Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2228 K.2024/2011

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalılara ait işyerinde 05.05.1987-15.06.2013 tarihleri arasında bulaşıkçı olarak aralıksız geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili, iş akdinin 2011 yılı 6. ayında sona erdiğinden hizmet tespiti isteminin hak düşürücü süre nedeniyle reddedilmesi gerektiği, davacının daimi işçi olmayıp çalışmalarının haftada 3 günü geçmediği özet olarak belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.11.2020 tarihli ve 2017/201 Esas, 2020/172 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 05.05.1987-15.06.2013 tarihleri arasında davalıya ait 20.... sicil numaralı işyerinde toplam 9401 gün süreyle, asgari ücretle, SGK'ya bildirilmeksizin çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili, davalı ... ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.04.2022 tarihli ve 2021/463 E., 2022/1000 K. sayılı kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece, 20.10.2022 gün ve 2022/9582 esas 2022/12881 Karar sayılı ilamı ile "İnceleme konusu dosyada; davacının hizmet cetveli incelendiğinde, ihtilaf konusu tüm dönemde davacı adına herhangi bir hizmet bildiriminde bulunulmadığı, davalı işyerinin 01.06.1976 tarihinden itibaren Kanun kapsamında olup işyerinin bir çay bahçesi olduğu, İhtilaf konusu döneme ait 1992,1997, 2002, 2007, 2012 yılları ile 2013 yılına ait dönem bordrolarının getirtildiği, yapılan zabıta araştırması ile ihtilaf konusu dönemde davalı işyerinde çalıştığı tespit edilen işçilerin isimlerinin Mahkemeye bildirildiği,

aynı tutanakta davalı işyerine komşu işyerinin tespit edilemediği hususunun belirtildiği, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda bordrolu işyeri çalışanı da olan davacı ve re’sen belirlenen tanıkların dinlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının talebinin yirmi altı yıla yakın uzun bir hizmet dönemini kapsadığı, bu sürede davalı işyerinde çalışan ve beyanına başvurulmayan başkaca tanıklar olduğu, sadece re’sen belirlenen iki tanık beyanı ile sonuca gidilmesinin hatalı olduğu görülmektedir. Öte yandan, davalı işyerinde bir kısım sigortalıların çalışmalarının uzun bir süre Kuruma bildirilmiş olması karşısında davacının çalışmalarının neden bildirimsiz bırakıldığı üzerinde de durulması gerekmektedir.

Bu doğrultuda Mahkemece yapılması gereken iş, davalı işyerinin ihtilaf konusu tüm dönem bordrolarını getirterek duruşmalarda beyanlarına başvurulmayan diğer bordrolu çalışanlar tespit edilerek bu şahısların duruşmalarda tanık sıfatıyla davacının çalışmasının varlığı ve niteliği, çalışmanın tam veya kısmi süreli olup olmadığına dair ayrıntılı beyanlarına başvurulmalı, re'sen araştırma ilkesi de dikkate alınıp toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, Yüksek Mahkemenin bozma ilamında belirttiği hususlar doğrultusunda, bozma öncesinde dinlenen beş, sonrasında dinlenen on üç olmak üzere dinlenen toplam on sekiz bordro tanığının beyanları, dosya kapsamıyla uyumlu ve itibar edilen 15.05.2019 tarihli bilirkişi raporu ve toplanan tüm delillere göre,

davacının davalılar ... ve ... mirasçılarına ait iş yerinde 05.05.1987-15.06.2013 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli şekilde hizmet sözleşmesine tabi olarak asgari ücret karşılığında çalıştığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalılara ait 20994.045 sicil numaralı işyerinde 05.05.1987-15.06.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret karşılığında 9401 gün süreyle çalıştığının, bu çalışmalarının kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğerde yazılı delille ispatının gerektiğini, oysa verilen kararın çelişkili tanık anlatımlarına, hatalı ve çelişkili bilirkişi raporuna, eksik incelemeye dayalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Fer'i müdahil SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,