Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1521 K.2024/2602

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili ile davalı ...Turizm Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1994 Şubat ile 16.07.2007 tarihleri arasında geçen sürede davalı işyerinde çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; tanık anlatımlarına dayanarak davanın ispatlanma olgusunun kabul edilemez olduğunu, işyerinin varlığının ve Kanun kapsamına girip girmediğinin araştırılması gerektiğini, çalışmanın hizmet akdine dayalı olarak olduğunun ispatlanması gerektiğini ücretinde somut delillerle ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 21.06.2012 tarihli ve 2008/403 Esas, 2012/529 Karar sayılı kararıyla; açılan davanın 27.03.2012 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen süre ve miktarlar doğrultusunda kabulüne, bu itibarla; 01.08.1994-31.12.1994 arası 150 gün, günlük 41.654 TL

01.01.1995-31.03.1995 arası 90 gün, günlük 43.168 TL

01.04.1995-30.04.1995 arası 30 gün, günlük 46.387 TL

01.07.1998-30.09.1998 arası 90gün, günlük 2.103.611 TL

01.10.1998-31.12.1998 arası 90gün, günlük 2.336.625 TL

01.01.1999-30.06.1999 arası 180gün, günlük 3.112.200 TL

01.07.1999-31.12.1999 arası 180gün, günlük 3.790.000 TL

01.01.2000-31.03.2000 arası 90gün, günlük 4.000.000 TL

01.04.2000-31.07.2000 arası 120gün, günlük 5.000.000 TL

01.08.2000-31.03.2001 arası 240gün, günlük 5.000.000 TL

01.04.2001-14.10.2001 arası 194 gün, günlük 7.000.000 TL

ücretle davalılardan Sağlam Gülden Turizm San Tic. Ltd. Şti. nezdinde,

15.10.2001-31.12.2001 arası 75 gün, günlük 7.000.000 TL

01.01.2002-31.03.2002 arası 90 gün, günlük 7.400.025 TL

01.04.2002-30.06.2002 arası 90 gün, günlük 9.262.400 TL

01.07.2002-31.03.2003 arası 270 gün, günlük 10.919.443 TL

01.04.2003-30.06.2003 arası 90 gün, günlük 13.103.332 TL

01.07.2003-01.01.2004 arası 180 gün, günlük 15.267.194 TL

01.01.2004-30.06.2004 arası 180 gün, günlük 18.320.633 TL

01.07.2004-31.12.2004 arası 180 gün, günlük 14.805.000 TL

01.01.2005-31.12.2005 arası 360 gün, günlük 16.29 TL

01.01.2006-31.12.2006 arası 360 gün, günlük 17.70 TL

01.01.2007-31.06.2007 arası 180 gün, günlük 18,75 TL

01.07.2007-10.07.2007 arası 10 gün, günlük 19.50 TL ücretle

davalılardan ...Turizm Otelcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde olduğunun tespitine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ...Turizm Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 19.04.2012 tarihli ve 2014/22078 Esas, 2014/23671 Karar sayılı bozma kararında; dosya kapsamına göre; davacının, 06.05.1994 ile 30.06.1998 tarihleri arasında davalı Sağlam Gülden Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından kısmi bildirimleri yapılmış olup, Mahkemece, bu dönemde sürekli çalıştığı kabul edilmiş, Ticaret Sicili kayıtlarına göre, ...Tur Otelcilik San. Tic. Ltd.

Şti.'nin kurulduğu 15.10.2001 ile 10.07.2007 tarihleri arasındaki dönemde ise, ...Tur Otelcilik San. Tic. Ltd. Şti. nezdinde sürekli çalıştığı kabul edilmiştir. Mahkemenin iki tanık beyanına dayalı olarak bu kararı verdiği, tanıklardan birinin davacının kardeşi, diğerinin de beyanen çalışan olduğu anlaşılmış olup, Mahkemenin bu kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu bulunduğu açıktır.

Davalılara ait işyeri dosyaları ile dönem bordroları ve davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgeler davalı Kurumdan; puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden getirtilmeli, işe giriş bildirgeleri ve celbedilen belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden imzanın aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan yine davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı,

dava konusu dönemde farklı işyerinden Kuruma bildirilen davacı çalışmalarının gerçekliği araştırılmalı, resen bordro tanıkları dinlenilmeli, bunun dışında sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, tespiti istenen dönemde davalı işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, özellikle davalı ...Tur.

Otelcilik San. Tic. Ltd. Şti.'nin 2001-2002 yıllarında faaliyete başlamadıkları yönündeki temyiz itirazları üzerinde durulmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozlumuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Davanın kısmen kabul - kısmen reddine, davacının 1049576.034 sicil numaralı davalı ...Turizm Otelcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde (eski unvan:.... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti) Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın dönemin asgari ücreti ile 28.11.2001-16.07.2007 tarihleri arasında fiili, devamlı ve eylemli olarak kesintisiz şekilde çalıştığının tespitine, davacının 06.05.1994-01.08.1994 ve 01.05.1995-30.06.1998 tarihleri arasındaki hizmet tespiti talebinin işveren tarafından Kuruma bildirimi yapılmış olması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının fazlaya ilişkin hizmet tespiti talebinin reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ...Turizm Otelcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Turizm Ltd. Şti. vekili; kesintisiz çalışmayı ispat edecek delil bulunmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı Kurum vekili; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacı, Şubat 1994 tarihinden, 16.07.2007 tarihine kadar davalılara ait otel işyerinde garson olarak sürekli çalıştığı halde, Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı .... Turizm Otelcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,