Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1409 K.2026/1908

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı.... ve İnş. Ltd. Şti. (“...") ... Sosyal Güvenlik Merkezinde ... sicil numaralı ve ...

Sosyal Güvenlik Merkezinde ... numaralı işyeri olduğu, davacı hakkında 2014 yılı faaliyet ve işlemleri için ayrı ve 2015-2017 yıllarındaki faaliyet ve işlemleri için ayrı vergi incelemeleri yapıldığı ve bu incelemeler somucunda, finansman kuruluşlarınca davacı bayi çalışanlarına ödemeler yapıldığı, bu ödemelerin aslında bayi kazancı olduğu ve bayinin işçisine yaptığı bir ödeme imiş gibi primlendirilmesi gerekeceğine dair vergi müfettiş raporları düzenlendiği, Sosyal Güvenlik Kurumu ise söz konusu vergi müfcttiş raporlarını davacı işverenliklerinin bulunduğu ... ve ...

Sosyal Güvenlik Merkezlerine gönderdiği, ... ve ... Sosyal Güvenlik Merkezlerince de ayrıca bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, 5510 sayılı Kanunun 86/7. ve 102. maddesi hükmüne dayanılarak, diğer kamu idaresinin denetim ve kontrolü sonucu hazırlanan rapora istinaden davacı aleyhine idari para cezaları kesildiği, geçmişe dönük prim tahakkukları yapıldığı ve davacının prim teşvikleri iptal edildiği, dava konusu bakımından ise davalı ...

Sosyal Güvenlik Merkezi vergi müfettiş raporunda 3. kişi finans kurumunun ödeme yaptığı tespit edilen, şirketin ... SGM nezdindeki işverenliğinde kayıtlı sigortalılar bakımından.

11.11.2020 tarihli ve 64240093-202.99 -E.13609696 sayılı “belge talebi" konulu yazısı ile vergi inceleme raporunda tespit edilen ödemeler tutarınca liste halinde isimleri belirtilen sigorlalılar için eksik bildirilen primler yönünden ilgili aylara ait ek sigorta prim bildirgesi düzenlenmesini istendiği, şirketin Kurum yazısında bildirilen süre içerisinde SGK işveren sisteminden, davalı Kurumun liste halinde bildirdiği sigortalıları için ek sigorta prim bildirgelerin verildiği,

05.01.2021 tarihli ve 64240093-202.99-E.17437973 sayılı "Re'sen Borç Hk" konulu yazısı ile 36.882,43 TL davacı aleyhine geçmiş dönem borç tahakkuku yaptığı, söz konusu tahakkuk, tebligattan evvel öncesinde SGK sorgu ekranında göründüğü ve herhangi bir icrai işlemc mahal verilmemesi için anapara ve gecikme zammı toplamı karşılığı 65.650,87 TL tahakkuk eden borç 05.01.2021 günü Kurum hesaplarına ödendiği, dava konusu Kurum işleminin dayanağı vergi müfettiş raporunda yer alan, 3. kişi finans kuruluşunun davacı çalışanlarına yaptığı ödemclerin davacı kazancı olduğuna dair tespitin, hatalı olduğu,

davacının bu ödemeler sebebi ile çalışanları için prim tahakkuku yapması gerektiğine dair değerlendirmenin de hukuka aykırı olduğu, şirketin Ankara 3. Vergi Mahkemesinde açmış olduğu davalarda da, şirket hakkımda düzenlenen vergi müfettiş raporlarını hukuka aykırı bulunduğu ve vergi/ceza ihbarnameleri iptal edildiği, aynı vergi inceleme raporlarına dayanılarak tesis edilen dava konusu SGK işlemleri de dayanaklarını yitirdiği iddiasıyla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, Sosyal Güvenlik Kurumu ...

Sosyal Güvenlik Merkezinin 05.01.2021 tarihli ve 64240093-202.99-E.17437973 sayılı 36.882,43-TL tutarlı "Re'sen Borç Hk" konulu yazısı ile davacıya bildirilen prim borcu tahakkuk işleminin iptali ile davacının 05.01.2021 tarihinde haksız ve yersiz olarak ödediği 65.650,87 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin 15.07.2010 tarihinde kapsama alındığı, vergi denetiminde vergi müfettişi tarafından düzenlenen eklerine istinaden mezkur iş yeri tarafından bildirimi yapılan sigortalılara ait 2015-2016-2017 Ocak-Aralık dönemlerinde ödenmesi gereken primlerin sigorta primlerine yansıtılmadığı ve 11.11.2020 tarihli E.13609696 sayı ile 2015, 2016, 2017 ücret bordolarının işveren tarafından düzenlenerek Kuruma bildirilmesinin istendiği, re'sen borç tahakkuk ettirildiği, borçlara 15.01.20 21... 694 varide sayılı dilekçesi ile itiraz edildiği, 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi uyarınca Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; yapılan bilirkişi incelemesinde ve dosya içerisindeki kayıtlarda Kurum tarafından ek bildirge istenen ve resen tahakkuk ettirilen primlere konu kazançların aracı finans kurumları tarafından davacı çalışanlarına ödendiği anlaşılmış olup, bu ödemelerin 80. madde kapsamında prime esas kazanç kapsamında kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile ... SGM'nin 05.01.2021 tarihli ve 64240093-202.99-E.17437973 sayılı işleminin iptaline, davacı tarafından ödenen 65.650,87 TL'nin kuruma ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrar ederek ücret nevinden ödemelerin prime esas kazanca dahil olduğu, davanın süresinde açılmadığı, Kurum işleminin yerinde olduğu iddiasıyla temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, borç tahakkukuna dair Kurum işleminin iptali ile fazla ödemenin istirdadına ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR