Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2401 K.2024/3364

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekilinin vermiş olduğu 21.11.2012 tarihli dilekçesi ile müvekkilinin .... sicil numaralı ..., davalı yanında 01.01.1992 tarihinden, işten haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak çıkartıldığı, 01.07.2012 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığını, müvekkil ..., işe girdikten sonra açık uzun süreler sigortasız çalıştırıldığı, sadece kısa süreler sigortalı gösterildiği ondan sonra yine sigortasız olarak çalıştırılmaya devam edildiği, müvekkilinin, davalı yanında çiftlik işlerinde çalıştığını, müvekkilinin sigortasız çalıştırıldığı dönemlerin tespitini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçelerinde; davanın reddini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece; "Davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece özetle, “...İnceleme konusu davada davacı, davalı işverene ait işyerinde 01.01.1992 - 01.07.2012 tarihleri arasında çalıştığı halde, bildirilmeyen bu hizmetlerin tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davacının 2000 yılında Ekim ayında, 2001 ile 2010 yılları arasında ise Mart, Nisan, Mayıs, Haziran ve Ekim ayları olmak üzere yılda 5 ay süre ile asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar mahkemece kabulüne karar verilen süreler ile kış aylarında çalışma yapılmaması yönünde yapılan değerlendirmeler yerinde ise de, diğer süreler yönünden verilen karar eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirmeye dayanmaktadır.

Öncelikle dosya kapsamında bulunan 17.07.2012 tarihli Kurum işyeri durum tespit tutanağında davacının davalıya ait işyerinde çalıştığı tespit edilmekle, taleple bağlı kalınarak davacının 01.07.2012 tarihine kadar davalıya ait işyerinde çalıştığının kabulü gerekmektedir.

Diğer taraftan davacının mevsimlik işçi olarak yılda 5 ay süre ile çalıştığı kabul edilmiş ise de çiftçi kayıt sistemi belgesine göre pamuk ürünün Nisan-Kasım ayları arasında yetiştirildiğinin belirtilmesi ve tanıkların kışın iş olmadığının beyan edilmesi karşısında, Temmuz, Ağustos, Eylül ve Kasım aylarında çalışma olup olmadığı, varsa süresinin tespiti ile davacının kendi adına arazisinin ve traktörünün olup olmadığı araştırılmalı, mazot alım fişlerinde alınan aylar ve miktarlar değerlendirilmeli, işveren tarafından davacıya tahsis edilen müstakil tarla olup olmadığı, olması halinde davacının buradaki fiili çalışması,

kendi adına mazot alıp almadığı da araştırılarak, davacının iddiasına konu sürede çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla davacının çalışmasını bilebilecek tanıklar ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler resen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı ve böylece uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek,

varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacının davalı ... çiftlik işletmecisi işyerinde

-01.10.2000 ve 30.11.2000 tarihleri arasında,

-01.03.2001 ve 30.11.2001 tarihleri arasında,

-01.03.2002 ve 30.11.2002 tarihleri arasında,

-01.03.2003 ve 30.11.2003 tarihleri arasında,

-01.03.2004 ve 30.11.2004 tarihleri arasında,

-01.03.2005 ve 30.11.2005 tarihleri arasında,

-01.03.2006 ve 30.11.2006 tarihleri arasında,

-01.03.2007 ve 30.11.2007 tarihleri arasında,

-01.03.2008 ve 30.11.2008 tarihleri arasında,

-01.03.2009 ve 30.11.2009 tarihleri arasında,

-01.03.2010 ve 30.11.2010 tarihleri arasında,

-01.03.2011 ve 30.11.2011 tarihleri arasında,

-01.03.2012 ve 01.07.2012 tarihleri arasında,

hizmet akdine dayalı prime esas asgari kazançla çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine" dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı işveren vekili özetle; davanın reddine karar verilmesi için kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre aşağıda belirtilen husus dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüş olup, anılan hükme aykırı olarak, davacının talep konusu dönem içerisinde davalı işveren tarafından bildirimleri olup, bildirimler dışlanmadan infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Ancak belirtilen eksikliğin giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'unun 438 inci maddesi gereğince Mahkeme kararı düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "... çalıştığının tespitine ..." ibarelerinden sonra "Kuruma bildirimi yapılan sürelerin dışlanmasına," ibarelerinin yazılmasına ve kararın bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,