Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14586 K.2025/8623

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı şirkete ait işyerinde iki dönem halinde 30.05.1992-30.11.1997, 01.06.1999-13.06.2001 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleştirme kararı verilen Diyarbakır 1. İş Mahkemesinin 2012/443 Esas - 2012/451 Karar sayılı dosyasında davacı vekili, davacının 30.05.1992-30.11.1997 ve 01.06.1999-13.06.2001 tarihleri arasında davalı işverenler nezdinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı/birleşen dava davalıları vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, dava konusu edilen dönemde davacının, dava dışı işyerlerinden Kuruma bildirilen çalışmalarının olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait Kurum nezdindeki sicil dosyasının tetkikinde tespiti istenilen dönemde farklı iş verenlere ait iş yerlerinde çalıştığının tespit edildiğini, ihtilafın niteliği gereği 5510 sayılı Kanun ve yerleşik daire kararlan gereğince Mahkemece re'sen araştırma yapılması gerektiğini, Kuruma bildirilen sürelerin dışında tespiti istenilen süreler konusunda herhangi bir belge olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne, davacının, davalı .... Taah. Ltd. Şti., İntim İnş. Tic. M. Ltd. Şti. ve .... İnş. Turz. Tic. A.Ş. nezdinde 30.05.1992- 30.11.1997 ile 01.06.1999 - 13.06.2001 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilmeyen 1619 gün hizmet süresinin Kuruma bildirilmesine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; davacının, 30.05.1992- 30.11.1997 tarihleri ile 01.06.1999 - 13.06.2001 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini talep ettiği, davacının talep ettiği dönem de dikkate alınarak hizmet cetvelindeki bilgilere göre; 30.05.1992 - 01.09.1996 tarihleri arasında herhangi bir sigortalılığının bulunmadığı, 01.09.1996 tarihinde 26032 sicil sayılı ... A.Ş'ye ait .. .. İnşaatı adlı iş yerinden işe girişinin yapıldığı, 1996/3. döneminde 105 gün, 1997/1. döneminde 28 gün bildirimin yapılarak 08.02.1997 tarihinde çıkışının yapıldığı,

10.02.1997 tarihinde 23652 sicil sayılı .. İnş. Şirketinden işe girişinin yapıldığı, 1997/1. döneminde 80 gün, 1997/2. döneminde 120 gün, 1997/3. döneminde 38 gün bildiriminin yapıldığı, 08.10.1997 tarihinde işten çıkışının yapıldığı,

09.10.1997 tarihinde 27260 sicil sayılı davalı ... İnşaat A.Ş.'ye ait .. .. ... .. ... İnş. İşyerinden işe girişinin yapıldığı, 1997/3. döneminde 51 gün bildiriminin yapıldığı ve 30.11.1997 tarihinde işten çıkışının yapıldığı,

01.06.1999 tarihinde 15028 sicil sayılı .. İnşaat Ltd. Şti'den işe girişinin yapıldığı, 1999/2 döneminde 90 gün, 1997/3. döneminde 13 gün bildiriminin yapıldığı, 13.09.1999 tarihinde işten çıkışının yapıldığı,

01.10.1999 tarihinde 1016866 sicil sayılı .. İnşaat. Ltd. Şti'den işe girişinin yapıldığı, 1999/3. döneminde 80 gün bildiriminin yapıldığı ve 30.12.1999 tarihinde işten çıkışının yapıldığı,

03.01.2000 tarihinde 1020750 sicil sayılı .. İnşaat Ltd. Şti.'den işe girişinin yapıldığı, 2001/1. döneminde 119 gün, 2. ve 3. dönemlerde 120'şer gün, 2001/1. döneminde 57 gün bildiriminin yapıldığı ve 27.02.2001 tarihinde işten çıkışının yapıldığı,

01.03.2001 tarihinde 1001860 sicil sayılı ... İnşaat. Ltd. Şti'den işe girişinin yapıldığı, 30.04.2001 tarihinde çıkışının yapıldığı ve arada 60 gün bildirim yapıldığı,

01.05.2001 tarihinde .. sicil sayılı .. İnşaat. Ltd. Şti'den işe girişinin yapıldığı, 13.06.2001 tarihinde çıkışının yapıldığı ve bu arada 43 günlük bildiriminin yapıldığı, dava konusu dönemde başkaca sigortalılığının bulunmadığı, davacının, 21.11.1997 tarihinde askere sevk edildiği, 21.05.1999 tarihinde terhis olduğu, internet ortamından incelenen ticaret sicil gazetesi örneklerine göre; ..

İnşaat Taahhüt Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketinin 08.05.1985 tarihinde tescil edildiği, Kurucu ortaklarının .. ... .., .. . ., . . . oldukları, şirket müdürünün . ... . olduğu, daha sonra şirketin dönem dönem bazı hissedarlarının .. soy isimli başka kişilere devrettiği, ..

İnşaat Turizm Ticaret Anonim Şirketinin 07.11.1990 tarihinde tescil edildiği, Kurucu ortakların .., ...olduğu, 2000 yılında ...'ın yönetim kurulu asil üyeliklerine seçildikleri, yine 2000 yılı içerisinde .. ..'ın yönetim kurulu üyeliğine seçildiği, ..'ın da denetim kurulu üyeliğine seçildiği, ... İnşaat Ticaret Müşavirlik Limited Şirketinin Kurucu Ortaklarının .. .., .... .. olduğu, davacı tarafından davalılardan .. İnşaat.

A.Ş. aleyhine işçilik alacakları konulu dava açıldığı ve bu davada, davacı lehine, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla çalışmaya hükmedildiği, bu davada davacının hizmet süresinin 30.05.1992 - 30.11.1997 ve 01.06.1999 -13.06.2001 arası toplam 7 yıl 6 ay 12 gün kabul edilerek yapılan hesaplamaya göre karar verildiği ve kararın onandığı, Daire kaldırma kararı sonrasında davacı asilin isticvap edildiği ve çalıştığı döneme ilişkin elinde yazılı belge bulunmadığını beyan ettiği, ayrıca herhangi bir imzaya itirazda da bulunmadığı ,

Dosya kapsamındaki delillerin irdelenmesi neticesinde; davacının herhangi bir imzaya itirazı olmadığına ve elinde herhangi bir aksi belge bulunmadığına göre davacının çalışmasının kesintili olduğu anlaşılmakla her bir çalışma döneminin hak düşürücü süre açısından ayrı ayrı irdelenmesi gerekmektedir. Bu itibarla, 01.09.1996 tarihi öncesi dönem hak düşürücü süreye uğramış olup bu döneme ilişkin kurulan tespit hükmü yerinde değildir.

Ayrıca, davacının kesintili çalıştığı kabul edildiğinde kesinti dönemleri arasındaki kalan günler bakımından, aksi eş değer belge ile ispatlanamadığından, bu dönemler yönünden de tespit hükmü kurulması yerinde değildir. Davacının kesintili çalıştığı dönemlerde ise çalışmalarının tam zamanlı olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, davalı şirketler arasında organik bağ olduğu anlaşıldığından davalının bildirimlerinden tüm davalılarıN sorumlu tutulması ve davacının çalıştığı dönemdeki eksik günlerinin tamamlanması gerekir. Davalıların bu yönleri amaçlayan istinaf nedenleri yerinde görülerek kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurmak gerektiği

Kabule göre ise davanın maktu harca tabi olmasına rağmen davalılar aleyhine nispi harca hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle, davalı Kurum vekili, davalı ......A.Ş. vekili ile davalı ......Ltd.Şti. ve davalı İntim İnşaat... şirketi vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile mahkeme hükmünün kaldırılarak HMK'nın 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmış ;

A) Davalı Kurum vekili, davalı ......A.Ş. vekili ile davalı ......Ltd.Şti. ve davalı .... İnşaat... şirketi vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Diyarbakır 2. İş Mahkemesi'nin 2020/176 Esas, 2022/95 Karar sayılı dosyasının HMK'nın 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca kaldırılarak, düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle;

B) 1-Asıl ve Birleşen davaların kısmen kabulüne kısmen reddine, Davacının, davalı .... Turz. Tic. A.Ş.'ye ait .. sicil numaralı ... .. İnşaatı adlı iş yerinde Kuruma bildirimi yapılan süreler dışında 1996/3. döneminde 15 gün daha, 1997/1. döneminde 10 gün daha, Davalı .... Taah. Ltd. Şti.'ne ait .. sicil numaralı iş yerinde Kuruma bildirimi yapılan süreler dışında 1999/3. döneminde 10 gün daha çalıştığının ve bu sürelerin Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, davacının eksik bildirilen günleri açısından davalı işverenlerin tümünün sorumlu olduğunun tespitine,

Fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tanık beyanları ile davacının yaptığı kesintisiz çalışmaların sabit olmasına rağmen taleplerinin reddinin yanlış olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; salt tanık beyanlarına dayalı verilen kısmen kabul kararının hatalı olup bozulması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,