Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1805 K.2024/2457

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili ile davalı ..., davalılar...Toprak End. A.Ş. ve ... Demir San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 26.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri, davanın belirsiz alacak davası değil, eda davası olarak açılması gerektiği, iş kazası olayında kusurlarının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.12.2015 tarihli ve 2013/550 E. 2015/809 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 197.323,37 TL gelirlerin onay masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılar ... Demir San. Tic. A.Ş. ve...Toprak End. Tic. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 17.10.2018 tarihli ve 2018/5110 E. 2018/8187 K. sayılı ilamında; Mahkemece dosyada alınan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş ise de kesinleşen tazminat ceza davası dosyalarında kusur oranlarının farklı tespit edildiği görüldüğünden raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden ihlal edilen mevzuat hükümlerini, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçları irdeleyen, bu bağlamda işverenlerin, sigortalının ve 3. kişilerin kusur aidiyet ve oranlarını gerekçeleriyle belirleyen, denetime elverişli kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 08.07.2020 tarihli ve 2018/374 E. 2020/185 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 197.323,37 TL gelirlerin onay masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davalılar...Toprak End. Tic. A.Ş. ve ... Demir San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 22.03.2021 tarihli, 2020/9302 E. 2021/3679 K. sayılı ilamında; davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi, dosyada bozma ilamından önce ve sonra alınan raporlar ile ceza dosyasında alınan raporların birlikte irdelenip, çelişkileri gideren, ...,....ve ...'nın şahsi kusurları olup olmadığını inceleyen, olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden denetime elverişli kusur raporu alınması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararı Davalılardan ...'ın TBK 61 vd hükümleri uyarınca davalı ... Şirketi ile müşterek müteselsilen sorumlu olduğu tutarın, 84.256,06 TL ile sınırlı olmak kaydıyla, davacı Kurumun kaza nedeniyle tazminat sorumlusu kusurlulara rücu ettiği miktarın 156.475,53 TL olduğunun kabulü gerektiği kanatiyle davanın kısmen kabulüne,156.475,53 TL alacağın gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı Kurum vekili, davalı ..., davalılar...Toprak End.A.Ş. ve ... Demir San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum, bozmadan sonra alınan raporların yerinde olmadığı, davalı ... bilirkişi raporundaki tespitlerin yetersiz incelemeye dayandığı, davalılar...Toprak End. A.Ş. ve ... Demir San. Tic. A.Ş. vekilleri raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, kaza olayında kusurlarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 26.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi uyarınca; "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise Mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar hükümdür.

Kanun'un 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması, zorunludur.

Somut dosyada, kararın gerekçe kısmında davalılar ... ile ... Demir San. Tic. A.Ş.'nin müşterek ve müteselsilen 84.256.06 TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları belirtildiği halde hüküm kısmında; 156.475.53 TL alacağın gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmesi, bu şekilde gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulması yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,