Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2382 K.2024/5104

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumlarından 06.05.1998 tarihinde vefat eden 5083033 ss numaralı babası ... üzerinden 3410748370 tahsis numaralı dosyadan 15.11.1998 tarihinden itibaren yetim aylığı almakta olan davalı ...’nun, 01.01.1985 tarihinden itibaren 0538234117 Bağ-Kur numarası ile Bağ-Kur sigortalılık kaydının olduğunun tesbit edildiğini;

davacının Bağ-Kur’a kayıtlı olduğu 22.08.1999-25.08.2008 tarihleri arasındaki dönem nedeniyle 31.259,80 TL yersiz ödemeden kaynaklanan borç çıkarıldığı ve borcun tahsili amacı ile İzmir 24. İcra Müdürlüğü'nün 2009/9244 sayılı takip dosyası (yeni esas 2013/2151) ile icra takibi başlatıldığı ve davalının haksız itirazı nedeni ile takibin durdurulduğunu; davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesine istinaden 1479 sayılı Kanun'un 4956 sayılı Kanun ile değişik 46 ncı maddesi olduğu,

04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 616 sayılı KHK ile 1479 sayılı Kanun'un 45 ve 46 ncı maddelerinin değiştirilerek sigortalının bekar kız çocuklarına Sosyal Güvenlik Kanun'u kapsamında çalışmamaları veya bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almamaları şartı ile ölüm aylığı bağlanabileceği ve bağlanan aylığın ancak evlenmeleri ya da bir Sosyal Güvenlik Kanunu kapsamında çalışmaya başlamaları halinde kesileceğinin kabul edildiğini, anılan KHK’nın Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi üzerine 08.08.2001 tarihinde yürürlükten kalktığı,

fakat 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi ile düzenlemenin aynen korunduğunu; ilgili maddede yer alan “…sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıklar bu kanun ile diğer Sosyal Güvenlik kanunları kapsamında çalışmaya başladıkları veya evlendikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren kesilir…”şeklinde düzenlendiğini, bu kapsamda yapılan icra takibinin mevzuata uygun olduğunu beyanla; davalının itirazının iptaline, takibin devamına, müvekkili Kurum lehine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı takdir edilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; bilerek ve isteyerek yanıltıcı işlem yapmadığını; konu hakkında 6. Ağır Ceza Mahkemesinde 2010/277 E. sayılı dosyasının mevcut olduğu ve söz konusu dosya kapsamında bütün bilgilerin bulunduğunu; kendisinin dul ve yetim maaşı için başvuru yaptığı sırada Bağ-Kur’lu olmasına karşın şu an için vergi mükellefi olmadığını; isteğe bağlı prim ödediğini söylediğini, buna istinaden kendisine aylık bağladığını; dul yetim aylığı bağlanırken imzaladığı beyan ve taahhüt belgesinde Bağ-Kur numarasını yazdığını, Kurumu dolandırmak gibi bir niyeti olsa idi bu bilgileri saklamasının gerektiğini; Bağ-Kur’lu olduğu bilinerek aylık bağlandığını; Kurum hatasından kaynaklanan borcun zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddi gereğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince özetle; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Özetle, “...Somut olayda; 5510 sayılı Kanun'un 96/b maddesine göre Kurum zararı tahakkukunun yapılması gerektiği tespiti yerindedir ancak 27.05.2009 tespit tarihinden, ölüm aylığına hak kazanılamayacak 15.11.1998-10.09.2003, 15.04.2005-19.10.2006, 01.01.2008-26.07.2008 tarihleri gözetilmek suretiyle geriye doğru 5 yıl tespit edilerek Kurum zararı belirlenmeli, Kurum lehine doğmuş kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davalılar murisi ...’nun davacı Kurum tarafından aleyhinde açılan İzmir 24. İcra Müdürlüğünün 2013/2151 sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 13.551,57 TL ana para ve 5.968,96 TL yasal faiz olmak üzere toplam 19.520,53 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmün bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme Eldeki dava dosyası incelendiğinde Mahkemece, davacı tarafından dava dilekçesinde de talep edilmesine karşın davacı Kurum lehine icra-inkar tazminatına hükmedilmemesi yerinde değildir ve ilgili husus bozma nedenidir. Ancak belirtilen eksikliğin giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'unun 438 inci maddesi gereğince karar düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

1) Hüküm fıkrasına (8) numaralı bent eklenerek; “İtirazın iptali nedeniyle İcra İflas Kanunu m. 67/2 gereğince hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanacak %20 icra inkâr tazminatının davalılardan alınarak davacı Kuruma verilmesine,” cümlesinin yazılmasına ve kararın bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,