Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1698 K.2024/8965

Taraflar arasındaki menfii tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı spor kulübünün bugüne kadarki bütün faaliyetlerini 506 sayılı ve 5510 sayılı mevzuat hükümlerine uygun olarak yürüttüğünü ve mevzuatın öngördüğü tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacı spor kulübünün 5510 sayılı, 6111 sayılı ve 7103 sayılı Yasalarla getirilen tüm teşviklerden yararlandığı ve sırf 2019/ Kasım ayında 5510 sayılı Yasa'ya göre 64.633,59 TL, 6111 sayılı Kanun'a göre 25.467,35 TL ve 7103 sayılı Kanun'a göre ise 10.150,45 TL prim teşvikine hak kazandığını,

davacının yasadan kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine karşın davalı Kurumun 13.04.2023 tarih ve E-70401998 sayılı yazası ile Türkiye Futbol Federasyonunun 03.04.2023 tarih ve 2023/20-2384 sayılı yazısına istinaden ...'ün 15.06.2010-01.03.2011 tarihleri arasında profesyonel futbolcu olarak kulüplerinde çalıştığının tespit edildiği, ilgili prim belgelerinin düzenlenerek Müdürlüğe verilmesini aksi halde prim belgelerinin re'sen düzenleneceğinin bildirildiği, davalı Kurumun 13.04.2023 tarih ve E-70401998 sayılı yazısının spor kulübüne 17.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği,

ilgili yazı ile talep olunan işleme karşı 18.04.2023 tarihli dilekçe ile cevap verildiği, düzenlenmesi talep olunan döneme ilişkin prim borçlarının zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına uğramış prim borçları ile ilgili kulüpçe prim belgelerinin düzenlenmeyeceği belirtilerek ilgili işlemin iptalinin talep edildiği, Kurum kayıtlarına intikal eden itiraz dilekçelerinin Prim İtiraz Komisyonunca incelendiği 29.04.2023 tarih ve E-71576446 sayılı karar ile itirazlarının reddine ve yapılan işlemin tasdikine karar verildiği, ilgili kararın 02.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, spor kulübü aleyhine davalı Kurumca ...

Konya İl Müdürlüğü Prim İtiraz Komisyonunca verilen kararın iptaline, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını kabul etmediklerini, müvekkil Kurum tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu tahakkuk ettirilen primlerin 15.06.2010-01.03.2011 tarihlerine ilişkin olduğu, Kurumun alacak hakkı, Borçlar Kanunu'nun 125 inci maddesinde öngörülen on yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, prim borçlarının takip eden ay başından itibaren tahakkuk edeceği ve davacıdan talep tarihi (13.04.2023) gözetildiğinde Kurum alacağının zamanaşımına uğradığı belirgin olup,

zamanaşımını kesen ya da durmasına sebebiyet veren bir hal bulunmayışı da gözetilerek davanın kabulü ile davacının davalı Kuruma 15.06.2010-01.03.2011 tarihleri arası dönem prim borcu ve ferilerinden borçlu bulunmadığının tespiti ile aksine tesis edilen SGK Konya İl Müdürlüğü Prim İtiraz Komisyonun 29.04.2023 Tarih ve E-81832282-202.01.01-71576446 sayılı kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun 2012/47 sayılı genelgesi ve 5510 sayılı Kanun'un 93/2 nci maddesine göre alacağın zamanışımına uğramadığını ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, kamu düzenine aykırı bir hususun tespit edilmemiş olmasına, zamanaşımının süresinin ve başlangıç tarihinin alacağın doğduğu, tahakkuk ettirildiği (muaccel olduğu) tarihte yürürlükte bulunan kurallara göre belirlenmesine göre Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilmiş ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; Kurum işleminin iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

506 sayılı Kanun'un anılan maddesi 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış, konuya ilişkin düzenlemenin yapıldığı 5510 sayılı Kanun'un 93/1 fıkrasında, Kurumun prim ve diğer alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, sürenin başlangıcının ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başı olduğu belirtilmiştir.

Maddede özel durumlardan doğan prim ve diğer alacaklar yönünden zamanaşımının başlangıç tarihi ayrıca düzenlenmiş, Kurumun prim ve diğer alacaklarının.

Mahkeme kararı sonucunda doğması halinde ise, Mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğması halinde, rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğması halinde, bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğması halinde, bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren,

zamanaşımı süresinin başlatılması gerekeceği belirtilmiştir.

3.Değerlendirme

SGK Konya İl Müdürlüğünce Türkiye Futbol Federasyonunun 03.04.2023 tarih ve 2023/20-2384 sayılı yazısına istinaden ...'ün 15.06.2010-01.03.2011 tarihleri arasında profesyonel futbolcu olarak kulüplerinde çalıştığının tespit edildiği, ilgili prim belgelerinin düzenlenerek Müdürlüğe verilmesini aksi halde prim belgelerinin re'sen düzenleneceğinin bildirildiği, Kurumun 13.04.2023 tarih ve E-70401998 sayılı yazısının spor kulübüne 17.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, ilgili yazı ile talep olunan işleme karşı 18.04.2023 tarihli dilekçe ile cevap verildiği,

düzenlenmesi talep olunan döneme ilişkin prim borçlarının zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına uğramış prim borçları ile ilgili müvekkil kulüpçe prim belgelerinin düzenlenmeyeceği belirtilerek ilgili işlemin iptalinin talep edildiği, Kurum kayıtlarına intikal eden itiraz dilekçelerinin Prim İtiraz Komisyonunca incelendiği 29.04.2023 tarih ve E-71576446 sayılı karar ile itirazlarının reddine ve yapılan işlemin tasdikine karar verildiği, ilgili kararın 02.05.2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, bu karar üzerine iş bu davanın 12.05.2023 tarihinde açıldığı anlaşılan eldeki davada;

dava konusu borç döneminin 15.06.2010-01.03.2011 tarihleri olup yukarıda açıklanan 5510 sayılı Kanun'un 93/1 fıkrası gereği, Kurumun prim ve diğer alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresinin Kurumun prim ve diğer alacaklarının, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğması halinde, rapor tarihinden itibaren başlayacağının belirtilmiş olması ve Kurumun prim borcu tahakkuk tarihinin de 13.04.2023 olduğu gözetilerek, eldeki davada zamanaşımı süresinin dolmamış olmasının anlaşılması karşısında.

Mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken. Kurumun alacak hakkı, Borçlar Kanunu'nun 125 inci maddesinde öngörülen on yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, prim borçlarının takip eden aybaşından itibaren tahakkuk edeceği ve davacıdan talep tarihi (13.04.2023) gözetildiğinde Kurum alacağının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne dair yazılı şekilde verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,