Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1611 K.2024/3761

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun reddi yönünde karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili, müvekkilinin geçimini herhangi bir işverene bağlı olmaksızın, kendisine ve eşine ait arazileri ve kiralamak suretiyle kullandığı tarım arazilerini kendi adına ve hesabına ekip biçmek yoluyla elde ettiği tütünleri yine kendi adına ve hesabına satmak şeklinde yürüttüğü tarım işleriyle sağladığını, buna göre, müvekkilinin, 5510 sayılı Kanun ve 2926 sayılı mülga Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, adı geçen yasa kapsamında sigortalı sayılacaklar arasında olduğunu,

27.07.2022 tarihinde müvekkilinin Tarım Bağ-Kur'u kapsamına alınması için Denizli SGK İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, müdürlüğün 08.12.2022 tarihli cevabi yazısında, "...sigortalımız olarak 01.07.1994 tarihinde kayıt ve tescilinizin yapıldığı..." şeklinde cevap verilerek davacının sigortalılığı 31.12.1994 tarihine kadar yapılmış olup talebinin kısmen ret edildiğini, ilgili yasalar gereğince tarım Bağ-Kur sigortalısı olacakların.

"Tarımsal faaliyet: Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde; ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla yahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından;

muhafazasını, taşınmasını veya pazarlanmasını..." denilerek açıkça sayıldığını, yönetmelikler ve genelgelerin yasadaki bu hükmü genişleterek yasada olmayan hükümler getirmek suretiyle yasanın uygulama alananını daraltamayacağını, sigortalının lehine olan hükümlerin yönetmelik ve genelgelerle daraltılmasının toplumun çıkarlarını ve adalet duygusunu zedelediğini, yasa yorumlanırken kanun koyucunun amacı dikkate alınarak sigortalı lehine yorum yapılması gerektiğini, sosyal güvenliğin anayasal bir hak olup kamu düzenine ilişkin olduğunu, müvekkilinin yürüttüğü tarımsal faaliyete ilişkin olarak.

06.1994, 29.06.1994, 29.03.1995, 21.03.1996 ve 25.04.2000 tarihlerinde yetiştirdiği tütünü Tekel, 10.05.2001 tarihinde yetiştirdiği tütünü Boromik ve 2022 tarihinde yetiştirdiği tütünü Socotab firmalarına teslim ettiğini, müvekkilinin tarımsal faaliyet yürüttüğüne ilişkin olarak ilgili Kurum'a tapu kayıtlarını da sunduğunu, müvekkilinin 1994 tarihinden bu yana çiftçilik yaparak tütün yetiştirdiğini, çiftçilik faaliyetlerini sürekli yapmasına rağmen 01.01.1995-31.12.2002 tarihleri arası zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı kapsamına alınmadığını, 2926 sayılı mülga Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca,

adı geçen kuruluşlarla müvekkili arasındaki söz konusu ilişkinin kurum kayıtlarının tetkikinden tespit edilebileceğini beyanla; müvekkilinin zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalılığının 01.01.1995-31.12.2002 tarihleri arası olarak tespitine ve kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve yasaya aykırı olup reddedilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.1995-31.12.1997 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve bu doğrultuda Kurum kayıtlarının düzeltilmesine, fazlaya ilişkin süreler yönünden davacının taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 27.07.2022 tarihli talebine istinaden ilk tescilinin 01.07.1994 tarihinde gerçekleştiğini, sonraki dönemlere ilişkin Ziraat Odası kaydı bulunmadığından davacıya hizmet verilemediğini, Kurum kayıtlarının esas alındığını, kuruma yüklenecek kusur bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;

"..İlk Derece Mahkemesince 01.01.1995-31.12.1997 tarihleri arası dönemlerinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı Kurum vekilince istinaf edilmiştir. İstek geriye dönük tescil talebi olmakla; tescil başvurusu, prim ödemesi ve tevkifat olgularından birinin gerçekleşmesi gerekir. Eldeki davada davacı ile ilgili 1994 ila 1996 tarihleri arasında bu tarihler dahil ürün teslimi ve tevkifat olguları dosya kapsamı ile sabittir.

1997 yılında ise ürün teslimi olgusu gerçekleşmiştir. Bir kez tevkifat yapıldıktan sonra bu takip yıllarda salt ürün teslimi sigortalı sayılmak için yeterlidir. Somut davada da bu olgulardan hareketle sonuca gidilmesi yerinde olmuştur.

Bu itibarla ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla.... " gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Davaya konu uyuşmazlık, Tarım Bağ-kur sigortalılığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,