Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14477 K.2025/1788

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili ile davalı ... Çimento A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalılarından Asaf Çankaya'nın 13.12.2011 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu vefatı nedeniyle sigortalının hak sahiplerine 30.546,41 TL'lik ilk peşin sermaye değerli gelir ve SYZ bağlandığını ve Kurum zararı oluştuğunu, davalıların kusur durumunun saptanması ve sorumluluk şartlarının belirlenmesi için şimdilik Kurum zararının %30'u olan 9.163,92 TL'nin ve yargılama neticesi belirlenecek Kurum alacağının 13.06.2013 gelir onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Uluslararası Taşımacılık ve Turz. Dış. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; şirket yetkilileri hakkında işbu kaza nedeniyle Bakırköy 6. Asliye Ceza Mahkemesi 2013/442 Esas sayılı ceza davası açıldığını, bu davanın bekletici mesele yapılmasını, kazanın her iki araç sürücüsünün birbirlerine öncelik vermeyip tartışmaları neticesinde meydana geldiğini, işyeri dışında tamamen ölenin kusuru sonucu meydana gelen kazadan işverenin sorumlu tutulamayacağı belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; olayın bir trafik kazası olduğunu, olayın meydana geldiği yerin müvekkili şirkete ait bir beton santralı olmasının şirketi kusurlu hale getirmeyeceğini belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2015 tarih, 2014/46 E., 2015/393 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile 7.502,51 TL peşin sermaye değeri için onay tarihi olan 13.06.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; dosya kapsamında Mahkemece, hükme esas alınan kusur raporunda davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin %40 oranında, davalı ... Uluslararası Taş. ve Turz. Dış Tic. Ltd. Şti.'nin %20 oranında, ... şirket çalışanı davalı ...'un %20 oranında ve kazalı sigortalının %20 oranında kusurlu olduğunun kabulü ile karar verilmiş ise de verilen karar eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup hatalıdır.

Mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda kusur oran ve aidiyetleri isabetli olmakla birlikte, davalı şirketler arasındaki ilişkinin niteliği, asıl işverenlik-alt işverenlik ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılıp irdelenmemiştir.

Mahkemece, açıklanan hususlar çerçevesinde öncelikle davalı şirketler arasındaki hukuki ilişki ve asıl işverenlik-alt işverenlik sıfatları irdelenip belirlenmeli ve olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden bu çerçevede ilgililerin kusurunun da irdelendiği uygun bir kusur raporu alınmalı, teselsül sorumluluğu buna göre belirlenip varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

İşverenin teselsül sorumluluğu 5510 sayılı Kanun'un 21/1 kapsamında, 3. kişi olan davalı ... Koçakoç'un teselsül sorumluluğu 21/4 kapsamında ve belirtilen Daire ilkelerine uygun olarak irdelenmeli, sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Çimento San. ve Tic.

A.Ş. tarafından işletilen beton santralinde, 13.12.2011 tarihinde .... plakalı çekici ve arkasına takılı .... plakalı dorseden ibaret silobas niteliğindeki araç ile ham madde getiren davalı sürücü ...'un park halindeki başka bir tırın arkasından çıkmak için manevra yaptığı sırada geri manevra yaptıktan sonra aracını ileri doğru hareket ettirirken, aynı sahaya aracıyla malzeme getiren ve yaya olarak sahada bulunan sigortalı Asaf Çankaya'ya çarptığı, sağ ön tekerlek ile çamurluk arasında kalarak yaralanan Asaf Çankaya'nın kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği,

iş kazası sonucu sigortalının eşine davacı Kurum tarafından PSD ödemelerinin yapıldığı, davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin %40, davalı ... Uluslararası Taş. ve Turz. Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin %20, davalı ...'un %20, kazalı ... işçi Asaf Çankaya'nın %20 oranında kusurlu oldukları anlaşılmakla; açılan davanın kabulü ile 26.258,80 TL peşin sermaye değeri için onay tarihi olan 13.06.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan (ancak davalılardan ...'un sorumluluğu 15.005,03 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Çimento A.Ş. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediğini belirterel kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı ... Çimento A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediğini belirterel kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428 ve 439. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 12, 21/1-4 maddesi ile 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 141-148. madde hükümleri

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili ile davalı ... Çimento A.Ş. vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler temyiz edenin sıfatı, temyiz kapsam ve nedenlerine göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR