Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2450 K.2024/2559

Taraflar arasındaki sigorta primine esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 31.05.2016 – 17.07.2018 tarihleri arasında davalı ... Osgb İş Sağ. ve Güv. Çev. Müş. Öz. Eğt. Öğr. Hiz. İnş. Oto. San.Tic. Ltd.

Şti.’nde B Sınıfı İş Güvenliği uzmanı olarak iş akdinin feshedildiği 17.07.2018 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, çalıştığı dönemde 31.05.2016 - Ocak 2017 tarihleri arasında 2.400,00 TL, 2017 Ocak - 2018 Ocak tarihleri arasında 2.400,00 TL, Ocak 2018 - 17.07.2018 tarihleri arasında 2.825,00 TL aylık net ücret aldığını, ücretlerinin bir kısmının elden bir kısmının da banka aracılığıyla ödendiğini, sigortaya bildirilen prime esas ücretlerinin kendisine net olarak ödenen ücret üzerinden değil, bankaya yatırılan kısım üzerinden bildirildiğini ileri sürerek,

çalıştığı tüm dönem boyunca gerçek ücret üzerinden bildirilmeyen prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı işyerinde B sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak çalışmaya başladığını, davacının eline geçen ücret ile SGK'ya bildirilen ücret arasında fark bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının gerçek durumu yansıttığını, aksinin eşdeğer yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından; davacının aldığını iddia ettiği aylık ücret tutarlarının, HMK 200 maddesi kapsamında senetle ispat zorunluluğu kapsamındaki alt sınırları aştığı, buna göre davacının aldığını iddia ettiği ücret tutarlarına ilişkin olarak, tanık beyanı yerine, yazılı delille kanıtlanması zorunluluğunun bulunduğu, ücret tutarlarının senetle ispata ilişkin sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin;

hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması gerektiği, ancak dosya kapsamında herhangi bir belge ve kaydın bulunmadığı anlaşıldığından, davacının prime esas ücrete ilişkin iddiasını ispatlayamadığından davacının mevcut SGK kayıtlarının geçerli olduğu gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan kaldırılması gerektiğini, talepleri gibi davacının eksik primlerinin davalı şirketçe tamamlatılmasına karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının iddia ettiği ücret ile çalıştığını ispat edecek yazılı bir delilin bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemenin prime esas kazancın tespiti bakımından yaptığı değerlendirmenin doğru olduğu kanaatine varılarak, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta primine esas kazanç tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80'inci maddesi.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın gerekçesine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve sonuç itibari ile oy birliğiyle,

12.03.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI ONAMA GEREKÇESİ

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.06.2020 tarih ve 2016/10-376 Esas, 2020/306 Karar, 09.07.2020 tarih ve 2016/21-904 Esas, 2020/554 Karar ve 16.07.2020 tarih ve 2016/10-2141 Esas, 2020/585 Karar sayılı kararları ile kabul edilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun da isabetle vurguladığı gibi "Kamu düzeninden olma koşulu re’sen araştırma ilkesini ve sonuç olarak hâkimin delilleri serbestçe, kendiliğinden toplayarak sonuca gitmesini beraberinde getirir.

Sigortalı kavramı, kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sosyal güvence sistemine adına prim ödenmesi gereken yahut kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi ifade eder. Görüldüğü gibi sigortalı olmak çalışma ve prim ödeme ilkesine bağlı olduğundan, “hizmet tespiti” ve “prime esas kazancın tespiti” davaları sosyal güvenlik hakkının özünü oluşturmaktadır.

Bu nedenle prime esas kazancın tespiti davaları kamu düzeninden olmaları nedeniyle özel bir titizlik ve duyarlılıkla yürütülmelidir"(Y. HGK. 08.06.2022 tarih ve 2020/(21)10-280 E, 2022/871 K). Nitelikli, inandırıcı, ciddi deliller doğrultusunda ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmelidir. Dolayısı ile kabul edilen senetle ispat kuralı nedeni ile ücretin yazılı delille kanıtlanması gerektiği gerekçesi yasal değildir.

Kesin delillerin sosyal güvenlik hakkının vazgeçilmezliği ilkesi uyarınca bağlayıcılığı yoktur.

Somut uyuşmazlıkta, davacının prime esas kazanç tespiti için dosyada nitelikli, ciddi ve inandırıcı delil bulunmadığı, bu nedenle kararın sonuç itibari ile doğru olduğu anlaşıldığından, kararın bu gerekçe ile onanması gerektiğini düşündüğümden çoğunluğun kesin delil araması görüşüne katılınmamıştır.