Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1940 K.2024/2859

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalılardan ... (...) ile .... İnşaat Anonim Şirketi (ALARKO) ortaklığının asıl işveren, diğer davalı ... (...) alt işveren olarak yaptıkları Ukrayna - Boryspıl havaalanı inşaatında kalıp ustası olarak çalıştığı sırada 15.07.2010 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını, meydana gelen iş kazası nedeniyle 12.10.2010 tarihinde ...

Ulucanlar Sosyal Güvenlik Merkezine başvuru yaptıklarını, kaza nedeniyle gerekli soruşturmanın yapılarak, davacıya geçici ve sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasının talep edildiğini, ancak aradan sekiz yıl geçmesine karşın, davalı ...

Başkanlığının (SGK) başvuru hakkında bir karar vermediğini beyan ederek davacının 15.07.2010 tarihinde Ukrayna' da davalı işveren şirketlere hizmet akdiyle bağlı olarak çalışırken geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dinlenilen tüm tanık beyanları ve dosya kapsamındaki belgeler dikkate alındığından, davacının, davalı şirketler bünyesinde kurulu Ukrayna'da ki iş yerinde 15.07.2010 tarihinde kaza geçirdiği, bu kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü Maddesi kapsamında iş kazası niteliğinde olduğu kanısına varılarak" davanın kabulüne, davacının Ukrayna'da 15.07.2010 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ve.... San. Tesisleri ve Tic. AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ortaklıkları bünyesinde herhangi bir çalışması bulunmadığını beyanla yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... İnşaat ve Tic. AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ortaklıkları bünyesinde istihdam edildiğine dair hiç bir bilgi belge olmadığını beyanla yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " davacının ihtilaflı dönemde bildirilen hizmetinin bulunmadığı, Ukrayna Kiev'de hava limanı inşaatı yapımı konusunda ortak girişim kuran davalı şirketler adına .... sicil numarası ile "Kiev havaalanı inşaatı" işinden tescil edilmiş ve 20.11.2009-30.09.2014 tarihleri arasında yasa kapsamında olan bir işyerinin bulunduğu, bu işyerinin 2010/7 nci ayına ilişkin dönem bordrosunun incelenmesinden belge türünün "21" olarak gösterildiği,

dolayısıyla söz konusu işyerinin "Türk işverenler tarafından sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelere götürülerek çalıştırılan Türk işçileri"nin bildirilmesi için tescil edildiğinin anlaşıldığı, aynı hususun Kurumun 08/08/2018 tarihli 77 sayılı inceleme raporunda da belirtildiği,

her ne kadar davacının söz konusu işyerinden hizmeti bildirilmemişse de davalıların yurt dışındaki inşaat işi için Türkiye'de kurulu bir işyerlerinin olduğu ve sigortalı bildirimlerin yapıldığı açık olup Kurumun, davacının iş kazası geçirdiğine ilişkin müracaatını sigortalılığının bulunmadığı sebebi ile yapılacak bir işlem bulunmadığı belirtilerek kabul etmediği, ancak davacının yurda giriş çıkış kayıtları, davalı ortaklığın unvanlarının yazılı olduğu kimlik kartı ve birbirini teyit eden tanık beyanlarından 15.07.2010 tarihinde davalılara ait inşaatta çalıştığı sırada yüksekten düşerek iş kazası geçirdiği kanaatine varıldığından,

Mahkemenin davanın kabulüne dair kararının maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davalı Kurum ve davalılar .... İnşaat San. ve Tic. AŞ ve.... San. Tesisleri ve Tic. A.Ş. ile davalı ... İnşaat ve Tic. AŞ vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı taraf vekilleri, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yaralanması ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, yurt dışı giriş çıkış kayıtları, dinlenilen tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,