Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/226 K.2024/2496

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum ve davalı işveren vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketin "... Organize Sanayi Bölgesi 400.

Sok No:412 .../Kocaeli" adresinde 07.05.2018 - 23.11.2020 tarihleri arasında belirsiz süreli iş akdi ile "İdari İşler Şoförü" olarak çalıştığı, davacının iş akdini haklı nedenle feshettiği zamana kadarki çalışmasında aldığı en son net ücreti (evli, eşi çalışmayan, 4 çocuklu) Asgari Geçim İndirimi dahil -yol, yemek, fazla mesai ve sair yan ödemeler hariç- 3.225,00 TL olduğu, çalıştığı dönem zarfında yaptığı işe duyulan ihtiyaç sebebiyle kısa çalışma uygulamasına tabi tutulmamakla, tam gün ve eski çalışma düzeninde çalıştırılmaya devam edildiği,

özellikle 2020 yılı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül ayları eksik gün üzerinden sigortalı gösterilerek prim gün sayıları SGK hizmet dökümünden anlaşılacağı üzere eksik yatırıldığı, bu hususta "Alo-170" e davacının 3 defa şikâyette de bulunduğu, 2020 yılı Nisan ayı için 16 gün, Mayıs ayı için 15 gün, Haziran ayı için 18 gün, Temmuz ayı için 15 gün, Ağustos ayı için 15 gün ve Eylül ayı için de 15 gün emeklilik sigorta primleri ödendiği, ...

1. Noterliği'nden 23.11.2020 günü..... Yevmiye numarasıyla keşide ettiği ihtarname ile sigorta primlerinin eksik yatırılması sebebiyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II maddesi uyarınca iş akdini haklı nedenle feshettiğini bildirdiği, akabinde işçilik alacaklarından kaynaklı olarak ...

6. İş Mahkemesi'nin 2021/11 E sayılı dosyası ile dava ikame etmiş olmakla huzurdaki hizmet tespit davasının açıldığı gün itibari ile de bu davanın derdest olduğu iddiasıyla 2020 yılı Nisan, Mayıs, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında kısa çalışmaya tabi olmaksızın tam zamanlı çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kuruma husumet yöneltilebilmesi bakımından İş Mahkemeleri Kanununda öngörülen özel dava şartı gerçekleşmediği, dava açma şartı bulunmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

07.05.2018 - 03.12.2020 tarihleri arasında şoför olarak çalıştığı, davacının en son net ücreti AGİ dahil 3.134,88 TL olduğu, davacının tüm ücretleri davacının çalıştığı dönemde davalı şirket tarafından eksiksiz yatırılmış olup, davacının priminin eksik yatırıldığı iddialarının gerçeğe aykırı olduğu, davacının iddialarının aksine, SGK primleri çalıştığı günler üzerinden tam ve eksiksiz olarak yatırıldığı, ayrıca, davacının kısa çalışma yaptığına ilişkin iddialar gerçeğe aykırı olduğu,

davalı şirkette bir kısım işçinin çalışma günleri sistemsel bir hata nedeniyle hatalı kaydedilmişse de daha sonra işbu hata şirket tarafından yapılan inceleme neticesinde fark edilerek gerekli düzeltmeler yapıldığı, bu husus SGK kayıtlarının celbi ile sübuta ereceği, kaldı ki, bu konuya ilişkin olarak davalı şirket tarafından davacıya da bilgi verildiği, durum bu şekilde olmakla birlikte davacının davalı şirkete SGK primlerinin hatalı bildirildiğine ilişkin sözlü ya da yazılı hiçbir bildirimde bulunmadığı,

eğer davacı ... şirketi bu durumdan daha önce haberdar etse idi ilgili düzeltmeler daha öncesinde yapılabileceği, davacının, Covid-19 pandemisi nedeniyle 10.11.2020 tarihi itibariyle ücretsiz izne çıkarıldığı, davalı şirket, davacının pandemi döneminden sonra çalışmaya devamını beklerken ... 1. Noterliği'nin .... Yevmiye numaralı 23.11.2020 tarihli ihtarnamesi ile davacının iş akdini feshettiğini öğrendiği, davalı şirket tarafından davacıya, ... ......

Noterliğinin .... yevmiye numaralı 08.12.2020 tarihli ihtarnamesi davacının ileri sürdüğü iddiaların gerçeği yansıtmaması nedeniyle davacının iş akdinin 03.12.2020 tarihinde istifa sebebiyle sona erdirildiği, davacı tarafından SGK'ya yapılan şikayet haksız olup, davalı şirket tarafından davacının SGK primleri aldığı ücret üzerinden yatırıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; dosyada bulunan Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün cevabi yazısının incelenmesinde.

31.03.2021 tarih ve 9376/İNC/8 sayılı inceleme raporunun DVD içerisinde gönderildiği, DVD içeriğinde yer alan üst yazıda “inceleme teftişi yapılmış olup, yapılan inceleme sonucunda; iddialarınızda kısmi olarak haklı olduğunuz, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereği işverenlik hakkında gerekli işlemler gerçekleştirildiği, işverenlikçe ilgili döneme ait eksik ödenen gün ve primlere ilişkin SGK'ya ilgili bildirimin gerçekleştirilmesinin sağlandığı, ücret alacağı konusunda ise herhangi bir eksiklik tespit edilmediği belirlenmiştir.“ açıklamasına yer verildiği,

İş Müfettişi ... tarafından düzenlenen raporun incelenmesinde, “Kocaeli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne Bildirilecek Hususlar - 25-26.02.2021 ve 02.03.2021 tarihlerinde inceleme teftişlerinde “İşverenlikçe kısa çalışma ve nakdi ücret döneminde yapılan hatalı işlem sebebiyle 2020 Mayıs ve Temmuz aylarına ilişkin SGK ...

SGM’ye 02.03.2021/211138628 tarih sayılı üst yazı ile ek bildirge verilerek gerekli düzeltmeler yapılmış olup işverenlikçe yapılan bildirimlerin Kurumca dikkate alınarak değerlendirilmesi yerinde olacaktır.” açıklamasına yer verildiği, davacı tanığı ... ve davalı tanığı ...’nin davacının 30 gün çalıştığına ilişkin beyanı dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, nitekim İş Kur tarafından sunulan denetim raporu içeriğinde, davalı işyerinde çalışan ...,...,...,’in dava konusu ile benzer nitelikte yakınma içeren CİMER başvuruları yer aldığı, ...

SGK’nın 29.12.2022 tarihli yazısı ile “Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 28.12.2022 tarih, 00013054678 sayılı yazısına istinaden, Merkezimizde 2 5629 02 01 1064517 041 02-51 000 002 sicil numaralı dosyada işlem gören ...

Gıda ve Savunma Sanayi Ticaret Anonim Şirketi unvanlı iş yeri dosyası tetkik edildiği, yapılan tetkik sonucunda Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü İş Müfettişleri tarafından tanzim edilen 31.03.2021 tarih, 9376-İNC-8 sayılı raporuna istinaden 2020 yılı Mayıs ve Temmuz aylarına ilişkin bildirgelerle ilgili gerekli düzeltmeler yapılmıştır.” açıklamasıyla yalnızca 2020 yılı Mayıs ve Temmuz aylarına ilişkin düzeltme yapıldığının bildirildiği, Kurum tarafından 17.03.2021 tarihli yazılı ile davacının hizmet kaydının gönderildiği,

bilahare 31.03.2021 tarihli denetim raporu dikkate alınarak davacının 2020/mayıs ve temmuz dönemlerinde düzeltme yapıldığı, düzeltme yapıldıktan sonra Mahkemece Uyap sisteminden sorgu yapılarak davacının güncel SGK kayıtları dosya içerisine alınmış olup, buna göre uyuşmazlık konusu dönemler için Temmuz ve Mayıs aylarına ilişkin düzeltme dışında değişiklik yapılmadığı,

tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde somut olayda davalı işveren tarafından Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne sunulan ve içeriğinde davacının çalışma gününe dair bildirimlerde hata yapıldığına dair tespitin yer aldığı 02.03.2021 tarihli yazının, yazılı delil niteliği taşıdığı, davalı şirket tarafından İş Kur ...

Şube Müdürlüğü’ne sunulan 02.03.2021 tarihli dilekçe ile davacının eksik ödenen gün ve yersiz ödemelerin bildirilmiş olması, bu bildirimin Mahkeme dışı ikrar olarak değerlendirilmesi gerektiği, nitekim beyanına itibar edilebileceği değerlendirilen davacı tanığı ... ve davalı tanığı ...’nin beyanları ile davalı Kurum denetiminde ifadesine başvurulan işçi beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacının 2020/Nisan- Haziran- Ağustos- Eylül dönemlerinde prime esas kazanç miktarında değişiklik yapılmaksızın,

Kuruma bildirilen çalışma günlerinin her bir dönem için ayrı ayrı 30 gün olacak şekilde düzeltilmesi gerektiğinin tespitine karar vermek gerekmiş olup davalı tarafça Kuruma verilen dilekçenin dava tarihi olan 28.02.2021 tarihinden sonra 02.03.2021 tarihinde verildiği,

Kuruma bildirim sonrası 2020 yılı Mayıs ve Temmuz dönemleri için davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2020 yılı Mayıs ve Temmuz dönemleri yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacının 2020/Nisan - Haziran - Ağustos - Eylül dönemleri yönünden pek miktarında değişiklik yapılmaksızın Kuruma bildirilen çalışma günlerinin her bir dönem için ayrı ayrı 30 gün olacak şekilde düzeltilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri: Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, prime esas kazancını tespiti talebi ile açmış olduğu davanın, Kuruma başvuru şartının gerçekleşmemiş olması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne 02.03.2021 tarihinde sunulan dilekçe ile çalışma günleri hatalı olarak bildirilen işçiler hakkında düzeltme talep ettiği, sehven yanlış bildirilen günlerin düzeltilmesini istemiş olduğu, bunun mahkeme dışı ikrar olarak nitelendirilmesinin mümkün olmayıp, yalnızca maddi hatanın düzeltilmesi niteliğinde olduğu, davalı şirketin Kuruma davadan önce yaptığı bildirim ile dava konusu aylar için düzeltilme yapılmasını isteyerek yükümlülüklerini yerine getirdiği ve davanın esasının konusuz kalmış olduğu,

davalı şirket tarafından sunulan düzeltme talepli dilekçenin hangi tarihte sunulduğu araştırılması istenmiş ise de bu talebin yerine getirilmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da açıkça davacının güncel hizmet kaydının dosya arasına alınması gerektiğini belirtildiği, buna rağmen mahkemece bu hususun araştırılmadığı, davalı şirketçe 02.03.2021 tarihli dilekçe ile sonrasında geriye dönük olarak tüm hatalar düzeltildiği ve davacının SGK primlerinin eksiksiz şekilde ödenmiş olduğu, bu dilekçenin ikrar olarak kabul edilemeyeceği, somut olayda düzeltilmesi gereken bir hususu bulunmadığı,

dava açılmadan önce maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunduğu, davanın tümü hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmekte iken davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu husustaki itirazları saklı kalma kaydıyla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen vekalet ücretinin davanın tam kabulüne karar verilmiş gibi hesaplanmasının ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri ile karar gerekçesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 2020 yılı Nisan, Mayıs, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında tam çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,