Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15138 K.2025/1155

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ...'ın ... Müteahhitlik Turizm Gıda Deri Temizlik İş.Tic. ve San. Ltd.Şti. bünyesinde, 2011 yılında öğretmen olarak aylık 2.000 TL'ye çalıştığını, Niğde İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı ... Evleri Kız Yetiştirme Yurdunda öğretmenlik yapmakta iken Yurt Müdürünün müvekkilinden, yurt öğrencilerini ...

Kent Ormanı'nda bulunan lunaparka götürmesini istediğini, müvekkilinin öğrencilerini lunaparka götürdüğünü ve onlarla birlikte eğlence araçlarına bindiğini, eğlence aracının arızalı hareketleri sonucu araçtan inmek istediğini, daha sonra araçtan düşüp hayati tehlike oluşturacak şekilde yaralandığını, Kaza nedeniyle müvekkilinin belden aşağısının çalışmaz hale geldiğini, müvekkilinde %92 oranın maluliyet oluştuğunu,

müvekkilinin bakım ve bakıcıya ihtiyaç duyduğu için bakım ve bakıcı gideri olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL ve kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkili tarafından yapılmış ve yapılacak olan rehabilitasyon, fizik tedavi ve diğer tedavi giderleri olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL ve kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın iş kazası olarak değerlendirilemeyeceğini, bilirkişi raporlarında davacının %40 kusurlu olduğunu, müvekkili Kurumun kusursuz olduğunu, davacının kendi sağlık ve güvenliğini sağlamak için gerekli dikkat ve özeni göstermediğini, davacının belirsiz alacak davası açmasının usul kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvuran tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; "...Davacının, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı Niğde İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünün davalı ... Müteahhitlik Turz. Gıda Deri Tem. İş Tic. ve San. Ltd. Şti. ile yapmış olduğu hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştığı ve davalı bakanlık ile şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalı Lunapark işleticisi ... İnş. Taah. Hayv. Tar. Ürün. Nak. Gıda San. Tic. Ltd.

Şti.'nin kazanın meydana gelmesinde %35 oranında kusurlu olduğu, (bu şirketin kusuru içinde şirket sahibi ...'un %10 oranında kusurlu olduğu) ...'ın kazanın meydana gelmesinde %40 oranında, dava dışı ...'ün de %5 oranında kusurlu olduğu, davalı ... Müteahhitlik Turz. Gıda Deri Tem. İş Tic. ve San. Ltd.

Şti.'nin kazanın meydana gelmesinde %20 oranında kusurlu olduğu, kendisine kusur atfedilmeyen bakanlığın anılan iş kazası nedeniyle asıl işveren olması nedeniyle alt işverenin kusurundan asıl işveren olarak sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle davalı bakanlığın bu yöndeki istinaf talebi yerinde değildir..." dendiği, İş bu gerekçelerle davalı bakanlığın kusuru olmasa bile sorumlu olduğunun değerlendirildiği, kesinleşen mahkeme ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının 5.288.260,23 TL sürekli bakım ve bakıcı gideri, 12.049,80 TL tedavi giderleri taleplerinin kabulü yönünde Mahkememizde kanaat oluştuğu..." gerekçesiyle;

"Davacının davasının kabulüne, 1-) 5.288.260,23 TL bakıcı giderinden kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya ödenmesine, 2-) 12.049,80 TL tedavi giderinden kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya ödenmesine, " şeklinde karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Bakanlık vekili, meydana gelen kazada asıl kusurun davacıda olduğunu, davacının kazanın meydana gelmemesi için tedbirli davranmaması davalı bakanlık yönünden nedensellik bağının kestiğini bu nedenle davalı bakanlığın kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, yine bilirkişi kusur heyet raporlarında davalı bakanlığa ait bir kusur atfının bulunmadığını, davanın belirsiz dava olarak açılamayacağını, davacı adına yapılan tedavi giderlerinin ne kadarlık bir meblağ olduğunun mahkemeye sunulması gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, kabulde olan kusur oranlarının hatalı olduğunu,

Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/476 E. sayılı dosyasında maddi tazminat talebi içerisinde zaten tedavi ve yol giderlerinin davacı tarafından talep edildiğini iş bu davadaki taleplerin mükerrer olduğunu, davacının sosyal güvenlik kuruluşundan ödeme alıp almadığının tespiti ile kurumca yapılan ödeme olması halinde bu ödemeler toplamının mahsuba konu edilmesi gerektiğini, davacıya bakıcı hizmeti sunulup sunulmadığının dava dosyasından anlaşılmadığını, PMF hayat tablosuna göre davacının tüm ömrü boyunca bakıcıya ihtiyaç duyacağının kabulünün hatalı olduğunu, hükmedilen tazminattan hakkaniyet indirimin yapılması gerektiğini,

bu ve diğer sebepler ile davanın reddinin gerektiğini istinaf konusu yapmıştır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalı Bakanlık vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Bakanlık vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlı, iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Bakanlık vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından; Mahkemece hükme esas alınan 12.02.2024 tarihli hesap raporuna göre davacının tedavi giderine yönelik maddi zararının 12.049,80 TL olarak hesaplandığı, Mahkemece anılan raporun hükme esas alındığı ancak hesaplanan tutardan davacı kazalıya yüklenen kusur oranı karşılığının indirilmesi gerektiğinin gözetilmediği anlaşılmakla bu suretle hüküm tesisi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

A. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe kısmında yer alan "..Kesinleşen mahkeme ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının 5.288.260,23 TL sürekli bakım ve bakıcı gideri,

12.049,80 TL tedavi giderleri taleplerinin kabulü yönünde Mahkememizde kanaat oluştuğu,.. " ibarelerinin silinerek yerine "...Kesinleşen Mahkeme ilamı dikkate alınarak aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının 5.288.260,23 TL sürekli bakım ve bakıcı gideri ve raporda tespit edilen 12.049,80 TL tedavi giderine hak kazandığı ancak Bakanlık vekilince anılan tedavi gideri yönünden itiraz edildiği görülmekle davacıya yüklenen kusur oranının (%40) uygulanması ve zarardan indirilmesi sonucu bu davalı yönünden 7.299,88 TL tedavi gideri talebi üzerinden davanın kısmen kabulü gerektiği yönünde mahkememizde kanaat oluştuğu,

" ibarelerinin yazılması,

B. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;

"Davacının davasının kısmen kabulüne,

1-) 5.288.260,23 TL bakıcı giderinden kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya ödenmesine,

2-) 12.049,80 TL tedavi giderinden kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 28.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan ( davalı ...'nın sorumluluğu 7.299,88 TL ile sınırlı olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-) Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 362.064,18 TL harçtan, dava dosyasında peşin alınan 59,30 TL harç ile 18.097,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 343.907,88 TL harcın davalı ... harçtan muaf olduğundan diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-) Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç ve 18.097,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplamda 18.215,60 TL harcın davalı ... harçtan muaf olduğundan diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5-)Davacı tarafça yapılan bilirkişi ücreti, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.450,10 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Bakanlığının sorumluluğu 4.405,50 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-)Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 352.006,20 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8-)Davalı Bakanlık vekili kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 4.749,92 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

9-)Dosya içerisinde bulunan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra ve re'sen Mahkememiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27.03.2024 " ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,