Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14929 K.2025/1343

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığının toptan ödemesi istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının oğlu ...'in, 4/a sigortalısı olarak 2001 yılında çalışmaya başladığını ve 02.07.2016 tarihinde ... olarak vefat ettiğini, geriye yasal mirasçısı olarak davacı annesinin kaldığını, davacının 12.01.2021 tarihinde davalı Kuruma müracaat ederek kendisine vefat eden oğlu ...'in 15 yıl boyunca Kuruma yatırmış olduğu primler için toptan ödeme talebinde bulunduğunu, Kurumun bu talebi reddettiğini, daha sonra 29.06.2021 tarihli ikinci bir dilekçe ile 5510 sayılı Kanunu'nun 36. maddesini mesnet gösterilerek talebini yineleyen davacıya bir kez daha olumsuz cevap verildiğini,

toptan ödeme talepleri reddedilen davacının 2021 Temmuz ayının ilk haftasında oğlundan dolayı kendisine ölüm aylığı bağlanmasını talebine dair dilekçesinin kayda geçirilmediğini belirtmek suretiyle kendisine ölüm aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması yönündeki davacı talebinin reddine dair davalı Kurum tasarrufunun iptaliyle, davacının hak sahibi olduğunun ve ölüm aylığı ya da toptan ödeme yapılması gerektiği yönünde hak sahipliğinin tespitine ve ölüm tarihi olan 2016 yılından bu tarafa ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu işlemle ilgili olarak Kurumca tesis edilen işlemde kanun ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulü ile ... ....., ... adına bildirilen malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarının primlerinin her yıla ait tutarının primin ait olduğu yıldan itibaren 30.06.2021 tarihine kadar geçen yıllar için her yılın gerçekleşen güncelleme kat sayısı ile güncellenerek toplu ödeme yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sigortalı ...'in ... ve çocuksuz olarak vefat ettiği, babasının da ölmüş olduğu, geriye hak sahibi olarak sadece annesinin kaldığı, davacı annenin primleri toptan ödeme şeklinde almaya hak kazandığı anlaşıldığından mahkeme kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının ölen eşi sebebiyle ölüm aylığı aldığını, dolayısıyla kendisine toptan ödeme yapılmasının söz konusu olmadığını, Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun bir şekilde gerçekleştirildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının ... oğlu ...'den dolayı ölüm aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması yönündeki talebinin reddine dair Kurum işlemin iptali ile ölüm aylığının toptan ödemesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 3. ve 36. maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR