Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14369 K.2025/4109

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 17.11.2014-30.03.2016 tarihleri arasında davalılara ait ikamette ev işlerinde haftanın 6 günü çalıştığını, davacının son ücretinin 1.700,00 TL olduğunu beyan ederek, davacının 17.11.2014-30.03.2016 tarihleri arasında davalılar nezdinde sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, 14.09.2017 tarihli duruşmadaki ifadesinde; 2014-2016 yılları arası davalıların ikamet ettiği ''Tarabya Mah., ... Sok., No:35'' adresinde bulunan dört katlı villada, Mayıs-Eylül ayları arasında davalılara ait ...'nda bulunan iki katlı villada haftanın 5 günü tam zamanlı çalıştığını beyan etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili; davacının sürekli ve kesintisiz bir çalışması olmadığını, davacı ile aralarında hiçbir zaman bağımlılık unsurunu gerçekleştirecek bir iş ilişkisinin bulunmadığını beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili; Kurum kayıtlarının esas olduğunu aksinin eş değer delillerle ispatlanması gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan belge teslimine ilişkin mazbata ve tanık ...'un anlatımı davacının fiili çalışmasını doğruladığından ve ev hizmetlerinde tam zamanlı olarak geçen fiili çalışma bu şekilde ispat olunduğundan sigortalılık sürelerinin tespiti talebinin kabulü gerektiği, hizmetin ikamette yaşayan sakinlere hasredilmesi dolayısıyla davalıların birlikte işveren sıfatı ile davacıdan hizmet aldıklarının kabulü gerektiği, tanıkların ücrete ilişkin herhangi bir anlatımlarının bulunmaması ve herhangi bir yazılı belgenin de tespit olunamaması nedeni ile prime esas kazancın tespiti talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle,

1-Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının 17.11.2014 - 30.03.2016 tarihleri arasında davalılara ait ikamette tam zamanlı olarak aylık 30 gün üzerinden davalı işverenler yanında,

17.11.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasında 44 gün ve günlük 37,80 TL kazançla

01.01.2015 - 30.06.2015 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 40,05 TL kazançla

01.07.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 42,44 TL kazançla

01.01.2016 - 30.03.2016 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 54,90 TL kazançla olmak üzere toplam 494 gün hizmet akdine bağlı sigortalı olarak çalıştığının tespitine,

Davacının sigorta primine esas kazanç tespiti istemine dair fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiş, 02.03.2022 tarihli ek karar ile "Dosya adli yardımlı olup, davacı adına ödenekten karşılanan 277,80 TL müzekkere ve tebligat gideri ile 400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 677,80 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve ret oranları dikkate alınarak 1/2'sinin davacıdan, 1/2'sinin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına," karar verilmiş, 15.03.2022 tarihli ek karar ile davacı vekilinin tavzih talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda;

davacının tespitini talep ettiği dönemde haftanın 5 günü davalılara ait ikamette temizlik personeli olarak çalıştığının ifadeleri görgüye dayalı tanık beyanları ile doğrulandığı görülmekle İlk Derece Mahkemesinin davacının 17.11.2014 - 30.03.2016 tarihleri arasında davalılara ait ikamette tam zamanlı olarak aylık 30 gün üzerinden çalıştığının tespitine dair kararı yerinde bulunmuş, Kuruma bildirilmeyen hizmetin tespiti halinde aynı zamanda Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazancın da tespit edilmesi gerektiğinden;

davacının asgari ücretin (sigorta primine esas kazancın alt sınırı) üzerinde bir talebi bulunmadığı takdirde mahkemece asgari ücret üzerinden tespit kararı verilmesi gerektiği, prime esas kazanç yönünden Mahkemece taleple bağlı olup asgari ücretin üzerinde bir ücret iddiası bulunması halinde bu iddianın ayrıca özel ispat koşullarına bağlı olarak fiili çalışmanın yanı sıra ispatlanması gerektiği, somut olayda, davacının, dava dilekçesinde son net 1.700,00 TL ücret karşılığı çalıştığını iddia ettiği görülmekle, davacının iddiayı destekler mahiyette yazılı delil sunamadığı ve kanıtlayamadığı,

davanın kısmen kabulünün gerektiği anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesinin hizmet tespiti talep edilen dönemde gerçek ücret iddiasının ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar vererek yargılama giderlerini yarı oranında davacı ve davalılara yükleyerek her iki taraf lehine vekalet ücretine hükmetmesi yerinde bulunmuş davacı vekilinin, davalılar vekilinin ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; prime esas kazancın tespiti talepleri bulunmamasına rağmen davanın kısmen kabulüne karar verilerek, taraflarına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, dava dilekçesinde prime esas kazancın tespiti talepleri bulunmadığını beyan ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili; İş Kanunu 4/1-e bendi gereği yaptıkları görev itirazının değerlendirilmediğini, davacının sürekli ve bağımlı hizmeti olmadığını, gündelikçi olarak temizliğe gelmesi nedeniyle çalışmasının Kuruma bildirilmediğini, sürekli ve bağımlı çalışma olgusunun ispatlanamadığını beyan ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili; çalışmanın kesintili olup olmadığının araştırılmadığını, fiili çalışmanın ispatlanamadığını beyan ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazançların tespiti istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR