Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1441 K.2024/10658

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ödeme emrinin iptali davasında davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, İlk Derece Mahkemesi kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı Kurumun Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından 43820 sayılı takip kartından düzenlenerek, gönderilen 2013/114885, 2013/168400, 2013/114897, 2013/168399, 2013/114891, 2013/112661, 2013/114882, 2013/100558, 2013/100563, 2013/010738, 2013/040739 takip numaralı ödeme emirleri ve 13812 takip kartından düzenlenerek gönderilen 2013/168418 takip numaralı ödeme emirlerinin, 05.04.2014 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, ödeme emrinin şeklen kesin olarak sakat olduğunu ve davacıya tebliğinin usulsüz bulunduğunu, davacının,

borçtan hangi sebeple sorumlu tutulduğunun ve borcun kanuni dayanaklarının da ödeme emrinde yazılı olmadığım, davacının ise, SGK.'ya prim ya da başka bir sebeple bir borcu da bulunmadığından, ödeme emrinin iptalinin gerektiğini, davacıya farklı takip dosyalarından aynı dönemlere ilişkin mükerrer ödeme emirlerinin gönderildiğini, davacının, ... Antalya Tesktil San. ve

Tic. A.Ş.'de, yalnızca 2012/Mayıs-2013/Mart dönemlerinde yönetim kurulu üyesi olduğundan, bu dönemler dışındaki prim borcundan hiçbir biçimde sorumlu tutulamayacağını, şirketi temsil ve ilzama ehil olmayan davacıya yönetici sıfatıyla sorumluluk yöneltilmiş olmasının, ödeme emirlerini temelden yoksun ... getirdiğini, anonim şirketlerde şahsi sorumluluğun, her halükarda, ortağın taahhüt ettiği sermaye payı ile sınırlı olduğunu ve ödeme emirlerine konu alacak miktarın, davacı ortağın hissesine düşen sermaye miktarının daha üzerinde bulunduğunu belirterek, davanın kabulü ile ödeme emrinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; öncelikle ilgili şirketlere ödeme emri gönderildiğini ve icra takip ve haciz işlemleri uygulandığını, ancak, yapılan takipte borcun şirketten tahsis edilemeyeceğinin anlaşıldığını, çünkü şirket adına kayıtlı araç, taşınmaz, menkul mallar üzerinde banka ipotekleri ve hacizlerin bulunduğunu, banka hesaplarından ise, kayda değer bir tutara rastlanmadığını, bu nedenle anonim şirketin yönetim kurulu üyelerine ayrı ayrı ödeme emri gönderilerek, yasal takibe geçildiğini ve yönetim kurulu üyelerinden davacı ...'a gönderilerek,

yasal takibe geçildiğini, gönderilen 17.03.2014 tarih, 4.315.635 sayılı ödeme emrinin, 03.04.2014 tarihinde tebliğ edildiğini davacı vekilinin, mükerrerlik iddia ettiği ödeme emirlerinin, mükerrer ay tespit edilemediğini, mükerrerliklerini iddia ettiği 2012 yılı Ağustos ayını kapsayan 2013/100558 ve 2013/40738 dosya numaralarının işyeri sicil numaralarının farklı olduğunu, tüm bu nedenlerle Kurum'un işleminin hukuka uygun bulunduğunu belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.03.2015 tarihli ve 2014/269-2015/149 sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 02.04.2018 tarih ve 2018/3086 - 2019/3020 sayılı kararında; "1-Dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı iki adet anonim şirkete ait prim ve ferilerine ilişkin 2011/5-2013/9 dönemleri ve arasını kapsayan borçların tahsili için ilgili şirkette yönetim kurulu üyesi olduğundan bahisle davacıya gönderilen ödeme emirlerinin iptali için işbu davanın açıldığı, mahkemece, davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemler dikkate alınarak yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmış ise de, söz konusu hüküm eksik incelemeye dayalıdır.

Dairemiz geri çevirme kararı sonrası elde edilen ticaret sicil kayıtlarına göre davacının, dava dışı ... İnş. San. Tic. A.Ş. de 14.03.2011-15.03.2013 tarihleri arasında temsil ve ilzama yetkili yönetim kurulu üyesi olduğu, dava dışı ... Antalya Tekstil San. ve Tic. A.Ş. de ise 18.04.2011-03.12.2012 tarihleri arasında yönetim kurulu üyesi olduğu belirgindir.

Dava dışı ... İnş. San. Tic. A.Ş. ye ait borç dönemleri 2013/2-9 dönem ve arasını kapsamakla, davacının bu şirketteki sorumluluğu ilgili borçların tahakkuk dönemleri dikkate alındığında sadece 2013/2 dönemine ilişkindir.

Dava dışı ... Antalya Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ye ait borç dönemleri 2011/5-2013/9 dönemleri ve arasını kapsamakla, davacının bu şirketteki sorumluluğu yine ilgili borçların tahakkuk dönemleri dikkate alındığında 2011/5-2012/11 dönemleri ve arasına ilişkindir.

Mahkemece belirtilen hususlar dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

2-Kabule göre de, davacıya gönderilen ödeme emirlerinden 2013/112661 nolu ödeme emri hakkında hüküm kurulması gerekirken, maddi hataya dayalı olarak 2013/112651 şeklinde hüküm kurulması,

2013/168400 nolu ödeme emri 2013/6-9 dönem ve arasına ilişkin ise de 2013/5-9. dönem ve arasına ilişkinmiş gibi kabul edilmesi,

... İnş. San. Tic. A.Ş. hakkında gönderilen 2013/168418 sayılı icra takip dosyası hakkında hüküm kurulurken fazladan sehven 2013/112651 sayılı ödeme emrinin yazılması, ödeme emirleri yönünden kısmen kabul şeklinde hüküm kurulduktan sonra, hükmün 1. bendinin son kısmındaki ifadeyle aynı ödeme emirlerinin tamamının iptaline karar verilmek suretiyle infazda tereddüt oluşturulması,

Davanın yasal dayanağı olan 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde, itirazında tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın reddolunduğu miktardaki kamu alacağının %10 zamla tahsil edileceği öngörüldüğünden, davalı Kurum yararına reddedilen miktar dikkate alınarak, haksız çıkma tazminatına hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 09.10.2019 tarihli ve 2019/397-2019/323 sayılı kararı davanın kısmen kabulü ile

2013/168418 sayılı ödeme emri nedeniyle davacının 2013/3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.aylar yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu aylar için ödeme emrinin davacı yönünden iptaline, 2013/2. ay yönünden davacının borçlu olduğunun tespiti ile bu ay yönünden talebin reddine,

2013/040738 sayılı ödeme emri nedeniyle davacının borçlu olduğunun tespiti ile 2013/040738 sayılı ödeme emrinin iptali talebinin reddine,

2013/100563 sayılı ödeme emri nedeniyle davacının 2012/12, 2013/1. aylar yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu aylar için ödeme emrinin davacı yönünden iptaline, 2012/11. ay yönünden davacının borçlu olduğunun tespiti ile bu ay yönünden talebin reddine,

2013/100558 sayılı ödeme emri nedeniyle davacının 2012/12, 2013/1. aylar yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu aylar için ödeme emrinin davacı yönünden iptaline, 2011/5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 2012/1, 2, 4, 6, 7, 8, 11. aylar yönünden davacının borçlu olduğunun tespiti ile bu aylar yönünden talebin reddine,

2013/114882 sayılı ödeme emrinin davacı yönünden iptaline,

2013/112661 sayılı ödeme emri nedeniyle davacının 2012/12, 2013/1, 2, 4. aylar yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu aylar için ödeme emrinin davacı yönünden iptaline, 2012/10, 11. aylar yönünden davacının borçlu olduğunun tespiti ile bu aylar yönünden talebin reddine,

2013/114891 sayılı ödeme emrinin davacı yönünden iptaline,

2013/168399 sayılı ödeme emrinin davacı yönünden iptaline,

2013/114897 sayılı ödeme emri nedeniyle davacının 2012/12, 2013/1, 2, 4, 5. aylar yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu aylar için ödeme emrinin davacı yönünden iptaline, 2012/10, 11. aylar yönünden davacının borçlu olduğunun tespiti ile bu aylar yönünden talebin reddine,

2013/168400 sayılı ödeme emrinin davacı yönünden iptaline,

2013/114885 sayılı ödeme emrinin davacı yönünden iptaline,

2013/0407039 sayılı ödeme emrine ilişkin talebin reddine,

Reddedilen miktarın %10'u oranında haksız çıkma tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 14.04.2021 tarih ve 2019/6950 - 2021/5287 sayılı kararında;

"6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde "Hüküm sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir", hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgilidir.

Belirtilen açıklama ışığında somut olaya dönüldüğünde, söz konusu ödeme emirlerinin ne kadarlık kısmının iptal edildiği ile haksız çıkma tazminatına konu döneme esas miktarın açıkça tespit edilmesi gerekirken, bir kısım ödeme emirleri yönünden sadece sorumlu dönemler belirtilmek suretiyle hüküm kurularak infazda tereddüde sebebiyet verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir. " gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile

1-Davalı Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından 43820 sayılı takip kartından düzenlenerek davacıya gönderilen 2013/114885, 2013/168400, 2013/114897, 2013/168399, 2013/114891, 2013/112661, 2013/114882, 2013/100558, 2013/100563, 2013/010738, 2013/040739 takip numaralı ödeme emirlerinin iptali talebinin feragat nedeniyle reddine,

2-Davalı Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından 43812 sayılı takip kartından düzenlenerek davacıya gönderilen 2013/168418 takip numaralı ödeme emrinin kısmen iptali ile

a- 2013/168418 takip numaralı ödeme emrinin; 2013/03, 04, 05. ay yönünden 352.114,53 TL asıl borç ve 10.03.2014 tarihine kadar 41.816,17 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 393.930,70 TL borçtan - Kurum alacağından sorumlu olmadığından iptaline,

b- 2013/02. ay prim toplamı 57.311,62 TL borç aslı ile 10.03.2014 tarihe kadar toplam 8.148,32 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 65.459,85 TL borçtan - Kurum alacağından sorumlu olduğundan bu kısma ilişkin talebin reddine,

3- 43812 sayılı takip kartından düzenlenerek davacıya gönderilen 2013/168418 takip numaralı ödeme emrinin 2013/02. ay prim toplamı olan 57.311,62 TL borç aslının %10'u oranında haksız çıkma tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; davanın tam kabule karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı Kurum vekili; Kurum işleminin mevzuata uygun olduğu, herhangi bir hata mevcut olmadığından davanın reddi gerektiğini, davacının dava açmadan önce tahsis talebinde bulunmadığını, eksik araştırma neticesinde karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emri iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 80. maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesi, 6183 sayılı Kanun'un 35, 55 ve 58. maddeleri 3. Değerlendirme

1.Yukarıdaki açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, ticaret sicil kayıtlarına göre davacının, dava dışı ... İnş. San. Tic. A.Ş. 'de 14.03.2011-15.03.2013 tarihleri arasında temsil ve ilzama yetkili yönetim kurulu üyesi olduğu tespiti yapılmış olmakla, davacının dava dışı ... İnş. San. Tic.

A.Ş. nin nin 0000690.007.17-58 sicil sayılı işyerine ait 2013/02-03-04-05-06-07-08-09 ay prim borçlarından 15.03.2013 Yönetim Kurulu üyeliğinin sona erme tarihi ile Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin ilgili olduğu ayı takip eden ayın 23 'üne (dahil) kadar (muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ayın 26'sına kadar) Kuruma bildirilmesi ve prim borcunun ilgili ayı takip eden ayın sonuna kadar Kuruma ödenmesi gerektiği dikkate alındığında,

davacının 2013/168418 takip no.lu ödeme emrinin 2013/2. ay prim borcundan sorumlu olduğu kalan kısımdan sorumluluğu olmadığının kabulü gerektiği halde hükmün 2. fıkrasının (a) bendinde söz konusu ödeme emrinin yalnızca 2013/ 3, 4, 5. ayların belirtilerek infazda tereddüt oluşturacak şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR