Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2066 K.2024/3301

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve alacak davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı-birleşen davada davacı Kurum vekili ve birleşen dosya davalısı ... mirasçıları vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, ... mirasçıları vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın ortadan kaldırılmasına, asıl davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar birleşen davada davalılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'den yersiz ödeme olarak talep edilen 66.608,83 TL asıl alacak ve ferileri bakımından Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine, davacıların murisinin emekli işlem tarihinde emekli olmaya hak kazandığının tespiti ile maaş iptali yönündeki işlemin iptaline ve maaş ödemesinin devamının gerektirdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle.

Teftiş Kurulu Başkanlığının yaptığı soruşturma neticesinde düzenlenen rapor sonucunda, davalı ...'in sigortalının emekliliğinin iptal edildiğini, zira sigortalının prim hesabına hayali bir biçimde kayıt gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, sigortalının da usulsüz ve hayali aktarma işlemlerine konu ödemeyi yaptığına dair makbuz ya da ödeme belgesini sunamadığını, davalı sigortalının şahsi sicil dosyasında da ödeme gerçekleştirildiğini gösteren herhangi bir belge bulunmadığını,

bu nedenle aktarma işlemlerinin gerçeğe ve mevzuata aykırı olarak bilgisayar ortamında bulunan kayıtların yer değiştirilmesi suretiyle gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, sigortalıya yersiz ödenen 43.715,00 TL ana para ile 22.893,83 TL faiz gideri olmak üzere toplam 66.608,83 TL'nin faiziyle ... ve ...'tan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun talebinin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin prim borçlusu ya da yükümlüsü olmadığından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dosya yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, 2011/495 Esas sayılı birleşen davanın ... mirasçısı olan davalılar yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen dosya davalısı ... mirasçıları vekili ve davalı birleşen dosya davacısı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri 1.Birleşen dosya davalısı ... mirasçıları vekili istinaf dilekçesinde; muris ... yönünden husumetten davanın reddine karar verildiğini, yargılama aşamasında vefat eden davalı ...'a ait veraset ilamının mirasçıların tamamına ait vekaletnamenin 26.12.2022 tarihinde dosyaya sunulduğunu, vekil kaydı yapılmadığı için vekalet ücreti karar verilmemesinin hatalı olduğunu beyanla lehe vekalet ücreti verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı birleşen dosya davacısı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, 6100 sayılı HMK'nın 323 üncü maddesi kapsamında vekalet ücretinin yargılama giderleri arasında sayıldığını, aynı Kanun'un 330 uncu maddesine göre müvekkili lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, davanın açıldığı tarih itibariyle asıl dosya yönünden davacının haksız olduğunu.

Kurum davacı olduğu birleşen dosya yönünden ise Kurum alacağının 7440 sayılı Kanun kapsamında borcun yapılandırıldığını ve ödendiğini, birleşen dosyanın bu sayede konusuz kaldığını, HMK'nın 331 inci maddesi kapsamında davacı aleyhine vekalet ücreti yüklenilmemesinin hatalı olduğunu beyanla asıl dava yönünden feragat, birleşen dosya yönünden ise konusuz kalma sebebiyle Kurum lehine vekalet ücreti verilmesi amacıyla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle

"Asıl dosya yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,

2011/495 Esas sayılı birleşen davanın ... mirasçısı olan davalılar yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dosya yönünden; hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin birleşen dosya davacısı SGK Başkanlığı'ndan alınarak, husumet yönüyle lehine ret kararı verilen ve vekille temsil edilen birleşen dosya davalılarından ... mirasçılarına verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı birleşen dosya davacısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı birleşen dosya davacısı Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; feragat Nedeniyle reddedilen asıl dava ve konusuz Kalan birleşen dava yönünden dava da haklı olan taraf olarak Kurum lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesinin yasa ve mevzuata aykırı olup bu konuda Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden hüküm kurulması gerektiğini, ayrıca feragat eden taraf lehine istinaf başvurusu ile vekalet ücretine hüküm verilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada Kurum işleminin iptali, borçlu olmadığının tespiti, yeniden aylık bağlanması, ödenmeyen aylıkların iadesi; birleşen davada ise yersiz aylık ve sağlık ödemesinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı/birleşen dosya davacısı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince; vekalet ücretinin birleşen dosya davacısı SGK Başkanlığı'ndan alınarak, husumet yönüyle lehine ret kararı verilen ve vekille temsil edilen birleşen dosya davalılarından ... mirasçılarına verilmesine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararı düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1.Davalı birleşen dosya davacısı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı birleşen dosya davacısı Kurum vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının II-B, 3 numaralı bendinde yer alan "Hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin birleşen dosya davacısı SGK Başkanlığı'ndan alınarak, husumet yönüyle lehine ret kararı verilen ve vekille temsil edilen birleşen dosya davalılarından ... mirasçılarına verilmesine" cümlesinin silinerek hükümden çıkarılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,