanması talebinin reddedildiğini öğrendiği,

ret yazısı kapsamında talebin reddine gerekçe olarak 5510 sayılı Kanun'un 34. maddesinin gösterildiği bu kapsamda davacının ortalama aylık kazanç tutarının net asgari ücret tutarının üzerinde olduğunun belirtildiği, davacının ölüm aylığına hak kazanmak için kanunda belirtilen şartları karşıladığı, 5510 sayılı Kanun'un 32 ve 34. maddelerinde ölüm aylığına hak kazanmanın şartları belirtildiği,

ölen sigortalının anne ve/veya babasının ölüm aylığına hak kazanabilmesi için söz konusu kanuna göre 1- Ölen sigortalı tarafından en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmalı, 2-Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunmalı, 3-Her türlü kazanç ve irattan elde edilen gelir asgari ücretin net tutarından daha az olmamalı, 4-Diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması gerektiği, söz konusu başvurunun sadece ... için yapıldığı, davacının eşi ... ... için herhangi bir başvuru yapılmadığı,

bu nedenle söz konusu ölüm aylığına hak kazanmanın koşullarının sadece davacı ... için incelenmesi gerektiği, kanunda belirtilen ilk şartın hayatını kaybeden sigortalı Sedanur ...'ın 2011 yılında Tıp Fakültesinden müzun olmuş, mezuniyetinin ardından pratisyen hekim, asistan hekim ve uzman hekim olarak çeşitli hastanelerde çalıştığı, kanunda belirtilen 1800 prim gün sayısından fazla sigortalılık süresi olduğu, davacının ölüm aylığına hak kazanabilmesi için ilk şartın sağlandığı, ikinci şartta merhum Sedanur ...'ın ölmeden önce bir evliliği veya çocuğu bulunmadığı, mirasçılarının annesi ... ve babası ... ... olduğu,

üçüncü ve dördüncü şarta göre de davacının herhangi bir yerde çalışmadığı, hayatını ev hanımı olarak devam ettirdiği, Kurum tarafından başvurusu asgari ücret tutarının üzerinde gelire sahip olduğu gerekçesiyle reddedilen davacının kızından kaynaklı güçlü maddi desteğini kaybederek mağdur olduğu, söz konusu ret kararının ayrıntısı şifahi olarak Kuruma sorulduğunda davacının eşi ... ...'ın geliri sebep gösterilerek reddedildiğinin belirtildiği, Kuruma başvurunun sadece ... için yapıldığı, ... ... için herhangi bir başvuru yapılmadığı,

Kurumun incelemeyi sadece ... için yapması gerekirken davacı ile ... ...'ın gelirleri birmiş gibi yapılarak davacının mağdur edildiği belirtilerek, davanın kabulü ile davacının ölüm aylığı bağlanmasına ilişkin talebinin reddine dair 26.08.2021 tarihli davalı Kurum işleminin iptaline, davacının ölüm aylığı talep tarihi olan 21.05.2021 tarihi itibarı ile ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespiti ile birikmiş ölüm aylıklarının işleyen faizleri ile birlikte davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle. Kurum sigortalısı vefat eden ...'ın hak sahibi annesi davacı ...'ın 21.05.2021 tarihinde ölüm aylığı tahsisi için davalı Kuruma başvurusu üzerine gerekli denetim ve incelemelerin yapılması ile denetmen raporu hazırlanması için ilgili birimlere talimat verildiği, davalı ... Kurumunca hazırlanan 29.07.2021 tarih, 2021/420560/41 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmenliği Araştırma Raporunda.

5510 sayılı Kanun'un 34. maddesi " Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam % 25'i oranında;

ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam % 25'i oranında aylık bağlanır." hükmü gereği yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu 01.01.2021- 31.07.2021 süresi ortalama aylık kazanç tutarının net asgari ücret tutarının üzerinde olduğu tespit edildiğinden..." denmek suretiyle davacının 21.05.2021 tarihli talebinin reddedildiği, Kurumun ret kararı 26.08.2021 tarih, E-70465549-205.02.01-30157669 sayılı yazı ile kendisine bildirildiği,

davalı Kurumca tahsis edilen işlemin aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan denetmen raporuyla ortaya konulduğu ve davanını ölüm aylığı bağlanması için gereken şartları taşımadığının belirlendiği belirtilerek davalı Kuruma karşı açılan haksız davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davalı Kurumun 26.08.2021 tarihli davacıya ölüm aylığı bağlanmasına ilişkin talebin reddine yönelik işleminin iptali ile davacının ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespiti ile birikmiş ölüm aylıklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin...." karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyizen bozulmasını istemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.