Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15459 K.2026/1516

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ...

Büyükşehir Belediyesi ...Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan altyapı tranşelerinin tamiratlarında kullanılmak üzere plentaltı asfalt betonu temini işinin yapımını üstlendiğini, söz konusu işyerinin 30.04.2013 tarihinde işi tamamladığını, Kurum tarafından asgari işçilik oranı olarak %4,18 olarak tespit edildiğini, bu oranın davacı şirkete bildirilmediğini, bahse konu iş ile ilgili olarak işin bir kısmını davacı şirketin kendi işçileri ile yaptığını, bir kısmını ise sabit işyeri numarasında yer alan daimi işyerinde çalıştırmış olduğu işçilere yaptırdığını ve dahili fatura düzenlediğini,

bir kısmını ise taşeronlar aracılığıyla başka firmalara yaptırdığını ve yapılan işlere ilişkin faturalar düzenlendiğini, yine ihtiyacı olan bir kısım malzemeleri de dışarıdan satın aldığını, ihale konusu bu işten dolayı KDV ve fiyat farkı hariç toplam 6.876,303,76 TL hak ediş ödemesi aldığını, hak ediş raporu ekinde yer alan liste dikkate alındığında, bu miktarda bir işçilik oranının ortaya çıkmasının mümkün olmayacağını, yapılan iş kapsamında yaptırılan işlerle ilgili olarak çok sayıda fatura bulunduğunu, bu faturalar ve davacı tarafından ödenen salt işçilik faturaları dikkate alındığında ortada bir borç bulunmadığını ileri sürerek,

asgari işçilik oranının tespiti ile muarazanın giderilmesine ve işyeri dosyası için tespit davası sonuçlanmadan müfettiş incelemesi ve prim tahakkuku yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yasal mevzuata uygun ve yerinde olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum kayıtları, istinaf kaldırma kararı sonrası ikmal olunan eksiklikler, celp ve ibraz olunan bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ...... sicil no.lu işyeri için ödenmesi gereken asgari işçilik oranının tespiti ve muarazanın giderilmesi hususlarına ilişkin olduğu, davacının dava dışı ...

Büyükşehir Belediyesinden alt yapı tranşelerinin tamiratlarında kullanılmak üzere plentaltı asfalt betonu temin işini ihale ile aldığı, işin 30.04.2013 tarihinde bitirildiği, ...

Asgari İşçilik Tespit Komisyonunun 12.08.2013 tarih ve 2593 sayılı kararı ile asgari işçilik oranının %4,21 olarak tespit edildiği, davacının itirazı üzerine, alınan 08.11.2013 tarih ve 3168 sayılı karar ile asgari işçilik oranı %4,18 olarak belirlendiği ve işverene bildirildiği, davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 85. maddesinde “Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı Kurumca araştırılır.

Bu araştırma sonucunda yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğu anlaşılırsa, eksik bildirilen işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı, 89'uncu madde gereği hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödendiği veya ödeneceğinin işveren tarafından yazılı olarak taahhüt edilmesi halinde borç kesinleşir.

Kuruma verilecek taahhütnamede üstlenilen ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde, işveren hakkında 88. ve 89. maddeler uyarınca işlem yapılır.

Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödenmemesi, taahhütname verilmemesi veya Kurumca işyerinin denetlenmesine gerek görülmesi durumunda Kurumca inceleme yapılacağı..." belirtildikten sonra 3. fıkrasında, 2. fıkrada belirtilen yöntemlerle Kuruma bildirilmediği belirlenen asgarî işçilik tutarı üzerinden Kurumca re’sen tahakkuk ettirilen sigorta primlerinin işverene tebliğ edileceği, işverenin, tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde Kuruma itiraz edebileceği, itirazın takibi durduracağı, Kurumca itirazın reddi durumunda işverenin,

kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde yetkili iş mahkemesine başvurabileceği açıklanmış, diğer taraftan anılan Kanuna dayanılarak hazırlanıp 12.05.2010 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmakla yürürlüğe giren Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 110 – 113 (dahil) maddelerinde de benzer düzenlemelere yer verildiği, 5502 sayılı Kanun'un 17. maddesinin d bendine göre Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı işin yürütümü açısından gerekli olan asgarî işçilik tutarını tespit etmekle görevli olup bu görevini müfettişleri eliyle yerine getirdiği,

somut olaya dönüldüğünde, asgari işçiliği teknik usullerle saptamasını bilen hukukçu, serbest muhasebeci/mali müşavir ve asgari işçilik incelemesine konu sektör konusunda bilgi sahibi bilirkişiden oluşan heyet tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda, dosya içerisinde bulunan malzemeli işçilik faturası tutarının toplam bedele göre %76'ya tekabül ettiği, kalan işçilikli işlerin toplam bedele göre %24'e tekabül ettiği, salt işçiliğin 5.697.31 TL olduğu, prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunulmadığı açıklanmakla, denetime açık bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının kabulü ile davacı ...San. ve Tic.

Ltd. Şti.'nin ... ... sicil no.lu dosya kapsamında asgari işçilik uygulamasına yönelik davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, Kurum işlemlerinin yasal mevzuata uygun ve yerinde olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunduğunu, çelişkilerin giderilmesi yönünden yeniden rapor alınması gerektiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asgari işçilik oranının tespiti ile muarazanın giderilmesine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR