Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2267 K.2024/4640

Taraflar arasındaki hizmet ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalılar ..., ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılardan ..., ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Nisan 2003-Kasım 2011 tarihleri arasında davalı işverenlere ait önceki adı ... Börek, daha sonra ... olan iş yerinde haşlamacı olarak kesintisiz çalıştığını, ancak sigorta primlerinin kısmen ödendiğini öğrenmesi üzerine iş akdini feshederek işten ayrıldığını belirterek Nisan 2003-Kasım 2011 tarihleri arasındaki eksik bildirilen veya hiç bildirilmeyen hizmetlerinin tespit edilerek ödenmemiş primlerinin davalı firmaya ödetilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilleri nezdinde 8/2004-2/2007 tarihleri arasında çalıştığını ve istifa ederek iş yerinden ayrıldığını, davacının çalıştığı süredeki hizmetlerinin eksiksiz olarak Kuruma bildirildiğini, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, söz konusu talepler için hak düşürücü sürenin geçtiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı iş yerleri tarafından Kuruma yapılan çalışmalar haricinde çalışma iddiasının usulüne uygun araştırılarak gerçek, fiili ve sürekli bir çalışma olup olmadığının usulüne uygun bur araştırma ile ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından özetle; dinlenen bordro tanık beyanlarından, ... adlı iş yerinin 2001 yılından itibaren faaliyette olmasına rağmen çalışanların sigorta kayıtlarının geç yapılmış olduğunun ... olduğu, davacının çalışmasını doğrulayan bordro tanıklarının sigortalılık kayıtlarının 03.05.2004 tarihinde başladığı, bu tarih öncesi çalışmanın ispatı için yapılan kolluk araştırmasında davacıyı tanıyan bilen komşu iş yeri ve iş yeri tanıklarının bulunmadığı, davalıların yakın akrabası olan ...'un çelişkili beyanı dışında diğer tüm bordro tanıklarının davacı ile birlikte çalıştıkları dönemde çalışmasının kesintisiz olduğunu beyan ettikleri gerekçesiyle davacının davalılara ait iş yerinde kuruma bildirilen süreler hariç olmak üzere davanın kısmen kabulü ile;

a) Davalı 1.116.998 034 sicil nolu ... iş yerinden; 03.05.2004-30.06.2004 için 89 gün ve günlük 9.058.716,37 ETL üzerinden, 01.07.2004-31.07.2004 için 30 gün ve günlük 14.805.000,00 ETL üzerinden, 01.09.2004-30.09.2004 için 30 gün ve günlük 14.805,000,00 ETL üzerinden, 01.11.2004-31.12.2004 için 60 gün ve günlük 14.805,000,00 ETL üzerinden, 01.02.2005-28.02.2005 için 30 gün ve günlük 16,29 TL üzerinden,

b) Davalı 1.138.358,034 sicil sayılı ... işyerinden;

02.01.2006-15.01.2006 için 14 gün ve günlük 17,70 TL üzerinden,

03.04.2006-30.06.2006 için 88 gün ve günlük 17,70 TL üzerinden,

01.07.2006-04.09.2006 için 64 gün ve günlük 17,70 TL üzerinden,

03.02.2007-30.06.2007 için 146 gün ve günlük 18,75 TL üzerinden,

01.07.2007-31.12.2007 için 180 gün ve günlük 19,50 TL üzerinden,

01.01.2008-30.06.2008 için 180 gün ve günlük 20,28 TL üzerinden,

01.07.2008-31.12.2008 için 180 gün ve günlük 21,29 TL üzerinden,

01.01.2009-30.06.2009 için 180 gün ve günlük 22,20 TL üzerinden,

01.07.2009-31.12.2009 için 180 gün ve günlük 23,10 TL üzerinden,

01.01.2010-30.06.2010 için 180 gün ve günlük 24,30 TL üzerinden,

01.07.2010-31.12.2010 için 180 gün ve günlük 25,35 TL üzerinden,

01.01.2011-30.06.2011 için 180 gün ve günlük 26,55 TL üzerinden,

01.07.2011-30.11.2011 için 150 gün ve günlük 27,90 TL üzerinden,

olmak üzere hizmet akdi ile sigortalı sayılacak şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılar ..., ... ve davalı Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bir çok insanın sosyal güvenceden yoksun, primleri ödenmeden kayıtsız çalıştırıldığı bir iş kolunda bordrolu tanık bulmanın hayatın olağan akışına uygun olmadığını beyanla davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kesin süre içinde ödenmesi gereken gider avansı tamamlamadığını, mahkemenin eksik inceleme ile verdiği davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın usule aykırı olduğunu beyanla verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum kayıtları resmi belge niteliğinde olduğundan aksinin ancak benzer nitelikte deliller ile ispat edileceğini, eksik inceleme ile verilen kararın bozularak davanın reddine karar verilmesini telep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgeler ile mahkeme tarafından dinlenen bordro tanıklarının beyanlarından davacının 03.05.2004 tarihinden itibaren çalışmasının ispatlandığı, Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacı, davalı ... davalı Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ... ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik incelemeye dayalı Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bordro tanık beyanlarının hüküm kurmak için yeterli olmadığını, davacının ücretinin olduğundan yüksek kabul edildiğini, davacı tarafça ilk derece mahkemesinin kesin kararına uyulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddi gerektiğini beyanla temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, eksik incelemeye dayalı hukuka ve kanuna aykırı karar verildiği gerekçesiyle temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalılar nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 01.05.2007 - 13.02.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,