Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14612 K.2024/12843

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ilk defa 506 sayılı SSK'ya tabi olarak 01.09.1985 tarihinde çalışmaya başladığını, işe başladığı tarihte işe giriş bildirgesinin işveren tarafından SGK'ya verildiğini, ayrıca davalı Kurum tarafından sigortalı sicil kaydının verildiğini, buna bağlı olarak sigortalılık başlangıç tarihinin 01.09.1985 tarihi olması talebiyle Kuruma başvurduğunu ancak olumlu yanıt alamadığını belirterek sigortalı işe başladığı tarihin 01.09.1985 tarihi olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde fer'i müdahillik taleplerinin olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın Kuruma müracaat etmeden işbu davayı açtığını, davacının hangi tarihler arasında hangi işverenler nezdinde çalıştığının bildirilmediğini, davanın bu işverenlere karşı yöneltilmediğini, davacının hangi ücretle çalıştığını ve tam olarak ne iş yaptığını belirtmediğini, Kurum kayıtları ve sigorta müfettiş raporlarının resmi belge niteliğinde olduğunu, aksinin de belge ile sabit olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.02.2023 tarihli ve 2022/115 E., 2023/38 K. sayılı sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının ... sicil numaralı işyerinde 01.09.1985 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak ve günün asgari ücret üzerinden bir gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin bu tarih olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV .İSTİNAF

İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddi gerektiğini, fiili çalışmanın ispat edilemediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesince 07.12.2023 tarihli ve 2023/468 Esas- 2023/1408 Karar ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 17.04.2024 tarihli ve 2024/3972 E. 2024/4053 K. sayılı ilamında, "...

Mahkemece, öncelikle yukarıda da belirtildiği üzere davacıya ait 01.09.1985 tarihli işe giriş bildirgesindeki sigorta sicil no.su olan "..." ile sonraki yıllarda kullandığı "..." sicil no.su ile ilgili bir iptal-ipka işleminin yapılıp yapılmadığının Kurumdan sorularak işe giriş bildirgesinde belirtilen sigorta sicil no.sunun davacıya ait olup olmadığı ile sigorta sicil numarasının işe giriş bildirgesinin verildiği yıl serisinden olup olmadığı Kurumdan sorulmalı, davacı asilin beyanı da alınmak suretiyle işin nerede yapıldığı,

işin okulun yapımı işi mi, tadilat konulu mu, çatı kaplama vs. işi mi olduğu belirlenmeli, dinlenecek tanıklara da işin niteliği ve anılan dava konusu döneme ait köy muhtarlık kayıtları ile köy karar defterinde bu hususa yönelik kayıt olup olmadığı sorulmalı ve kayıtlar celbedilmeli, dava konusu edilen dönemde görevli olduklarına dair kayıtlar da getirtilmek suretiyle okul müdürü, öğretmen, imam ve varsa sağlık memurunun kimler oldukları belirlenerek beyanlarına başvurulmalı, yine o dönemde muhtar ve aza olarak görev yapan kişilerin de beyanlarına başvurulmalı,

böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının işyerinde çalışıp çalışmadığı hususu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir. ..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,"...davacının sicil dosyasının incelenmesinde 12709.044 sicil numaralı işyerinden davacıya ait 01/09/1985 tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği görülmüş, Mahkemece davacının çalışmasının fiili olarak bulunup bulunmadığının tespiti bakımından işyerine ilişkin dönem bordrolarının temin edilememiş olması nedeniyle kollukça yapılan araştırma sonucunda tespit edilen tanıklar ... ve ... ile davacı tarafından bildirilen tanıklar ...ve ...dinlenmiş, dinlenen tanıklardan ...

Kocabaş'ın davacı ile 1985 yılında köy okulunun yapımında çalışması olduğunu beyan etmiş olması, tespit edilen tanıklardan ... 'ün 02.02.1985 yılında Kahramanmaraş Andırın ilçesinde İlçe Milli Eğitim Müdürü olarak göreve başladığını ilgili tarihlerde ...

İlkokulunun onarım ve tadilat işleri yapıldığı, bu şahıs tadilat onarım ve inşaat işlerinde çalışmış olabilir şeklinde beyan etmiş olması, tespit edilen tanıklardan ...'ın 1985 yılında okulda tadilat başladığın ve işçilerin olduğunu beyan etmiş olması nedeniyle tanık beyanlarının doğrulanması ve Kahramanmaraş Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılan müzekkere cevabında davacı ...'ın 13673760 sicil numarası 1985 yılı serisi olup, işe giriş bildirgesindeki bilgiler sigortalıya ait olduğundan ... ve ... sicil numaraları iptal ipka işlemi yapılmıştır cevabı ile doğrulanması,

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırmalar hep birlikte değerlendirildiğinde, köy muhtar azası olan Tanık ...

Kocabaş'ın davacı asilin çalışmasını doğrulaması, yine SGK yazı cevabına göre işe giriş bildirgesindeki bilgiler davacıya ait olduğundan iptal ipka işlemlerinin yapıldığının bildirildiği, dönemin İlçe Milli Eğitim Müdürü olan tanık ...'in beyanlarında davacının çalışmasına ilişkin doğrudan bilgi ve görgüsü bulunmasa da beyanlarında Kahramanmaraş İl Bayındırlık Müdürlüğünde teknik elemanın ... isminde birinin olduğu belirtmesi ve bu kişinin bozma ilamı öncesinden keşif yoluyla alınan beyanlarında davacının çalışmasını doğruladığı husus da gözetildiğinde davacının Alameşe İlk Öğretim Okulunda çatı kaplama işi kapsamında ... sicil sayılı

işyerinde 01.09.1985 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak ve günün asgari ücreti üzerinden 1 gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin bu tarih olduğunun tespiti noktasında tam bir vicdani kanıya varılmış..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının ... sicil numaralı işyerinde 01.09.1985 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak ve günün asgari ücret üzerinden bir gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin bu tarih olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili davanın reddi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.09.1985 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2, 6, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi ile geçici 81 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR