Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1492 K.2024/3058

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı ...'nin davacıya ait nalburiye dükkanında sigortasız çalıştırıldığı iddiası ile davalı Kuruma şikayetçi olduğunu, davalı kurumun 27.09.2018 tarihli ve 2018/52 denetim raporunun düzenlendiğini ve ...'nin davacıya ait işyerinde 12.07.2018 - 29.09.2018 tarihlire arasında yaklaşık 2,5 ay sigortasız çalıştırıldığı gerekçesi ile davacıya 09.04.2019 tarihli ve 5431681 sayılı idari para cezası verildiğini, bu cezaya yapılan itirazın 24.04.2019 tarihli ve 2019/13 sayılı karar ile ret kararı verildiğini, davalı ...'nın davacının banka hesaplarına haciz uygulayarak para cezasını tahsil ettiğini,

davalı ...'nin daha sonra diğer davalı kuruma 18.12.2019 tarihli dilekçe ile SGK ya asılsız ihbar yaptığını ve pişman olduğunu beyan etmiştir, ...'nin, davacının eşi ...'in arkadaşı ve köylüsü olduğunu, zaman zaman davacıya ait dükkana geldiğini, burada ...ile sohbet ettiğini ve çay kahve içtiklerini, davacı ile eşinin birkaç defa da dışarıda işleri olduğu için ...'den kısa süreliğine dükkanda beklemesini rica ettiklerini, ...'nin davacının eşinden sürekli olarak kendisini işe alması veya borç para vermesi talebinde bulunduğunu, bu talepleri kabul edilmeyince şikayet ettiğini,

...'nin davacıya ait iş yerinde hiçbir zaman işçi olarak çalışmadığını, davalı kurumun yaptığı tespitin gerçeğe aykırı olduğunu, bu nedenle davalı ...'nin, davacıya ait işyerinde işçi olarak çalışmadığının tespitine karar verilmesini, davanın kabulü ile davalı ...'nin davacıya ait işyerinde işçi olarak çalışmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ..., kendisinin inşaatlarda mantolama ustası olarak çalıştığını, davacı tarafın yanında çalışmakta iken kendisini sigortalı yapmamaları sebebi ile hem telefonla hem de yazılı olarak sigortalı yapmamaları sebebi ile şikayetçi olduğunu, yazılı şikayetinden 3 gün sonra SGK iş müfettişleri tarafından inşaatta çalışmakta iken iş müfettişleri tarafından çalıştığının görülüp tutanak tutturulduğunu, daha sonra şikayet etmesi sebebi ile kendisinin işten çıkartıldığını, kendisinin kimseye ne yazılı ne de sözlü şekilde beyanı olmadığını, .... ve eşi ...'in köyüne gelerek defalarca şikayetini geri alması için konuşmaya geldiklerini, araya insanlar sokarak şikayetimi geri alması için tehdit ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Başkanlığı vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davacı vekili, davalı ...'nin davaya konu iş yerinde sigortalı olarak çalışmadığını, yalızca yardım amaçlı çalıştırıldığını iddia etmiş olup, 27.09.2018 tarihli SGK denetmen raporu içeriğine bakıldığında, davacının davalının iş yerinde çalışmasının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dosyada yapılan araştırmalar, toplanan deliller ve dinlenen tüm tanık beyanlarına bakıldığında davalının davacı yanında çalıştığı, aksini iddia eden davacının iddiasını ispatlayamadığı, Kurum işleminin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, eksik inceleme ile karar verildiğini, davalının işyerinde çalıştığına dair somut bir delil bulunmadığını ve aşamalardaki itirazlarını öne sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Somut uyuşmazlıkta; davacı ..., Şen Yapı Dekorasyon unvanlı işyerinde inşaat dış cephe işi yapmaktadır. İşyeri, 01.09.2016 tarihinde kanun kapsamına alınmış olup davacı ..., 4/b kapsamında bu işyeri nedeni ile sigortalıdır.

Davacıya ait söz konusu işyerinde sigortasız işçi çalıştırıldığı ihbarı üzerine SGK denetimi yapılmıştır.

SGK denetmeni tarafından işyerinde inceleme yapılmış ve davalı ...'ın burada işçi olarak çalıştığı iş başında iken bizzat tespit edilmiştir. Davalı ..., denetmene verdiği ifadesinde 2018 Haziran ayından itibaren bu işyerinde ... ile birlikte çalıştıklarını ve sigortalarının yapılmadığını beyan etmiştir.

Denetim raporu üzerine, davalı, bu işyerinde 12.06.2018-27.09.2018 tarihleri arasında sigortalı yapılmış, davacıya idari para cezası verilmiş ve bu ceza kesinleşip infaz edilmiştir.

Davacı ..., Kuruma verdiği idari para cezasına itiraz dilekçesinde, davalı ...'ın işyerine her gün uğradığını, kendisinin dışarıda işi olduğunda işyerini ...'a emanet ettiğini belirtmiştir.

Davacı, dava dilekçesinde, davalı ...'ın işyerinde fiilen çalışmadığını belirterek sigortalılığının iptalini istemiştir.

Davalı ..., cevap dilekçesinde, söz konusu dönemde işyerinde çalıştığını ve sigortası yapılmayınca işvereni SGK'ya şikayet ettiğini belirtmiştir.

Bordro tanığı bulunmamaktadır. İşyerinde vergi yoklaması ve denetimi yapılmamıştır.

İlk Derece Mahkemesince, taraf tanıkları ve komşu işyeri çalışanları dinlenmiştir.

SGK denetim raporunda adı geçen ve davacıya ait işyerinde sigortasız çalıştığı belirtilen Damlanur, duruşmadaki beyanında davalı ... ile birlikte bu işyerinde çalıştıklarını söylemiştir. Tanıklar Şevki ve Kübra'nın da beyanları aynı doğrultuda olup İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair verilen karar, usul ve kanuna uygundur.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, tüm istinaf sebeplerinin ilk derece mahkemesince usul ve yasaya uygun bir şekilde değerlendirilerek hüküm kurulmasına göre yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı ile davalı ... arasında hizmet akdi olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371; 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,