Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14113 K.2025/3276

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.06.1998 - 01.10.2010 tarihler arasında davalıya ait minibüste şoför olarak çalıştığını, çalıştığı süre boyunca işveren tarafından sigortalı gösterilmediğini, çalışmış olduğu dönemlere ilişkin olarak Ankara 11. İş Mahkemesinin 2012/609 Esas sayılı dosyasından kıdem ve ihbar tazminat alacaklarına ilişkin dava açtıklarını, davanın görülebilmesi için öncelikle davalı işveren yanında çalışmış olduğu sürelerin tespiti gerektiğini iddia ederek, davacı ...'nın davalı ...’ya ait minibüste 01.06.1998 ila 01.10.2010 tarihleri arasında sigortalı çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı aracın 1998 yılı Ağustos ayına kadar ...çalıştığını, yapılan dağıtımda ...

Durağına taşındığını, davacının ...herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, davacının 1999/08 ayından itibaren akşam 18.00-22.00 saatleri arasında müvekkilin o zamanki asıl şoförü olan...’a yardım amaçlı olarak zaman zaman araçta çalıştığını, ...'ın 2003 yılında vefatından sonra davacı birkaç ay daha çalışmış ise de, başka işyerlerine de girişli çıkışlı olarak çalışmalarını sürdürdüğünü, son olarak 2009/6. ayında davalının yanından tamamen ayrılarak ... plakalı aracın sahibi ...'nün yanında çalışmaya başladığını, 1999/8-2009/6 ayları arası dönemde çalışmalarının sürekli olmadığını,

zaman zaman işten ayrılarak hissedarı olduğu medikal şirketinde, kayınpederine ait turizm otobüsünde ve tırında, kardeşinin ... plakalı otobüsünde çalıştığını, davacının 11.12.2007 tarihinden itibaren de Bağ-Kur kaydı bulunduğunu,davalının yanındaki davacı çalışmaları 1 gün çalışıp 1 gün çalışmama şeklinde olarak ayda 30 gün çalışmasının söz konusu olmayan kısmi süreli çalışmalar olduğunu, davacının diğer iş yerlerine giriş çıkışları ve en son olarak davalı yanında çalışması göz önüne alındığında hizmet tespit davasının 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını ve davanın reddi gerektiğini,

davacının tespitini istediği dönemlerde davalıya ait iş yerinin esnaf siciline tabi olduğunu ve basit usulde vergilendirilme yapıldığını, davacının davalı yanındaki çalışmaları hizmet akdi unsurları taşımadığını, davacı taraf davalının denetimi ve gözetimi altında bağımlı olarak çalışmadığını, diğer şoför ile birlikte dönüşümlü olarak davacının öğleden sonraları minibüsü aldığını ve hasılatın %20 si karşılığında aracı çalıştırdığını, bu işi yaparken de herhangi bir şekilde davalının emri ve otoritesi altında yapmadığını, davalının davacı üzerinde gözetim ve denetiminin söz konusu olmadığını,

taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi değil bir hasılat kirası olduğunu belirterek

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; esnaf olan kişilerin iş hukukuna tabi olmadığını, davacının minibüs şoförü olarak çalıştığını beyan ettiğini, minibüs şoförlerinin genelde yüzde usulüyle kendi nam ve hesaplarına çalıştığını, bu nedenle SSK 4/1-a kapsamında sigortalı olarak düşünülemeyeceğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun istisnalarını düzenleyen 4/1-i maddesinde, esnaf yanında 3 kişiye kadar çalışan iş yerlerinin İş Kanunu'na tabi olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait iş yerinde;

2004/Aralık ayında 29 gün,

2005/Ocak ayında 30 gün,

2005/Şubat ayında 30 gün,

2005/Mart ayında 30 gün,

2005/Nisan ayında 30 gün,

2005/Mayıs ayında 30 gün,

2005/Haziran ayında 30 gün,

2005/Temmuz ayında 30 gün,

2005/Ağustos ayında 30 gün,

2005/Eylül ayında 30 gün,

2005/Ekim ayında 30 gün,

2005/Kasım ayında 30 gün,

2005/Aralık ayında 30 gün,

2006/Ocak ayında 30 gün,

2006/Şubat ayında 30 gün,

2006/Mart ayında 30 gün,

2006/Nisan ayında 30 gün,

2006/Mayıs ayında 30 gün,

2006/Haziran ayında 30 gün,

2006/Temmuz ayında 30 gün,

2006/Ağustos ayında 30 gün,

2006/Eylül ayında 30 gün,

2006/Ekim ayında 30 gün,

2006/Kasım ayında 30 gün,

2006/Aralık ayında 30 gün,

2007/Ocak ayında 30 gün,

2007/Şubat ayında 30 gün,

2007/Mart ayında 30 gün,

2007/Nisan ayında 30 gün,

2007/Mayıs ayında 30 gün,

2007/Haziran ayında 30 gün,

2007/Temmuz ayında 30 gün,

2007/Ağustos ayında 30 gün,

2007/Eylül ayında 30 gün,

2007/Ekim ayında 30 gün,

2007/Kasım ayında 30 gün,

2007/Aralık ayında 30 gün,

2008/Ocak ayında 30 gün,

2008/Şubat ayında 30 gün,

2008/Mart ayında 30 gün,

2008/Nisan ayında 30 gün,

2008/Mayıs ayında 30 gün,

2008/Haziran ayında 30 gün,

2008/Temmuz ayında 30 gün,

2008/Ağustos ayında 30 gün,

2008/Eylül ayında 30 gün,

2008/Ekim ayında 30 gün,

2008/Kasım ayında 30 gün,

2008/Aralık ayında 30 gün,

2009/Ocak ayında 30 gün,

2009/Şubat ayında 30 gün,

2009/Mart ayında 30 gün,

2009/Nisan ayında 30 gün,

2009/Mayıs ayında 30 gün,

2009/Haziran ayında 30 gün,

2009/Temmuz ayında 30 gün,

2009/Ağustos ayında 30 gün,

2009/Eylül ayında 23 gün,

2009/Ekim ayında 19 gün,

2009/Kasım ayında 19 gün,

2009/Aralık ayında 19 gün,

2010/Ocak ayında 19 gün,

2010/Şubat ayında 19 gün,

2010/Mart ayında 19 gün,

2010/Nisan ayında 19 gün,

2010/Mayıs ayında 19 gün,

2010/Haziran ayında 19 gün,

2010/Temmuz ayında 19 gün,

2010/Ağustos ayında 19 gün,

2010/Eylül ayında 19 gün,

2010/Ekim ayında 1 gün olmak üzere toplam 1961 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari prime esas kazançla çalıştığının tespitine," karar vermiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ayrı ayrı başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir. 2. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyizen bozulmasını istemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.