Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1821 K.2024/1920

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'nun ilk prim tevkifatının yapıldığı 23.02.1998 tarihinden itibaren tarımsal faaliyetine ilişkin olarak primleri Sebze ve Meyve Komisyoncusu ... Tur.Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesildiğini, 04.07.1994 tarihinden itibaren Kaş Ziraat Odası üyeliğine devam edildiğini, Kınık Tarım Kredi Koop.

Ortaklığının 22.08.2001 tarihinden devam ettiğini, davalı Kurumun müvekkilinden kesilen tevkifat tutarının Kurum hesabına intikal etmemiş olması gerekçesi ile müvekkilin sigortalılık tesciline dair talebini ve buna bağlı olarak da yaşlılık aylığı talebini reddettiğini belirterek,

davacının tarım Bağ-Kur sigortalılığı tescil tarihinin ilk Bağ-Kur prim tevkifatının yapıldığı 23.02.1998 tarihini takiben 01.03.1998 olduğunun tespiti ile bu tarihten 29.04.2011 tarihine kadar zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespit ve tesciline, 01.07.2011 tarihinde yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile davacının belirtilen dönemde adına yapıldığı iddia edilen tevkifatlarla ilgili herhangi bir ödemenin yapılmadığını, Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının tevkifatlarının Kurum hesaplarına intikal etmediğinin tespit edildiğini, bu nedenle de talebinin reddedildiğini belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.03.2019 tarihli ve 2012/653 Esas, 2019/247 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının 01.03.1998 ila 29.04.2011 tarihlerinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının 01.07.2011 tarihinde yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2019 tarihli ve 2019/1938 Esas 2019/1839 karar sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 04.10.2021 tarihli 2021/4144 Esas, 2021/11514 Karar sayılı kararında; 23.02.1998 tarihli müstahsil makbuzuna konu tevkifatın varlığı ve sıhhati konusunda bir niza bulunmadığından tescile esas alınmasının mümkün olduğunun gözetilmesi gerektiği, Dairenin 15.02.2021 günlü geri çevirme kararına yönelik olarak, Kurumun 25.03.2021 günlü cevabi yazı içeriği dikkate alınarak ve Kurumla tekrar yazışma yapılmak suretiyle, davacı yanın bahse konu prim ödemeleri yapılandırma talepleri gözetilerek, Kurumca nizasız olarak kabul edilen ve ihyaya konu edilen sigortalılık süreleri sorularak belirlenen sigortalılık süreleri nazarında tahsis talebinin irdelenmesi gerektiği hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, muris davacı ...'nun 01.03.1998 ila 29.04.2011 tarihlerinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, muris davacı ...'nun 01.07.2011 tarihinde yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının Tarım Bağ-Kur Sigortalılığı tescil tarihinin ilk Bağ-Kur prim tevkifatının yapıldığı 23.02.1998 tarihini takiben 01.03.1998 olduğunun tespiti ile bu tarihten 29.04.2011 tarihine kadar zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespit ve tescili, 01.07.2011 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2.,3.,6.,9. ve 10 uncu maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,