Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15377 K.2025/5140

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir. Kararın, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının davalı işveren nezdinde 18.12.2015 ile 01.09.2017 tarihleri arasında çalışmasına rağmen hizmetlerinin 30.07.2016 ile 01.09.2017 tarihleri arasında bildirildiğini, 18.12.2015-30.07.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının bildirilmediğini ileri sürerek, sigortasız çalıştırıldığı döneme ait hizmet tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı vekili, davacı işçinin 18.12.2015 tarihinde işe başlatıldığını, henüz iki ay dahi geçmeden 15.02.2016 tarihinde 3 aylık deneme süresi içinde işten çıkarıldığını, işten çıkarıldıktan yaklaşık 5 ay sonra 30.07.2016 tarihinde yeniden işe alındığını, 01.09.2017 tarihine kadarki döneme ilişkin sigortasının yatırıldığını, davacının işyerinde mühendis olarak çalıştırılmadığını, paketleme işçisi vasfında çalıştırıldığını beyanla, haksız ve dayanaksız davanın reddini talep etmiştir. 2-Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne, davacının 18.12.2015 ile 01.09.2017 tarihleri arasında 4270066334 vergi numaralı 10002282 iş yeri sıra numaralı davalı ... uhdesinde asgari ücret karşılığında hizmet akdi ile kesintisiz çalıştığının tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil vekilleri tarafından itaraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtayın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Eldeki davada, davacı adına 30.07.2016 tarihinde işe giriş bildirgesi verilmiş olup öncesindeki hizmetlerin tespiti talpe edilmekle 18.12.2015 tarihli iş sözleşmesinin taraflarca 15.02.2016 da feshedildiği bu kapsamda bu döneme ilişkin araştırmanın yetersiz olduğu anlaşılmakla, imzanın davacıya ait olup olmadığı araştırılmalı, geçersizliğinin iddia edilmessi halinde gerekli tahkikat yapılmalı davacıya ait olduğunun anlaşılması halinde ise yazılı delile karşı tanık beyanına itibar edilemeyeceği gözetilmek suretiyle, davacının hizmetleri tereddütsüz ortaya konularak karar verilmelidir.

Kabule göre de talebi aşacak şekilde bildirilen dönemler yönünden de karar verilemeyeceği hususun gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR