Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1594 K.2024/2832

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali, kesilen aylığın yeniden bağlanarak, ödenmeyen aylıkların faizi ile tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının eşinden boşandıktan sonra bir arada yaşamadığını, davalı Kuruma kesilen aylığın tekrar bağlanması için başvurduğunu, Mahkeme kararının gönderilmesi halinde aylığın tekrar bağlanabileceğini bildirdiklerini belirterek, yetim aylığının tekrar bağlanmasını ve kesilme tarihi itibariyle yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2021 tarihli 2016/323 E.-2021/51 K. sayılı kararıyla; “davanın kabulüne, davacının 01.11.2008 tarihinden itibaren kesilen yetim aylıklarının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, yetim aylıklarının yeniden bağlanmasına, davacının 01.11.2008 tarihinden itibaren kesilen yetim aylıklarının ödenmesine ve birikmiş aylıklarının her ay ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.04.2022 tarihli 2021/1685 E.-2022/777 K. sayılı kararıyla; tarafların dava konusu 2008-2009 tarihlerinde boşandıkları halde birlikte yaşadıkları sonucuna varıldığı, Mahkemece bir kısım değişen ve çelişkili tanık beyanlarına dayanılarak kabul kararı verilmesinin isabetli görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, 28.09.2009 tarihli denetmen raporuna dayalı olarak 01.11.2008-31.12.2009 tarihleri arasında yersiz ödenen aylıklarla ilgili borç çıkarılmasına ilişkin kurum işleminin doğru olduğu, özellikle tutanak tanığı Bahri Elmacı'nın tutanaktaki imzalı beyanının aksini ispat edecek delil sunulamaması, davacının Kuruma verdiği 04.05.2010 tarihli dilekçede yazışma adresi olarak eski eşi ...’nın nüfusa dayalı adres kayıt sistemindeki adresini göstermesi,

adres bilgileri raporlarında ve seçim kayıtlarında davacının boşandığı eşinin 29.03.2009 tarihli seçimde oy kullandığı adres ile davacının 12.09.2010 tarihli seçimlerde oy kullandığı adresin aynı olması nedeniyle bu dönemde davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığının sabit olduğunun anlaşıldığı; ancak, davacının dava dilekçesinde, kesilen aylığın değişen koşullar nedeniyle yeniden bağlanması ile ilgili olarak Kuruma yaptığı başvuruların reddedildiğini belirterek, aylığın yeniden bağlanmasına dair isteminin de bulunduğu,

boşanma tarihinden sonra ... isimli başka bir şahıstan 18.10.2012 ve 25.11.2015 tarihlerinde iki çocuğu olduğunun ve boşandığı eşinin hizmet cetvelinden 2011 yılından sonra İstanbul’da çalıştığının görülmesi karşısında, davacının 2010 yılından sonra boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun devam edip etmediğinin yöntemine uygun olarak araştırılması, elde edilecek sonuca göre aylığın yeniden bağlanması talebi hakkında bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda davacının önceki eşi ...'nın İstanbul ilindeki adresinden zabıta araştırması yapıldığı, ...'nın talimat yoluyla beyanı alındığı, Kurum il müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının 2010 yılından sonra aylığın bağlanması konusunda tüm müracaat başvurularının istenildiği, toplanan deliller karşısında, davacının 2008-2009 tarihleri arasında boşandığı eşi ile birlikte yaşadığına dair Kurum işleminin yerinde olduğu ancak 2010 yılından sonra birlikte yaşamadıkları, 2012 ve 2015 yıllarında ... isimli başka bir şahıstan iki tane çocuğunun bulunduğu,

eski eşinin hizmet cetvelinden 2011 yılından sonraki çalışmalarının İstanbul ilinde göründüğü anlaşılmakla.

2010 yılından sonra Kuruma müracaat tarihi olan 19.12.2013 tarihini takip eden ay başından itibaren kesilen yetim aylığının yeniden bağlanmasına karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 01.11.2008-31.12.2009 tarihleri arasında aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işlemi yerinde olmakla davacının bu döneme ilişkin talebinin reddine, davacının aylıkların yeniden bağlanmasına ilişkin 19.12.2013 tarihli talebinin kabulü ile talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.01.2014 tarihinden itibaren kesilen aylığın yeniden bağlanmasına, ödenmemiş aylıkların her ay ödeme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili, boşandıktan sonra eski eşiyle birlikte yaşamadığını, başka birinden 2 çocuğu olduğunu, eski eşin başka şehirde yaşadığını, aylığın birlikte yaşamadıklarının tespit edildiği 2010 yılından değil de 01.01.2014 tarihinden bağlanmasının hatalı olduğunu belirterek temyiz etmiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili, çelişkili tanık beyanlarına itibar edilemeyeceği, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi gereği aksi kanıtlanıncaya kadar Kurum kayıtlarının kesin delil niteliğinde olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı gerekçesiyle ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali, aylığın tekrar bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56/2 maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı alınmayan temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,