Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2301 K.2025/16018

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kurumun 09.04.20 19...

31 sayılı yazı ile müfettiş tarafından düzenlenen rapor ile 2017 yılı ilk 8 ay için sigortalılara ait brüt fazla mesai ücretlerinin Kuruma bildirimi yapılan SPEK tutarı içine dahil edilmediği saptandığından kayıt dışı sigortalılık veya eksik prim bildiren iş verenlerden o takvim yılına ait 6661 sayılı Kanun ile getirilen teşviklerin gecikme zammı ile geri alınacağı hükmü gereği 2017 yılının tamamı için asgari ücret teşviklerinin iptal edildiği, 529.420.06 TL prim aslı 30.04.2019 tarih itibariyle 200.504.06 TL gecikme zammı toplam 729.924.12 TL prim borcu tahakkuku yapıldığının bildirildiği, itirazın ...

SGM tarafından 15.05.20 19... sayılı karar ile reddedildiği, yapılan işlemin haksız olduğu, dayanak 28.02.20 18... sayılı raporun da hatalı olduğu, raporda davacı ile Kurum arasında mutabakata varılmadığı, davacı yetkililerince imza atılmadığının belirgin olduğu, fazla mesai ücretlerinin bordroya bağlı olarak personele ödendiği, SPEK içine dahil edildiği, raporda bahsi geçen fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi tespitinin yanlış olduğu,

Kurum asgari ücret desteğine ilişkin 2017/9 sayılı genelge ile 2017 yılı için SPEK eksik bildirilir ya da hiç bildirilmezse bu durum mahkeme kararı ve soruşturma ile anlaşılırsa 2017 yılı için destekten yararlanmayacağı ve yararlandırılmış dönem için gecikme zammı ile geri alınacağının yazıldığı, ortada eksik bildirilme ya da hiç bildirilme gibi bir durumun olmadığı,

Kanun'un 80/c bendine göre nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi olacağı, dolayısıyla eksik fazla mesai olsa dahi henüz ödeme yapılmadığından SPEK içine dahil edilmemesi iddiasının gerçeği yansıtmayacağının ödemesi yapılmayan bedelin prime dahil edilmemesinin yasaya aykırılık olarak ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki sağlık sektöründe gece çalışma sürelerinin 11saat olarak belirlendiği, raporda 7,5 saat üzeri çalışmaların fazla mesaiye tabi kabul edildiği, çalışanların 11 saat eylemli çalışmaya muvafakatlarının bulunduğu, yine fazla mesainin aylık ücrete dahil edilmesi kuralına göre çalışırlığının göz ardı edildiği,

serbest zaman kullanımlarının dikkate alınmadığı, fazla mesai hesaplarının da %50 den yapılması gerekirken % 150 den yapıldığı iddiasıyla Kurumun ... sayılı 6661 sayılı Kanun kapsamında 2017 yılı teşvikinin iptali işleminin iptaline, yine gecikme zammı dahil 729.924.12 TL tahakkuk işleminin iptaline, fazla ödemelerin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulundukları, işlemin rapora dayalı olarak yapıldığı, itirazın reddedildiği, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğinin ispatlandığı, hata olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla hem Kanun'un 80. maddesi hem de Yargıtay kararları gereği SPEK içine nelerin dahil edileceğinin belirgin olduğu, 1. fıkrasında prime dahil edilecek kazançlar için hak edilen ücretler prim, ikramiye ve bu nitelikteki her istirdattan o ay içinde yapılan ödemelerin idare veya yargı mercilerince verilen karar gereği sayılan kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamının esas alınacağı, d bendinde ise ücretlerin hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulacağı,

diğer ödemelerin ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edileceği, üst sınırı aşan kısım varsa sonraki iki ay üst sınıra kadar olan kısmın bildirileceğinin açıklandığı, buna göre raporda fazla mesai ücretlerinin gerçek mesai karşılığı (fazla mesai eksik ödemesi olup olmadığı tartışılmamış, fazla mesai yapılıp eksik ödeme yapıldığı kabul edilse dahi bu duruma göre değerlendirme yapılmıştır) ödenmediği gerekçesi ile işlem yapılması istenilmiş ise de, işverence rapordaki tespitlerin doğruluğu kabul edilmediği, işçilere herhangi bir ödeme yapılmadığı,

geçmişe yönelik SPEK içine dahil edilmesi gereken ödeme varken Kuruma bildirilmemesiyle işverenin yasaya aykırı davranmış sayılacağı, oysa eldeki olayda henüz işçilere ödeme yapılmamış olmakla, eksik bildirim olduğunun kabul edilemeyeceği, sonradan işveren işçilere bu bedelleri öderse ödediği ay yukarıda bahsi geçen d bendi gereği bildirimleri yapacağı, davacının 5510 sayılı Kanun'un Geçici 71. maddesi kapsamında yararlandığı teşvikin iptalini gerektirir herhangi bir durum bulunmadığı, Kurum işleminin hatalı olduğu gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne, ...

SGM'nin 09.04.20 19...

31 sayılı yazı ile davacının 2017 yılında yararlandırıldığı teşviklerin iptaline ilişkin ve işlem tarihine kadar davacının yararlandığı teşvik karşılığı 529.420,06 TL asıl 200.504,06 TL gecikme zammı toplam 729.924,12 TL borç tahakkuk işleminin iptaline, bu işlem sebebiyle davacıdan tahsil edilen 746.390,76 TL'nin ödeme tarihi 11.06.2019 ise de talep ile bağlı kalınarak 17.06.2019'dan itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdaden alınarak davacıya verilmesine, avans faiz uygulanma isteğinin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; alacağa yasal faiz uygulanması hükmünün hatalı olduğu, avans faizine hükmedilmesi gerektiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap ve istinaf dilekçelerini tekrar ederek Kurum işleminin yerinde olduğu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin ve fark primlerin iadesine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR